Morgunblaðið - 22.11.1992, Síða 21

Morgunblaðið - 22.11.1992, Síða 21
Það var í tísku að vera bóhem í Reykjavík. Elías Mar í dyrunum á Laugavegi 11. hennar til að ná sambandi og verða meðtekin hafa misheppnast hrapal- lega. Þótt allt gengi vel í fyrstu er fallið hafíð. Hún nýtur ekki lengur sama álits og áður. Mörgum er far- ið að fínnast að hún drekki of mik- ið og vilja hana ekki nálægt sér þegar hún er drukkin. Áfengi fer illa í hana, hún veit það. Hún verð- ur ýmist döpur eða æst og á erfítt með að stjórna framkomu sinni. En hún þarfnast styrksins sem áfengið veitir. Kjarksins og kæruleysisins. Oðruvísi getur hún ekki tekist á við heiminn. Og þrátt fyrir góðan ásetning leitar hún á náðir Bakkusar aftur og aftur. Og fólk talar. Kjaftar endalaust fram og til baka um hluti Geir Reginn, sonur Ástu og Jó- hannesar Geirs, á barnsaldri. sem koma því ekkert við. Hún verður enn hvassari á brún- ina þegar hún hugsar um illgimi fólksins. Af hvetju getur það ekki látið hana í friði? Dymar opnast og inn kemur lítill drengur. Hann lætur fara lítið fyrir sér, en mænir upp á hana stómm móbrúnum augum. Augum hennar sjálfrar. Hann þekkir hana auðvitað strax. Hafði þekkt rauðu og gulu peysuna hennar um leið og hann sá hana í gegnum gluggann. Hann man þegar hún sat heima í kampin- um og pijónaði þessa peysu. Þá hafði hún rætt við hann um lífíð og tilveruna og leyst greiðlega úr öllum spumingum. Núna sér hún hann ekki. Vill ekki sjá hann. Drengurinn verður hræddur. Er hún hætt að vilja vera mamma hans? Amma og afi em auðvitað góð við hann þótt amma sé ströng og hræði hann með ljóta kallinum. En hann vill samt helst vera hjá mömmu. Þegar hún er glöð er hún best af öllum. En hann þorir ekki að nálg- ast hana. Stendur bara auðmjúkur og bíður þess að hún taki eftir hon- um. Hann veit hvað hún getur orðið reið. Og þorir ekki að styggja hana. Það geisar stríð í sex ára huganum. Hann hefur alltaf granað að hún MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 22. NÓVEMBER 1992 21 vilji ekki eiga hann. Að það sé þess vegna sem hann á heima hjá ömmu. Og núna virðist það augljóst. Kökk- urinn í hálsi hans magnast. En hann þorir ekki að fara _að gráta. Þorir ekki að hreyfa sig. Óskaplega lang- ar hann í súkkulaði. Dyrnar opnast aftur og miðaldra kona gengur inn. í þetta skipti virð- ist Ásta verða vör við umganginn. Hún hrekkur upp úr hugleiðingum sínum og lítur beint fram fyrir sig. Beint inn í brúnu augun sem mæna á hana í lotningu. „Geir minn, ert þú héma,“ segir hún og brosir. Og það er eins og sólin hafí kom- ið upp. Farginu er létt af bijósti drengsins. „Nú skal ég fylgja þér heim,“ segir hún, og rennir um leið niður síðasta bita súkkulaðsins. Drengur- inn andvarpar. Hann fær víst ekk- ert súkkulaði, en hann á þó 'allavega mömmu. Þeir ætla að taka börnin hennar Þeir ætla að taka bömin hennar. Senda þau upp í sveit. Bömin henn- ar. Þessar skepnur. Hún á þessi böm. Hvað halda þeir að þeir séu. Krökkunum líður vel hjá henni. Hún hugsar vel um þau. Þegar hún á aur. Ef þeir vildu í raun og vem þjálpa mundu þeir láta hana hafa peninga. Og húsnæði. En þeir vilja ekki hjálpa. Þeir hata hana. Reyna með öllum ráðum að klekkja á henni. Eins og þeir hafa alltaf gert. Bara af því að hún þorir. Er ekki bundin á klafa hræsninnar eins og þeir. Og þeir drekka líka. Auðvitað drekka þeir. Það drekka allir. Það er bara hún sem ekki má drekka. Hefur aldrei mátt hreyfa sig. Alltaf allir að vasast í hennar málum. En bömin hennar skulu þeir ekki taka. Þessir djöflar. Það er ömgglega Þorsteinn sem stendur á bak við þetta. Hann er að reyna að klekkja á henni. Þessi ræfíll. Sem stakk af og skildi hana eina eftir. Bjargar- lausa með fímm smáböm. Skepnan. En honum skal ekki verða kápan úr því klæðinu. Hún skal beijast. Eins og ungamamman sem hún er. Enginn skal fá að skipta sér af hennar lífí. Enginn. Heiftin ólgar í henni og hún þrífur til brennslu- sprittsins. Mikið væri nú gott að eiga brennivín. En það er lúxus sem hún getur sjaldan veitt sér. Kogginn er líka ágætur. Auðvitað klígjar mann dálítið við fyrstu sopunum. En það venst. Lyktin er verst. Mað- ur lyktar eins og eitthvert