Morgunblaðið - 18.09.1980, Blaðsíða 39

Morgunblaðið - 18.09.1980, Blaðsíða 39
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 18. SEPTEMBER 1980 39 glaðværum vinum, minntist gróskunnar, hlýrra sólríkra sumra, fuglasöngsins og þytsins í skóginum. En á íslandi átti hún samt eftir að festa rætur, hún tók að unna þessu landi af heilum hug og var þakklát fyrir æviárin hér. Hún naut mikils ástríkis og virð- ingar á heimili dóttur sinnar og tengdasonar í Reykjavík, eignaðist hér marga vini og fylgdist orðið vel með framvindu mála á íslandi. Veg þessa lands og velgengni vildi hún sem mesta. „Allt á að vera fagurt við manninn, andlit, klæðnaður, sál og hugsun." Þannig komst rússn- eska skáldið Anton Tsjékhov að orði. Þessi orð má sem hægast hafa um Soffiu Theofilovnu: Hún var sannarlega fríð kona og höfð- ingleg í fasi; falleg augun lýstu af mildi og djúpri, dýrkeyptri vizku þeirrar konu, sem hefur margt séð og margt reynt á löngum æviferli. I öllu hennar fari komu skýrlega í ljós sterkir þættir gamallar evr- ópskrar og rótgróinnar gyðing- legrar menningar. Hún var stolt af uppruna sínum, fylgdist af áhuga með þróun mála í Israel og bað landi forfeðra sinna og for- mæðra friðar og blessunar. Það var Soffiu Theofilovnu aldrei að skapi að sitja auðum höndum á meðan heilsan og kraft- arnir leyfðu; vann hún heimili þeirra Árna og Lenu allt það gagn, sem hún mátti, við að létta útivinnandi dóttur sinni heimil- isstörfin. Af alúð og kærleika tók hún þátt í uppeldi íslenzku barna- barnanna sinna tveggja; þessum börnum unni hún mjög, engu síður en sonarsyninum í Moskvu, sem heldur ekki var gleymt. í návist Soffiu ríkti alltaf líf og fjör, og frá henni stafaði einstök hjartahlýja, sem laðaði alla eins og ósjálfrátt að þessari elskulegu konu. Þannig urðu vinir Lenu og Árna einnig hennar einlægu vinir. Soffiu var ekki einungis í blóð borin mikil gestrisni, heldur hafði hún sannarlega yndi af að um- gangast annað fólk og taka þátt í fjörugum og skemmtilegum um- ræðum. Sjálf var hún þakklátust fyrir þá Guðs gjöf að eiga í hjarta sínu svo ríkan kærleika til allra sinna náunga, að hún gat ausið af þessari auðlegð alla ævi. Auk þeirrar meðfæddu háttvísi, sem hún hafði tekið að arfi, átti hún til að bera fínlegan kvenleika, sem einkenndi persónu hennar svo mjög. Þótt hún væri orðin fársjúk síðustu vikurnar og biði með rósemi hugans þess, sem brátt mundi koma, vanrækti hún aldrei snyrtilegt útlit sitt og tók á móti gestum við sjúkrabeð sinn af sömu reisn, alúð og nærgætni eins og væri hún í stofunni á heimili sínu. Hugur hennar var alla tíð opinn og sístarfandi. Henni var jafn tamt að tala og lesa rússnesku, pólsku og þýzku eins og jiddísku og las stöðugt blöð og tímabirt á þessum tungumálum sér til fróð- leiks og ánægju, alveg fram undir það síðasta. Hún hafði ætíð mikla þörf fyrir að lesa góðar bókmennt- ir og ræða þær við vini sína, og menn og málefni bæði hérlendis, í Rússlandi, Póllandi og víðar um lönd áttu athygli hennar. Vinátta hennar við okkur hjón- in, ástúð hennar og umhyggja fyrir börnunum okkar, hefur frá fyrstu kynnum okkar við Soffiu Theofilovnu verið okkur dýrmæt eign. Það var alltaf tilhlökkunar- efni að fara á hennar fund og alltaf sönn gleði að fá hana sem gest á okkar heimili. Vafalaust eru það ein hin mestu verðmæti í mannlegu lífi að eign- ast góða og göfuglynda vini — að eiga að í blíðu og stríðu jafn hollan og einlægan vin og Soffiu Theofilovnu. Hún andaðist að morgni hins 11. þessa mánaðar — á nýársdegi samkvæmt tímatali gyðinga, er árið 5741 gekk í garð hjá þessari gömlu menningarþjóð. Við erum öll orðin fátækari við fráfall hennar. En þótt hún sé fallin frá, lifir hún vissulega áfram í