Morgunblaðið - 18.04.1993, Blaðsíða 10

M<JRGU«BWÍ)IBi ;SGNimDA<3UB ;1B.; APHÍ1; 1993
ÍtO
RÁÐHERRAR
ÓÁNÆGÐIR EN LÉTU
GOTT HEITA
Slitnað hefur upp úr kjarasamn-
ingum um stundarsakir að minnsta
kosti. Ágreiningur hefur verið
um það innan ríkisstjórnarinnar
hvort ástæða væri til að stuðla að
kjarasamningum. Ákveðnir
ráðherrar eru þeirrar skoðunar
að ekkert sé til að semja um.
FRIÐRIK Sophusson
fjármálaráðherra:
Vill takmarka útgjöld ríkissjóðs eins
og unnt er og semja um ekki neitt.
Hann telur samninga stofna markmið-
um ríkisstjórnarinnar í hættu.
ÞORSTEINN Pálsson
sjávarútvegsráðherra:
Vildi ekki tefla efnahagslegum mark-
miðum ríkisstjómarinnar í tvísýnu
með því að stofna til aukinnar lánsfjár-
þarfar hins opinbera.
DAVÍÐ Oddsson
forsætlsráðherra:
Taldi að kaupa mætti frið á vinnu-
markaðnum háu verði og tryggja
þannig stöðugleika og bætt atvinnu-
ástand út næsta ár.
eftir Agnesi Bragadóttur
HVERSU háu verði á að kaupa kjarasamninga? Það
er sú spurning sem ráðherrar ríkisstjórnarinnar hafa
velt fyrir sér dag og nótt að undanförnu og sýnist
sitt hverjum. Svo er að heyra sem grundvallar-
skoðanamunur hafi verið um þetta atriði innan ríkis-
stjórnarinnar. Samkvæmt upplýsingum mínum hefur
Davíð Oddsson forsætisráðherra lýst þeirri skoðun
sinni að kaupa megi frið á vinnumarkaðnum ærið háu
verði, enda sé þar með tryggt að friður haldist á
markaðnum út næsta ár, eða til ársloka 1994. Hann
mun hafa talið að það borgaði sig að auka áætlaðan
halla ríkissjóðs, til þess að fá frið út næsta ár og ná
KRATARÁÐHERRARNIR, þelr Jón Baldvln Hannlbalsson, Jón Sigurðsson og Sighvatur Björgvlnsson:
Vildu allir styðja fjármálaráðherra í þeirri viðleitni að draga úr hallarekstri ríkissjóðs, en gerðu ekki ágreining.
þannig samningum sem þýddu heldur betra atvinnu-
stig, sem þýddi aftur meiri stöðugleika. En um þetta
hafa verið mjög skiptar skoðanir innan ríkissljórnar-
innar og Friðrik Sophusson, fjármálaráðherra hefur
verið í forsvari þeirra sem tejja slíka ákvörðun of
kostnaðarsama og ábyrgðarlitla, þegar horft sé til
framtíðar. Ekki sé forsvaranlegt að ríkissjóður gefi
út innstæðulausa ávísun á framtíðina, upp á svo og
svo marga milljarða króna, til þess eins að tryggja
falskan frið á vinnumarkaðnum. Raunar mun fjár-
málaráðherra hafa talið að fátt eitt myndi gerast hér
á vinnumarkaðnum, þótt ekki væri samið í bráð. Laun-
þegahreyfingin hafi enga stöðu haft til þess að efna
til átaka og ófriðar og betra sé og ábyrgðarmeira
að bíða, eða það sem fjármálaráðherra mun helst vilja
semja um ekki neitt, þar sem ekki sé neitt til þess
að semja um. Krataráðherrarnir Jón Baldvin, Jón
Sigurðsson og Sighvatur voru í grófum dráttum sömu
skoðunar og fjármálaráðherra.
ðfaranótt síð-
astliðins
föStudags
slitnaði upp
úr viðræðum
á milli aðila,
að minnsta
kosti um
stundarsakir, þar sem launþegar
töldu að lokayfirlýsing ríkisstjórn-
arinnar um aðgerðir tengdar kjara-
samningum á vegum hins opinbera
væru ekki grundvöllur fyrir samn-
inga til hálfs annars árs. Ríkis-
stjórninni telst til, eins og fram kom
hér í blaðinu á föstudag, að út-
gjaldaauki ríkissjóðs vegna kjara-
samninganna, samkvæmt lokatil-
boði hennar hefði orðið um 5,5
milljarðar króna.
Ríkissjóðshalli næsta
árs 18 miHjarðar?
Miðað við þann samdrátt sem
áætlaður er í þjóðartekjum þegar
á þessu ári, verður halli ríkissjóðs
ekki undir 10 milljörðum króna, og
þá eru áhrif kjarasamninga þeirra
sem rætt hefur verið um að undan-
förnu ekki reiknuð þar inn, en með
þeim yrði hallinn ekki undir 13
milljörðum króna og ekki undir 18
milljörðum á því næsta.
Raunar mun staðan hafa verið
sú innan ríkisstjómarinnar að þeir
Jón Baldvin Hannibalsson utanrík-
isráðherra, Jón Sigurðsson iðnaðar-
og viðskiptaráðherra, Sighvatur
Björgvinsson heilbrigðisráðherra
og Þorsteinn Pálsson sjávarútvegs-
ráðherra studdu Friðrik Sophusson
fjármálaráðherra eindregið í við-
leitni hans til þess að draga úr
halla ríkissjóðs og reyndu að spoma
við auknum álögum á ríkissjóð.
Þeir munu hafa lýst þeirri skoðun
sinni í ríkisstjórn að það væri sér-
staklega ótrúverðugt að kaupa
kjarasamninga á kostnað ■ ríkis-
sjóðs, sem hefði ekkert annað í för
með sér, en að raunvaxtastig færi
hér hækkandi, þvert á yfirlýst
markmið ríkisstjórnarinnar og aðila
vinnumarkaðarins. Það er senni-
lega óhætt að fullyrða að djúpstæð-
ari ágreiningur hafi ekki komið upp
fyrr í ríkisstjóm Davíðs Oddssonar
en þessi um hver aðild stjórnvalda
að kjarasamningum ætti að vera,
nema ef vera skyldi deilur þeirra
Davíðs og Þorsteins Pálssonar í
fyrrasumar um hversu mikinn
þorskafla skyldi heimila á yfir-
standandi fiskveiðiári.
Þrátt fyrir framangreint verður
ekki annað sagt en að allir eigi sök
á vissan hátt, vegna þess að innan
ríkisstjómarinnar steig enginn
fram fyrir skjöldu og gerði ágrein-
ing út af því hvernig var á málum
haldið. Hvorki ríkisstjórnin né VSÍ
hafa þorað að láta bijóta á sér.
„Allt í einu vom menn komnir inn
í farveg þjóðarsáttarblekkingar
aldarinnar og enginn þorði að vera
vondi maðurinn."
Davíð Oddsson forsætisráðherra
og Jón Baldvin Hannibalsson utan-