helvítis apótek. En henni er sama. Það und- irstrikar aðeins einangran hennar og vonsku heimsins. Að hún, Ásta Sigurðardóttir, skuli ekki hafa ráð á almennilegum sjúss. Svona hefur heimurinn leikið hana. Alveg frá fyrstu tíð hafa allir verið á móti henni. Og nú hafa þeir náð fram vijja sínum. Hún er varnarlaus fyrir ofsóknum þeirra. Það vill enginn leggja henni lið. Vinkonur hennar fara undan í flæmingi þegar hún biður þær að fínna fyrir sig lögfræð- ing sem getur hjálpað henni að veija bömin sín fyrir ágangi þessara svo- kölluðu bamavemdara. Sér er nú hver vemdin. Að rífa börn úr móður- faðmi og setja þau til vandalausra. Sem auðvitað er alveg sama um þau. Það má örugglega þakka fyrir ef þau fá að borða. Nei, hún lætur ekki bömin sín í hendumar á svo- leiðis fólki. Aldrei í lífinu. Eins og það sé ekki nóg sem á hana er lagt. Svona er að vera einstæðingur. Það álíta allir skyldu sína að sparka í aumingjann. í bræðinni grípur hún hálffullt glasið og þeytir því í vegg- inn. Það splundrast og bláleitur vök- vinn lekur í taumum niður á gólfíð. 0g þetta var síðasta sprittið. Hvað hefur hún gert? Hvemig á hún nú að verða sér úti um meira að drekka? Pakki frá Reykjavík Armur bamaverndamefndar er langur. Lengri en Ástu órar fyrir. Jafnvel á Hvammstanga er henni ekki óhætt. Þegar líður á sumarið hafa borist fregnir af drykkjuskap hennar til bamavemdamefndar í Reykjavík, sem hótar enn á ný að svipta hana bömunum. Ásta flýr. Leitar á náðir Margrét- ar í Dalsmynni með bömin þijú. Er velkomin eins og alltaf, þótt þröng sé fyrir. Margrét er gift Guð- mundi móðurbróður Ástu og þar hefur hún oft átt innhlaup. Hefur stundum dvalið þar á sumrin í tvær, þijár vikur, en aldrei áður komið þangað með bömin sín. Hún er reið og æst yfir óréttlæti þjóðfélagsins og grátbiður Margréti að hjálpa sér að ná til sín hinum bömunum tveimur. Margrét telur það ekki tímabært. Fyrst þurfí hún að sanna að hún geti séð fyrir þess- um þremur. „Þú með þína hæfileika,“ segir hún, „af hveiju skrifarðu ekki eitt- hvað sem þú getur grætt á?“ Ásta á ekki orð til að lýsa fyrir- litningu sinni. Að skrifa til að græða. Selja sál sína á markaðs- torgi peningahyggjunnar. Aldrei í lífinu. Hún er alvöm skáld. Enginn leigupenni. Og hún og Margrét hrista höfuð- in í takt yfír heimsku hinnar. Dagamir líða og mæðginin úna sér vel í Dalsmynni. Þau hafa til afnota lítið herbergi með einu rúmi og drengimir sofa á dýnu á gólfínu. Oftast eru þeir þó skriðnir upp í hjá mömmu sinni á morgnana og þar vakna þeir eins og ungar í hreiðri, kúrandi undir vængjum mömmu. Svo kemur pakki frá Reykjavík. Pakki til Ástu frá vinum hennar. Og í einni svipan breytist ungamam- man. Verður sljó og afundin og endar í hálfgerðu dái á gólfínu. Innihald pakkans reynist vera einhveijar töflur sem em fólkinu í Dalsmynni ókunnugar. Það er skot- ið á ráðstefnu og Svava, dóttir Margrétar, kveður upp úr með það að þau verði að taka töflurnar af Ástu. Þegar það er gert verður Ásta óð. Segist fara burt með böm- in og koma aldrei aftur. Margrét hefur ábyrgst krakkana og tekur ekki í mál að sleppa af þeim hendinni. „Þú getur farið," segir hún, „börnin verða hér.“ Og Ásta fer. Rekin áfram af eit- urþörfinni fer hún suður án bam- anna. Svo líða nokkrir dagar. Margrét hrekkur upp við eitt- hvert þmsk um miðja nótt. Þegar hún kemur fram situr Þórir Jökull ferðbúinn á stól en inni í herberginu er Ásta að klæða minni krakkana. Hún er komin á leigubíl frá Reykja- vík að sækja þau. Hún er drakkin og útkeyrð og gefur fljótlega eftir þegar Margrét og bílstjórinn leggj- ast á eitt við að biðja hana að vera kyrra. Hún er of þrekuð til að standa uppi í hárinu á þeim. Útslagið gerir þó þegar Margrét spyr Kolbein hvort hann vilji fara með mömmu sinni. „Ég vil vera hjá þér á meðan mamma er svona,“ segir þessi fjög- urra ára gutti, „en þegar mamma er orðin góð, þá vil ég vera hjá henni.“ En Ásta unir sér ekki lengi í sveit- inni. Hún hringir í móður sína og fær hana til að ábyrgjast Guðnýju Ásu við barnavemdamefndina. Drengimir verða eftir hjá Margréti. En um haustið koma þeir líka suður til mömmu.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.