Morgunblaðið - 06.11.1980, Qupperneq 30

MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 6. NÓVEMBER 1980
30
Tollkrítarfrumvarp:
Lækkun geymslu-
og vaxtakostnaðar
Friðrik Sophusson (S), Matthías Á. Mathiesen (S), Árni Gunnarsson
(A), Albert Guðmundsson (S) og Sverrir Hermannsson (S), hafa lagt
fram á Alþingi frumvörp til hreytinKa á loKiim um tollheimtu og
tolleftirlit (um tollkrít) og breytingu á lögum um tollskrá. Tollkrítar-
frumvarpið gerir ráð fyrir því, að heimilt sé að veita greiðslufrest á
aðflutningsgjöldum. samkvæmt ákvæðum laganna. Ávinningur þessar-
ar tollkrítar er tvennskonar: 1) Geymslutími vöru hjá farmflytjanda
styttist, sem lækkar kostnað og 2) vaxtakostnaður lækkar, ef
heildarbirgðir vöru í landinu minnkuðu.
Matthias Á. Mathiesen og Steinþór Gestsson i kringlu þinghússins
Olíugjaldið til efrí deildar:
Andvígir en greið-
um atkvæði með
— sögðu tveir stjórnarliðar
í greinargerð með hiiðarfrum-
varpi segir:
Frumvarp þetta var, ásamt
tveimur öðrum frv. um tollamál,
flutt á síðasta þingi. Flutnings-
menn voru þeir sömu og flytja þau
nú. Frumvörpin þrjú voru rædd á
siðustu dögum þingsins og hlutu
góðar undirtektir. Þessu frumvarpi
fylgdi þá svofelld greinargerð
(breytingar hafa verið gerðar á
fylgiskjalsnúmerum):
Á þingskjali 72 (66. mál, Nd.) er
frumvarp til laga um svokallaða
„tollkrít". í því frumvarpi er gert
ráð fyrir verulegum breytingum á
50. og 53. gr. laga um tollheimtu og
tolleftirlit, þannig að fjármálaráð-
herra geti heimilað tollstjórum að
veita greiðslufrest tolla og annarra
aðflutningsgjalda.
Samtök þeirra, sem stunda inn-
flutning, og farmflytjendur hafa
um nokkurt skeið sýnt mikinn
áhuga á greiðari og ódýrari inn-
flutningsverslun. Á viðskiptaþingi
Verslunarráðs Islands, sem haldið
var í apríl 1979, voru tollamál
sérstakur liður á dagskrá. Var þar
samþykkt að vinna að framgangi
tillagna um breytingu á lögum um
tollheimtu og tolleftirlit þar sem
að því væri stefnt að:
1. Aðskilja vöruskoðun, tollaf-
greiðslu og meðferð tollskjala
annars vegar og flutning vör-
unnar hins vegar, þannig að
vöru megi flytja beint frá skipi í
vörugeymslu innflytjanda.
2. Gera tollyfirvöldum mögulegt
að taka upp reikningsviðskipti
við innflytjendur að því er
varðar innheimtu aðflutnings-
gjalda.
3. Kostnaður við tollheimtu og
tolleftirlit sé borinn af ríkis-
sjóði, eins og við aðra löggæslu,
enda nýtur hann teknanna, auk
þess sem stjórnvöld ákveða um-
fang eftirlitsins. Með því er
stefnt að aukinni hagræðingu i
störfum tollgæslunnar.
Sparnaður og hagræðing í kjöl-
far þessara breytinga, ef þær ná
fram að ganga, er augljós. Nægir í
því samband-i að vísa til álits
tollanefndar frá 15. ágúst 1978.
