Morgunblaðið - 24.02.1994, Blaðsíða 23

MORGUNBLAÐIÐ DAGLEGT LIF FIMMTUDAGUR 24. FEBRÚAR 1994
23
Hvaða efni
eru í þvottaefnunum?
ÍSLENSKA vatnið er það gott að við þurfum ekki að nota jafn mik-
ið þvottaefni í vélarnar okkar og aðrar þjóðir. Það má því oftast
draga nokkuð frá magni þvottaefnis sem gefið er upp á að þurfi í
hverja vél á erlendum þvottaefnispökkum.
Það fer eftir óhreinindum og
vatnsmagni hversu mikið þvotta-
efni þarf að nota. í heimilisþvotta-
vél sem tekur 3-4 kg er
yfirleitt hæfilegt að láta
um ‘A til 1 dl af lágfreyð-
andi þvottaefni í forþvott
og um 1-1‘/2 dl í suðu-
þvott.
í sjálfvirkar þvotta-
vélar má eingöngu nota
lágfreyðandi þvottaefni
því of mikil froða getur
myndast af sápuspæni og
skemmt þvottavélina. Not-
ið ekki lútarkennd þvotta-
efni á ull, silki eða acetat-
efni. ?
í bæklingi sem Leið- fe
beiningastöð heimilanna .'
gaf út og heitir „Svona
gerum við þegar við þvoum okkar
þvott“ er vikið að efnum sem sett
eru í þvottaefni og hvaða áhrif þau
hafa á þvottaárangurinn.
Sápa sem framleidd er úr fitu
og lút. Ef sápan er úr dýrafeiti
hefur hún mesta hreinsihæfni í
mjög heitu vatni en ef hún er úr
jurtafeiti er mest hreinsihæfni í
ylvolgu vatni. Sápa losar óhrein-
indi s.s fitu og olíu úr þvottinum.
Syndeter eru gervisápuefni
framleidd aðallega úr jarðolíu og
losa þau einnig óhreinindi eins og
fitu og olíur.
Á umbúðum erlendra þvotta-
efna er stundum getið um tensider
sem er nafn á þvottaefni er lækka
yfirborðsspennu vatnsins og á því
byggist þvottahæfni þeirra. Fos-
föt gera þvottaefnið lútarkennt
og auka því hreinsihæfni þess. Ef
járn er í vatni koma fosföt í veg
fyrir að þvotturinn gulni af því.
Silkiköt hlífa málmum þvotta-
vélarinnar fyrir skaðlegum áhrif-
um hinna ýmsu efna sem eru í
þvottaefni. Sódi gerir þvotta-
efni lútarkennt og þar með eykst
hreinsihæfni þess.
Perborat er bleikiefni með
mest áhrif við hátt hitastig. Þegar
hitastig þvottavatns er minna en
60 gráður hefur perboratið sjaldan
áhrif á þvottinn. Perborat bleikir
litarbletti t.d. úr ávöxtum og víni.
Ljósvirk efni (optie whiténer)
eru litarefni sem breyta ósýnileg-
um útfjólubláum geislum dags-
birtu í hvíta eða bláhvíta geisla
svo hvít efni virðast hvítari í dags-
birtu. Þvottur í ljósum litum fær
stundum annan blæ ef hann er
þveginn í þvottaefni með ljósvirk-
um efnum.
C.M.C (carboxy metylcellu-
lose) hjálpar til við að halda
óhreinindum á floti í þvottavatninu
og kemur í veg fyrir að þau setj-
ist aftur í þvottinn.
Efnakljúfar (enzymer) vinna
á óhreinindum frá eggjahvítuefn-
um sem eru t.d. í efnum sem húð-
in gefur frá sér í eggja,- mjólkur-
og blóðblettum. Þvottaduft með
efnakljúfum er ætluð til íbleyting-
ar og í forþvott. Efnakljúfar hætta
að hafa áhrif þegar hitastig er
meira en 70 gráður. Ilmefni eru
til að fela lykt af öðrum efnum.
Banana á alls ekki
að geyma í kæliskápnum
FYRIR skömmu sögðum við frá konu sem pakkaði banunum sínum
inn í Morgunblaðið og geymdi þannig í ísskáp. Það eru ekki allir
sammála konunni.
