Morgunblaðið - 06.11.1980, Síða 45

MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 6. NÓVEMBER 1980
45
VELVAKANDI
SVARAR í SÍMA
10100 KL. 13-14
FRÁ MÁNUDEGI
iwujjurvoiriiKa'i) ír
Hét Útlagarnir
á meginlandinu
Velvakandi spurði E.Pá.
hvaðan hún hefði haft nafnið
ÚtlaKarnir. Sagði hún að
myndin hafi Kengið undir þvi
nafni, þenar hún var á sínum
tima sýnd á meginlandinu —
hét á frdnsku „Les Proscrits“
— og þvi var hún kolluð það i
tilvitnaðri franskri kvik-
myndasdKU. — „Það voru því
mistdk hjá mér. É« vissi ekki
að myndin hefði verið gerð
undir dðru nafni en hún var
svo sýnd undir i París 1917,“
sa)?ði E.Pá. ok bætti við: „Það
er loísvert að ungt kvik-
myndasafn skuli vera komið
svo vel á vck með að útveKa
filmuna um Fjalla-Eyvind. Ok
það er lika Kott að vaktar
voru upp umræður um þessa
mynd i Velvakanda. þvi með
því hefur verið tíndur til
heilmikill fróðleikur um
myndina og starf kvikmynda-
safnsins ok komið á framfæri
við almenninK í yfir 40 þús.
eintdkum eða til mun fleiri en
heyrðu fyrirlestur Svíans.
Það er einnÍK fróðlegt að vita
hvað safnið á eða ætíar að fá.
Allt slíkt ætti að stuðla að
áhUKa almenninKs á kvik-
myndum — Kömlum ok nýj-
um — svo ok kvikmyndasafn-
inu.“
lega grein fyrir því, að grein E.Pá.
er rituð í góðri trú, sem einnig ber
að meta og biður E.Pá. um að
umbera þessar athugasemdir
safnsins.
Þarí enga leit að
gera að Fjalla-Eyvindi
Sem betur fer þarf enga leit að
gera að Fjalla-Eyvindi, vegna þess
að myndin er vandlega varðveitt
hjá Sænska kvikmyndasafninu.
Hins vegar er ekki hægt að fá
gerða kópíu eftir myndinni að svo
stdddu, vegna þess að frumeintak-
ið er í ósýningarhæfu ástandi og
viðgerð þess ekki lokið. Þessar
upplýsingar komu m.a. fram í
máli sænska kvikmyndafræðings-
ins Gösta Werner við opnun
sænsku kvikmyndavikunnar í nóv-
ember í fyrra. Gösta Werner taldi
sig þurfa að skýra það út, hvers
vegna Fjalla-Eyvindur væri ekki
sýndur á meðal þeirra mynda, sem
ætlað var að gefa yfirlit yfir
gullöld sænskrar kvikmyndagerð-
ar.
Undirritaður átti gagnlegar
viðræður við Gösta Werner, með-
an á dvöl hans stóð hér á landi,
sem leiddu til þess að Gösta
Werner tók að sér að afla upplýs-
inga um gerð myndarinnar um
Fjalla-Eyvind, auk hvers kyns
upplýsinga um heimildamyndir
frá Islandi. í því sambandi hafði
kvikmyndasafnið sérstakan auga-
stað á kvikmynd Albert Eng-
ströms, sem leiðangursfélagi hans
kvikmyndaði hér á landi árið 1911.
Þótt ekki hafi tekist að hafa upp á
þessari kvikmynd, hafðist margt
upp úr krafsinu, þar á meðal
handritið að Fjalla-Eyvindi, sem
safnið fékk ljósrit að.
Fáum kópíu
af myndinni
í framhaldi af athugunum
Gösta Werners, hafði kvikmynda-
safnið samband við Sænska kvik-
myndasafnið og hefur nú bréflega
staðfestingu á því, að kvikmyndin
sé í vörslu Sænska kvikmynda-
safnsins og að Islendingar geti
eignast kópíu af myndinni, þegar
hún hefur verið gerð upp. Til
fróðleiks skal þess getið hér, að
Kvikmyndasafn Islands hefur
augastað á fleiri myndum heldur
en Fjalla-Eyvindi, bæði leiknum
myndum og heimildamyndum,
sem varðveittar eru erlendis. Af
leiknum myndum frá þögul-
myndaskeiðinu má t.d. nefna:
Borgarættin (Gunnar Gunnars-
son), Hadda Padda (Guðmundur
Kamban), Det sovende hus (Guð-
mundur Kamban), The Prodigal
Son (Hall Caine), stórmynd í
tveimur hlutum.
Fjalla-Eyvindur
og kona hans
Það skal að síðustu leiðrétt, sem
kemur fram í grein E.Pá., þar sem
segir að Victor Sjöström hafi gert
myndina undir nafninu Útlagarn-
ir. Hið rétta er, að Sjöström gerði
myndina undir heitinu Fjalla-
Eyvindur og kona hans, Berg-
Ejvind och hans hustru. A fyrsta
starfsári Kvikmyndaklúbbs MR
árið 1965 tókst að útvega sýn-
ingareintak af Fjalla-Eyvindi og
var myndin sýnd í Háskólabíói.
Vonandi verður þess ekki langt að
bíða, að Kvikmyndasafn Islands
geti boðið upp á sýningu kvik-
myndarinnar um Fjalla-Eyvind og
konu hans, sem tengir Island svo
fagurlega við kvikmyndasögu
heimsins.
4. nóvember 1980,
Erlendur Sveinsson.“