Eins og fyrr segir, er ein helsta
breytingin til að innleiða gjaldfrest
á aðflutningsgjöldum breyting á
50. og 53. gr. laganna. Á þingskjali
72 er ítarleg greinargerð með þeim
breytingum. Gjaldfrestur á að-
flutningsgjöldum gerir hins vegar
nauðsynlegar ýmsar breytingar á
lögum um tollheimtu og tolleftirlit
til aðlögunar nýrri skipan á upp-
gjöri aðflutningsgjalda. Eru þær
nauðsynlegu breytingar settar
fram í þessu frumvarpi. Jafnframt
eru gerðar breytingar til einföldun-
ar og til samræmis breyttum við-
skiptaháttum, sem auka enn á
þann hag fyrir þjóðarbúið, sem
gjaldfrestur á aðflutningsgjöldum
er. Hins vegar eru ekki gerðar
tillögur um breytingar sem leiði til
þess, að kostnaður vegna tollgæslu
verði borinn af ríkissjóði frekar en
nú er. Kanna þarf nánar þann
útgjaldaauka sem slíkt skapar
fyrir ríkissjóð. Einnig þykir rétt að
kanna ítarlega hvaða reglur gilda
um greiðslu kostnaðar vegna toll-
gæslu í nágrannalöndum okkar.
Sennilegt er þó, að slík breyting
leiði til sparnaðar við tollgæslu og
lækkunar vöruverðs, því að ætla
má að umfang tollgæslunnar ráðist
þá frekar af aðstæðum hverju sinni
og einfaldari og hagkvæmari leiða
verði yfirleitt leitað. Ósennilegt er,
að kostnaður ríkissjóðs af tollgæsl-
unni aukist verulega við slíka
breytingu. Heildarkostnaður við
tollgæsluna ætti hins vegar að
lækka. Ekki þykir þó rétt að setja
fram tillögur um slíkar breytingar
fyrr en að undangenginni ítarlegri
könnun.
Frumvarp þetta ber að skoða
sem framlag flutningsmanna til
þeirra mikilvægu umræðna, sem
nú fara fram um gjaldfrest á
aðfiutningsgjöldum. Fjölmörg at-
riði þarf að kanna, en æskilegt er
að málinu verði hraðað eftir föng-
um.
Stjórnarfrumvarp til laga um
þreföldun olíugjalds (um 2,5% í
7.5%) til fiskiskipa. framhjá skipta-
verðmæti. var afgrcitt frá neðri
deild Alþingis til efri deildar sl.
þriðjudag með 20 atkvæðum gegn
15. Fimm þingmcnn voru fjarver-
andi. Nafnakall fór fram um fyrstu
grein frumvarpsins og um frum-
varpið í heild og féllu atkvaði sem
fyrr segir.
Með frumvarpinu greiddu atkvæði
viðstaddir þingmenn Alþýðubanda-
lags og Framsóknarflokks, auk Egg-
erts Haukdals, Friðjóns Þórðarsonar
og Pálma Jónssonar, en gegn því
viðstaddir þingmenn stjórnarand-
stöðu.
Tveir stjórnarliðar gerðu grein
fyrir atkvæði sínu.
Guðmundur J. Guðmundsson
(Abl) sagði hér á ferð „slæmt mál“,
„óhæfa væri að hringla með olíu-
gjaldið eins og verið hefði á þessu
ári“. Hann myndi þó greiða frum-
varpinu atkvæði, en áskildi sér rétt
til að flytja eða fylgja breytingartil-
lögum, ef aðrar leiðir opnuðust, eða
til að bæta sjómönnum skaðann, t.d.
um aukinn skattafrádrátt.
Garðar Sigurðsson (Abl) sagði
olíugjaldið illa leið, en þar sem
önnur virtist ekki fær, sæi hann sig
tilneyddan til að fylgja frumvarpinu.
Halldór Blöndal (S) vitnaði til
orða Guðmundar og Garðars um
galla frumvarpsins, sem gengi á
sjómenn rétt einu sinni, og því
myndi hann, gagnstætt þeim, standa
gegn því.