hugum okkar og hjörtum. Við vottum Lenu, Árna, börnum þeirra tveim, og Juri R. Tuvin einlæga samúð okkar vegna þeirra mikla missis. Alevtina V. Druzina Björn Sigurðsson — Minningarorö Fæddur 22. ágúst 1932. Dáinn 11. september 1980. í dag verður jarðsettur minn besti vinur, Björn Sigurðsson og langar mig til þess að minnast þessa góða drengs með nokkrum orðum. Björn var fæddur í Reykjavík 22. ágúst 1932, sonur hjónanna Sigurðar Einarssonar sem var í fjölda mörg ár verslun- arstjóri í verslun Björns Krist- jánssonar og konu hans, Jóhönnu Zoega Henriksdóttur. Björn var elstur þriggja bræðra, hinir eru Einar og Sigurður. Björn lauk námi við Verslunarskóla íslands og vann fyrstu árin á eftir við skrifstofu- og bókhaldsstörf, jafn- framt sem hann stundaði leigu- akstur sem síðar varð hans aðal- starf. Vegna gáfna sinna og menntunar var hann mjög eftir- sóttur bílsjóri og hann fór ótaldar ferðir með útlendinga um landið og eignaðist hann marga vini, enda var Björn með lundbestu mönnum sem ég hef fyrirhitt. Hann gat alltaf séð ljósu hliðarn- ar á öllum hlutum, enda bjó hann yfir miklum húmor. Björn kvæntist Erlu Hauksdótt- ur og eignuðustu þau saman 6 börn. Þau eru Jóhanna Olga, Sigurður, Örn, Kristjana, Björn og Ingibjörg. Björn og Erla slitu samvistum. Björn var mikið fyrir börnin sín, eins og önnur börn og hef ég aldrei fyrirhitt eins mikinn barnavin. Þar var sama hvar hann kom, hann virkaði eins og segull á þessa litlu vini sína og meðal annars hugsaði hann vel um börn bræðra sinna. Ég kynntist Birni fyrir um það bil tíu árum síðan er ég hóf störf í verslun vestur í bæ og varð okkur fljótt til vina, svo og foreldrum hans sem bjuggu þar rétt hjá. Sigurður Einarsson var einn af þessum mönnum sem allt vildi fyrir alla gera og naut ég góðs af ráðleggingum hans við verslunarstörfin og svo Björns, sem hjálpaði mér mikið við bók- haldsstörfin, svo ég á þeim feðgum mikið að þakka. Sigurður lést 29. desember 1977 og var það mikið áfall fyrir Björn, enda voru þeir mjög samrýmdir feðgar og fjöl- skylduböndin sterk, enda bjó frú Jóhanna þeim framúrskarandi hlýlegt og gott heimili, enda er vandfundin elskulegri og betri kona en hún, svo að mikill er missir hennar. Björn vinur minn gekk ekki heill til skógar síðustu ár ævinnar en þá varð hann þeirrar gæfu aðnjótandi að kynnast Unni Ólafs- dóttur og hófu þau búskap og bundust traustum böndum og aldrei hef ég heyrt nokkurn tala eins vel um sína nánustu eins og Björn talaði um Unni, ljósgeislann sinn. Unnur var ekkja og reyndist hann börnum hennar vel eins og þau honum, sérstöku ástfóstri tók hann þó við Sigga son hennar, en hann á við vanheilsu að búa. Björn lagði sig allan fram um að gera honum lífið eins auðvelt og hægt er svo að missir hans er mikill. En þegar maður lítur yfir farinn veg er svo margs að minnast, en efst í huga mér er þakklæti til Guðs fyrir að eignast slíkan vin sem Björn var. Þegar ég lá á sjúkra- húsi fyrir 2 árum, brást ekki að Björn kom í heimsókn eins oft og hann gat og hafði nærvera hans og hlýja svo sérstök áhrif að því verður ekki með orðum lýst. Ég votta Jóhönnu, Unni, börn- um, bræðrum og fjölskyldum þeirra mína innilegustu samúð og bið þeim öllum Guðs blessunar, en Birni vini mínum þakka ég allt og bið góðan Guð að blessa hans góðu minningu. Óli Geir. Helga Gisladóttir - Minningarorð Fædd 19. desember 1896. Dáin 13. september 1980. í dag verður til moldar borin frá Neskirkju í Reykjavík Málfríður Helga Gísladóttir, sem lengi bjó að Víðimel 39 hér í borg. Helga var fædd í Vesturbænum í Reykjavík 19. desember, 1896, dót.tir hjónanna Guðríðar Einars- dóttur og Gísla Kolbeinssonar. Faðir hennar drukknaði áður en hún fæddist, og fór Guðríður