Hafið enska text-
ann líka með ...
Olga K. skrifar:
„Mig langar að koma einni
ósk á framfæri hér, Velvakandi
góður. Hún er að Mogginn birti
enska textann með Smáfólki í
myndasögum blaðsins á föstu-
dögum, en hafi íslenska textann
með líka, undir textanum, eins
og gert er á hverjum degi. Mér
finnst að enski textinn ætti að
fá að fylgja með til þess að
enskir og bandarískir krakkar
og fullorðið fólk geti einnig
notið Smáfólks. Og stundum
koma brandararnir ekki nógu
sniðuglega út í íslensku þýðing-
unni, líka til þess að fólki geti
kannski lært ensku, ef það vill,
af enska textanum. Ég vona að
þið á Mogganum takið þetta til
athugunar. Með þökk fyrir-
frarn."
Þekkingarleysi
og ofstæki
í Morgunpósti
Jon Viðar á Akureyri hringdi í
Velvakanda: — Ég ætti kannski
að telja upp að hundrað áður en
ég byrja. Eg varð fjúkandi reiður
þegar ég hlustaði á Morgunpóst-
inn í morgun og er enn. Þar hélt
einhver Sigurður Einarsson tölu
um indíána í Ameríku af slíku
þekkingarleysi og ofstæki, að ég
hef vart heyrt annað eins. Kvað
hann útrýmingu þeirra stafa af
Þessir hringdu . . .
því að þeir hefðu ekki þekkt hinn
hvíta krist, þeir hefðu lifað sam-
an í milljónatugum, skildist
manni, í sátt og samlyndi. Svo
hefði hinn hvíti maður komið
fyrir 50 árum
„Nýlega hélt Peter Freuchen
rithöfundur fyrirlestur um at-
vinnuvegi Grænlands. Hann er
innilokunarmaóur ok vill enKU
breyta i stjórn landsins ok
verslunarfyrirkomulaKÍ. Tveir
menn úr félaKÍnu „Grænland
hið nýja" tóku til máls. Sem
dæmi upp á verzlunina saKÓi
annar þeirra aö tófuskinn. sem
Krænlenska verslunin seldi i
Danmörku á 700—800 kr. borg-
aði hún 20— 30 kr. fyrir í
Grænlandi. — Stauning forsæt-
isráðherra var á fundinum.
Hann sagði að um 2'/i milljón
færi á ári i Grænland. Það taldi
hann hilleKa sloppið samanbor-
ið við það sem Færeyingar
kostuðu Dani og þó fengju
Danir ekki annað en skammir
frá Færeyingum.
— Ilann bað áheyrendur að
Kæta þess, að það hafi verið
skrumauglýsing hjá Eiriki
gamla rauða. er hann nefndi
landið Grænland ...“
með Biblíuna í annarri hendi og
sverðið í hinni og brytjað þá
niður og væru þeir nú aðeins
nokkur hundruð þúsund.
Ég tel mig þekkja það vel til
þessara mála, að ég geti fullyrt
að þetta er langt frá öllum
sannleika. Indíánar börðust
grimmilega innbyrðis og það var
talið karlmennskutákn meðal
þeirra að bera höfuðleður náung-
ans við belti. Þetta kom svo niður
á kristniboðum og fátækum land-
nemum. Mér finnst það óþarfi
hjá manninum að vera að reyna
að stimpla kristindóminn sem
eitthvert útrýmingarafl.

Tjl

SIEMENS
Veljid Siemens
— vegna gædanna
öll matreiöala ar auöveldari
með Siemena eldaválinni:
MEISTERKOCH
SMITH &
NORLAND HF.,
Nóatúni 4, sími 28300.
er komin fyrir
hornið á Skrínunni!
Bergstaðastræti 7
— Sími 19033
BUXUR
i^HIBOLIR
nBI belti
STJORNUNI
Stjórnunarfélag íslands efnir til námskeiðs um
Stjórnun I í fyrirlestrarsal félagsins dagana 10.
nóvember kl. 14—17 og 11. og 12. nóvember kl.
14—18.
Fjallaö verður um:
— Hvað er stjórnun?
— Hvert er hlutverk stjórnunar?
— Kynntir hinir ýmsu þættir stjórnunar.
— Markmiðsstjórnun.
— Stjórnun og skipulag fyrirtækja.
Námskeiðið hentar vel þeim sem vilja kynnast
nútíma stjórnunarháttum og stjórnskipulagi fyrir-
tækja.
Þátttaka tilkynnist til Stjórnunarfélagsins, sími
82930.
SHÓRNUNARFÉIAG ÍSIANDS
SÍÐUMÚLA 23 105 REYKJAVÍK SÍMI 82930
• Nýkomið
Boröstofuboróog stólar
iHHI J
Margar geröir
Verö viö ellra hæfi
Vörumarkaðurinn hf.
Ármúla 1 A. Sími: 86117.
Opiö föstudaga til kl. 8
Opið laugardaga kl. 9—12