í stuttu máli — í stuttu máli — í stuttu máli
Samkeppni og verðlagning:
Vaxtafrádráttur húsbyggjenda
virtur við álagningu skatta
Tekjuskattar, byggðir á áætluðum skattstofni, leiðréttir
Samkeppnis-
verðlagning
Fjórir þingmenn Sjálfstæðis-
flokks (Friðrik Sophusson, Matt-
hías Á. Mathiesen, Matthías
Bjarnason og Albert Guðmunds-
son) hafa lagt fram frumvarp til
laga þess efnis, að þegar sam-
keppni er nægileg til þess að
tryggja æskilega verðmyndun og
sanngjarnt verðlag, skuli verð-
lagning vera frjáls. Frumvarp
þetta var flutt af Eyjólfi K.
Jónssyni o.fl. í efri deild Alþingis í
fyrra. Var því þá vísað til ríkis-
stjórnarinnar, án þess að hún
fylgdi málinu eftir. I ríkjum, sem
frjáls verðmyndun ræður ferð,
hefur verðþróun verið mun hægari
og stöðugra verðlag en þar, sem
verðlagshöft eru stefnuviti, eins
og hér á landi.
Aðdragandi
málsins
í greinargerð með frumvarpinu
segir m.a.:
„Hinn 16. maí 1978 voru staðfest
lög um verðlag, samkeppnishöml-
ur og óréttmæta viðskiptahætti.
Áttu þau að taka gildi 6 mánuðum
síðar eða 16. nóvember 1978. Við
gildistöku laganna áttu að falla
niður þágildandi lagaákvæði um
verðstöðvun, en allar samþykktir
um verðmyndunarhöft áttu að
halda gildi sínu, þar til verðlags-
ráð hafði tekið afstöðu til þeirra.
Samkvæmt 8. gr. átti verðlagning
að vera frjáls, þegar samkeppni er
nægileg. Fyrr eða síðar hefði því
nýtt verðlagsráð þurft að taka
afstöðu til þess, hvort og á hvaða
sviðum frjálsræði í verðmyndun
kæmist á.
Þegar ný ríkisstjórn kom til
valda í byrjun september 1978
voru sett bráðabirgðalög, sem m.a.
innihéldu ákvæði um verðstöðvun.
Síðan þá hafa tvenn lagaákvæði
fyrirskipað verðstöðvun. Nýja
verðstöðvunarákvæðið var stað-
fest af Alþingi í lögum um kjara-
mál (nr. 121/1978 frá 30. desem-
ber). Þessari viðbótarverðstöðvun
er ekki ætlaður takmarkaður gild-
istími og gildir hún áfram, þótt
nýju verðlagslögin taki gildi, sem
kemur í veg fyrir hagkvæmni
frjálsrar verðmyndunar.
Með lögum nr. 102/1978 var
gildistöku nýju verðlagslaganna
frestað til 1. nóvember 1979. Síðan
var lögunum breytt með lögunum
nr. 13, um stjórn efnahagsmála,
frá 10. apríl 1979.
Eru nú allar verðákvarðanir
háðar endanlegu samþykki ríkis-
stjórnarinnar. Þar með eru verð-
lagslögin gerð óvirk, en þau voru
byggð á mikilli vinnu og víðtækum
athugunum fjölmargra aðila um
langt skeið. Miðar frumvarp þetta
að því, að ákvæði verðlagsiaganna
færist í upphaflegt horf.
Skattar á
áætlaðar tekjur
óréttlátir
Þegar skattalög voru til með-
ferðar á sl. vetri, fluttu fjórir
sjálfstæðismenn (Steinþór Gests-
son, Matthías Bjarnason, Friðrik
Sophusson og Halldór Blöndal)
breytingartillögu þess efnis, að
fella úr lögum heimild skattstjóra
til að áætla .ilteknum þjóðfélags-'
hópum laun sem skattstofn. Þessi
tilíaga var felld í neðri deild með
nokkrum atkvæðamun.