eftir fæðingu Helgu austur í Flóa með eldri börnin þrjú, en kom Helgu í fóstur til sæmdarhjónanna Stein- unnar Guðbrandsdóttur og Þor- kels Helgasonar, sem bjuggu alla tíð á Akri við Bræðraborgarstíg. Tóku þau reifabarnið eins og sína dóttur og ólst hún upp með börnum þeirra hjóna. Voru alla tíð miklir kærleikar með Helgu og fósturforeldrum hennar og fóstur- systkinum. Hún átti margar ljúfar æskuminningar frá Akri, og var ósínk á að draga upp myndir fyrir börn sín og barnabörn af lífi almúgafólks í Vesturbænum upp úr aldamótunum. Uppeldissystkini Helgu á Akri voru Sveinn, kaupmaður, látinn fyrir mörgum árum, Margrét, sem enn býr á Akri, Guðríður, sem heimsótti Helgu reglulega fram til hins síðasta, og Daníel, málara- meistari. Auðséð er að vel hefur verið búið að börnunum á Akri í uppvextinum, því þau hafa notið óvenjulangra lífdaga og komið upp mjög myndarlegum hópi af- komenda. Systkini Helgu, sem fluttust austur fyrir Fjall, voru Sæmundur og Guðlaug, sem eru löngu dáin, og Lára, sem lengst af bjó í Hrygg í Flóa. Mikill samgangur varð síðar á milli heimila þeirra Helgu og Láru, og ekki síst milli barna þeirra. Helga gekk í Kvennaskólann í Reykjavík og minntist veru sinnar þar með mikilli ánægju, enda var hún hannyrðakona mikil allt fram til síðustu ára. Síðan vann Helga í nokkur ár í Smjörlíkisgerðinni, sem var þekkt og stórt iðnfyrir- tæki í bænum á sinni tíð. Hún giftist þann 24. júní 1925 Magnúsi Þórðarsyni sjómanni frá Ólafsvík, sem lengi var bátsmaður á togar- anum Karlsefni. Kristjana systir hans er enn á lífi, og sýndi mágkonu sinni ætíð mikla tryggð og vináttu. Magnús drukknaði 29. desember 1951, og varð Helgu það mikill missir. Þau Magnús eignuðust fimm börn. Hörður var þeirra elstur, fæddur 1925, flugumferðarstjóri að menntun, en lést af slysförum rúmlega fertugur að aldri. Hann giftist enskri stúlku, Audrey, sem enn býr hérlendis með börnum þeirra fjórum og fjórum barna- börnum. Eina myndardóttur eign- aðist Hörður áður en hann gifti sig, sem Helgu þótti alltaf mjög vænt um, Áslaugu, sem býr að Haga í Grímsnesi, ekkja með tvö börn. Margrét, fædd 1929, lauk verslunarskólaprófi og starfaði lengi hjá Magnúsi Kjaran, Heild- verslun, en er nú gift í Bandaríkj- unum og á þrjú börn. Hún heim- sótti móður sína á sjúkrabeðinn fyrir ári. Þóra, fædd 1931, gekk í Kvennaskólann, gift Emil Sig- urðssyni í Hafnarfirði og eiga þau þrjú börn. Þorsteinn, fæddur 1933, viðskiptafræðingur að menntun, starfar nú sem skólastjóri Banka- mannaskólans, giftur Þórdísi Þorgeirsdóttur, og eiga þau þrjú börn. Yngstur barna Helgu er Bjarni Þorkell, fæddur 1937, sím- tæknifræðingur, stöðvarstjóri Lóranstöðvarinnar í Keflavík, giftur Hafdísi Þórólfsdóttur, og eiga þau einnig þrjú börn. Helga og Magnús eiga því 17 barnabörn og 6 barnabarnabörn, alls 27 afkomendur á lífi. Lengst af bjuggu þau á Víðimel 39, og urðu með fyrstu íbúum í Melahverfinu. Helga bjó þar uns hún fór á sjúkrahús fyrir um tveimur árum, eða alls í rúm 40 ár. Hún leit jafnan á sig sem sannan Vesturbæing, þó hún byggi í nokkur ár fyrir austan læk, og var sennilega með elstu borgurum, sem ólu aldur sinn í „gamla Vesturbænum". Hún starfaði mik- ið með Kvenfélagi Nessóknar, og tók virkan þátt í fjáröflun og byggingu Neskirkju á sínum tíma. Eins starfaði hún á yngri árum í KFUK, og með Kvenfélagi Hvíta- bandsins frá 18 ára aldri. Hún minnist oft þeirra dugnaðar- kvenna, sem störfuðu með henni hjá Hvítabandinu, og þeirrar vin- áttu og hlýju, sem hún naut jafnan hjá því félagi fram á síðustu ár. Helga var dæmigerð íslensk sjómannskona, sívinnandi og aldrei Iet hún deigan síga, þótt í móti blési, kom öllum barnahópn- um til manns og góðra mennta, ætíð reiðubúin að rétta öðrum hjálparhönd. Oft var mannmargt á heimili hennar, og margir hafa notið umönnunar hennar þar, leigjendur, kostgangarar og ætt- menni. Sjálf lifði hún fábrotnu lífi, fór helst í leikhús eða á félagsfundi, sjaldan í lengri ferða- lög. Þó fór hún eitt sinn í siglingu á togara með Magnúsi til Dan- merkur, og minntist oft samveru- stunda þeirra í þeirri ferð. Á efri árum fór hún í heimsókn til Margrétar dóttur sinnar í Banda- ríkjunum. Heilsa hennar var með ólíkind- um, þrátt fyrir ýmis slys og óhöpp allt til síðustu ára, alltaf náði hún sér fljótt aftur eftir áföllin. Á sjúkrahús hafði hún ekki komið fyrr en allra síðustu arin, og á læknum hafði hún litla trú. Fyrir um hálfu öðru ári fékk hún aðkenningu að slagi og átti eftir það erfitt um hreyfingar. Síðustu mánuðina bjó hún við góða um- önnun á sjúkradeild Hrafnistu í Reykjavík, lengst af rúmliggjandi, síðustu dagana rænulaus. Hún fékk hægt andlát, 83 ára gömul. Helga bjó alla tíð yfir mjög sérstakri lund, var síglöð og já- kvæð, enda vinamörg. Barnaborn hennar hefðu orðið af mjög mik- ilsverðri lífsreynslu og uppeldis- áhrifum, ef hennar hefði ekki notið við svo lengi, sem raun varð á. Ég kynntist ekki Helgu fyrr en hún var komin á sjötugsaldur. Hin létta lund hennar og einstakur hæfileiki til að njóta þess, sem lífið bauð, var hennar aðalsmerki. Fram á síðustu ár átti hún gamanyrði og kankvíst bros til barnanna í fjölskyldunni jafnt sem annarra. Bjartsýni, bros og birta fylgdu henni jafnan, þó lífið hafi ekki alltaf verið henni dans á rósum. En sigur hennar var sá, að lífsgleðin og þakklæti fyrir allt það góða, vó meira en sorg og vonbrigði lífsins. Ég á henni margt að þakka fyrir samfylgdina á lífsleiðinni, þó hún hafi ekki verið löng á hennar mælikvarða. Mér var hún mikils virði. Öllum leið jafnan vel í nærveru Helgu. Blessuð sé minning hennar. Tengdadóttir. Ömmu þótti vænt um alla, t.d. þegar ég kom með lítil born til hennar, sem ég var að passa, þá brosti hún til þeirra og var góð við þau. Það voru mörg lítil börn í hverfinu hjá henni, og þegar hún fór eitthvert út, talaði hún alltaf við þau. Amma var líka mjög hraust, miðað við hvernig hún varð eftir að hún slasaðist. Meðan hún bjó á Víðimelnum leigði hún oftast herbergin í kjall- aranum og vildi ekki hafa húsa- leiguna háa, vildi frekar fá gott fólk. Þegar amma fór á Hrafnistu, spurði hún oft, hvort það væri ekki gott fólk í húsinu hennar. Amma hafði mikinn áhuga á blómum. Þegar systkinin buðu henni heim í mat, vildi hún oftast sjá garðinn þeirra áður. Þegar amma var hætt að geta eldað ofan í sig sjálf, komum við alltaf með mat handa henni og það var svo gaman að vera hjá henni, því hún sagði manni svo mikið frá því sem hafði gerst hjá sér, og á haustin þegar skólarnir voru byrjaðir, spurði hún alltaf, hvort það væri ekki skemmtilegt í skólanum. Amma var líka mjög iðin við að prjóna. Á daginn prjónaði hún fallegar lopapeysur eftir gömlum uppskriftum og seldi þær, og á kvöldin meðan hún horfði á sjón- varpið prjónaði hún aðrar lopa- peysur. Já, amma var frábær, aldrei reið út í einn eða neinn. Blessuð sé minningin um ömmu. Þórný Ásta. Afmælis- og minningargreinar ATHYGLI skal vakin á því, að afmælis- og minningargreinar verða að berast blaðinu með góðum fyrirvara. Þannig verður grein, sem birtast á í miðvikudagsblaði, að berast í síðasta lagi fyrir hádegi á mánudag og hliðstætt með greinar aðra daga. Greinar mega ekki vera í sendibréfsformi. Þess skal einnig getið, af marggefnu tilefni, að frumort ljóð um hinn látna eru ekki birt á minningarorðasíðum Morgunblaðsins. Handrit þurfa að vera vélrituð og með góðu línubili. L_

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.