Þessir sömu þingmenn endur-
flytja nú frumvarp þetta með
þeirri viðbót, að skattskýrslu að-
ila, sem hafa með höndum at-
vinnurekstur eða sjálfstæða
starfsemi, en eru ekki bókhalds-
skyldir, skuli fylgja rekstrarreikn-
ir.
I ákvæði til bráðabirgða segir
efnislega, að þeir, sem hlotið hafi
gjaldauka 1980 vegna gjald-
stofnsáætiunar af þessum toga,
skuli fá leiðréttingu mála.
Vaxtakostnaður
húsbyggjenda
viðurkenndur
Birgir Isl. Gunnarsson (S) og
Halldór Blöndal (S) flytja frum-
varp til laga um frádrátt vaxta við
tekjuskattsálagningu. Efni frum-
varpsins er rakið í greinargerð,
sem er svohljóðandi:
Um langa hríð hefur það ákvæði
verið í skattalögum, að skattgreið-
endur gætu dregið frá tekjum
sínum greidda vexti, verðbætur,
afföll og gengistöp. Þessi regla
hefur fyrst og fremst komið til
góða húsbyggjendum, og hefur
hjálpað mörgum til að eignast þak
yfir höfuðið. Með þeirri breytingu,
sem gerð var á lögum um tekju- og
eignarskatt í febrúar 1980 (lög
7/1980), var þessi regla þrengd
mjög. Nú takmarkast þessi heim-
ild við fasteignaveðskuldir til
þriggja ára eða lengri tíma, sem
sannanlega eru notaðar til öflunar
íbúðarhúsnæðis til eigin nota, eða
aðrar skuldir til sömu nota, en slík
vaxtagjöld er þó aðeins heimilt að
draga frá tekjum á næstu tveimur
skattárum, talið frá og með kaup-
ári eða á næstu fjórum árum, talið
frá og með því skattári, sem
bygging er hafin á. Frádrátturinn
takmarkast við 1500 000 kr. hjá
einstaklingum og 3 000 000 kr. hjá
hjónum.
Eins og verðbólgu í þjóðfélaginu
er nú háttað og eins og útlánaregl-
ur banka og vaxtakjör eru í dag, er
Ijóst aö regla þessi er allt of
takmörkuð. Þá er skattbyrði al-
mennings óeðlilega þung. Margir
húsbyggjendur þurfa að fleyta sér
í mörg ár á víxlum og vaxtaauka-
lánum umfram það, sem veðlána-
kerfið gefur, áður en jafnvægi
fæst í fjármál þeirra. Þegar þessi
nýja regla kemur til framkvæmda
á næsta ári, er því hætt við að
margir húsbyggjendur lendi í erf-
iðleikum.
Frumvarp þetta miðar að því að
rýmka heimild til frádráttar
vegna vaxta. Vaxtafjárhæð skal
miðast við 4 millj. kr. hjá einstakl-
ingi, en 8 millj. kr. hjá hjónum.
Ekki er sérstaklega sett það skil-
yrði, að lán séu notuð til öflunar
húsnæðis, en oft er erfitt að rekja
slíkt þegar húsbyggjendur taka
mörg lán til skamms tíma, sem
mæta hvert öðru. Þessi almenna
regla sparar og vinnu og rann-
sóknarstörf hjá skattstofum.
Tollur af at-
vinnubifreiðum
Þingmenn úr öllum þingflokk-
um (Guðrún Helgadóttir, Albert
Guðmundsson, Stefán Jónsson,
Alexander Stefánsson og Árni
Gunnarsson) flytja frumvarp um
lækkun tolls úr 90% í 40% af
bireiðum til bifreiðastjóra, sem
hafa akstur leigubifreiða til fólks-
flutninga að aðalstarfi. Sé um
öryrkja að ræða, skal lækka toll
um 20% til viðbótar. Ennfremur
er heimilt að lækka toll úr 90% í
65%, þó um aukastarf sé að ræða.