Að sögn starfsfólks sem sér um geyma alla sæta ávexti á borði og
ávaxtakaup hjá Hagkaup á að kjörið hitastig er 13-15 gráður. ■
hækkar og lækkar til skiptis
TELPUKJÓLL var keyptur á 1.000 krónur á útsölu í versluninni
Bangsa-Fix í Bankastræti fyrir ári. Sams konar kjóll kostaði 3.100
krónur á útsölu sömu verslunar fyrir tveimur vikum.
Útsöluverð hans hafði sem sagt
hækkað um 2.100 krónur á einu
ári og var leitað eftir ástæðu þess
hjá Margréti E. Guðmundsdóttur
eiganda verslunarinnar.
Sagði hún að kjólar þessir hefðu
verið til sölu í versluninni fyrir jólin
1991 og þá kostað 8.700 krónur.
Fyrir jólin 1992 hafi verð þeirra
verið lækkað í 6.200 krónur. Hún
kvaðst ekki vita nákvæmlega hvers
vegna þeir hefðu verið seldir á 1.000
krónur eftir jólin ’92, en líkast til
hefðu þeir „óvart farið á slá með
öðrum fatnaði, sem seldur var á
1.000 krónur.“
Ástæðu þess að kjólarnir voru
seldir á 3.100 krónur á útsölunni í
ár sagði hún þá, að gefinn hefði
verið 50% afsláttur af lækkuðu
verði þeirra, sem var 6.200 krónur.
Þó verðlag og álagning sé frjáls
og verslunareigendum í sjálfs vald
sett á hvaða verði þeir kjósa að
selja vöru sína, hljóta verðbreyting-
ar á borð við þessar að teljast í
hæsta máta skrýtnar. Sérstaklega
í ljósi þess að verðlag hefur verið
stöðugra nú en áður. ■
BT
Notið plastfilmu
og sparið þannig orku
MEÐ notkun örbylgjuofns er hægt að spara bæði tíma og orku.
Sérstaklega á þetta við um minni matarskammta, en temja þarf
sér góðar venjur við notkun hans.
Notið þar til gerð áhöld í ofn-
inn, svo' sem postulíns-, gler-,
pappa- eða plastáhöld. Ef notuð
eru venjuleg steikarföt tapast
bæði tími og orka. Athugið að
málmílát má alls ekki nota og að
sumar gerðir postulíns hitna í ofn-
inum. Sparistellið með gullrönd-
inni eyðileggst sé það sett í ofninn.'
Notið ekki of Jítil ílát og dreifið
matnum jafnt í fatið. Með því
móti er hægt að spara orku. Not-
ið örbylgjufilmu eða annað þar til
gert efni sem lok. Það heldur hit-
anum og sparar orku.
Sparið vatnið. Því minna vatn
sem notað er til suðu, því minni
rafmagnsnotkun og oft er hægt
að komast hjá notkuns vatns í
örbylgjuofni.
Sýnið fyrirhyggju og þíðið mat-
inn upp í kæliskápnum þó svo að
fljótlegt sé að þíða matvörur í
örbylgjuofnum. En til þess þarf
orku. Notkun örbylgjuofns er
mjög mismunandi frá einu heimili
til annars. Gera má ráð fyrir að
meðalársnotkun sé um 80 kWh á
ári. ■
Forsvarsmenn fyrirtækja athugið:
STÓRSÝNING í 4 DAGA!
í íþróttahúsinu Digranesi í Kópavogi, 21.-24. apríl nk.
Athygli forsvarsmanna fyrirtækja í landinu er vakin á sýningunni Lífstíl ‘94 sem hefst á sumardaginn fyrsta í Kópavogi.
Þar verður sýnt flest það sem lýtur að íþróttum og íþróttaiðkun, tómstundum og tísku, útivist og sportveiðum. **•
• Sýningarsvæðið allt er um 1500 fennetrar innanliúss en sýningarkerfið spannar 600 fermetra gólfflöt.
• Sýningin verður rækilega auglýst í öllum helstu fjöhruðlum landsins, sjónvarpi, útvarpi og dagblöðum.
• Að Lífstíl ‘94 stendur áhugafólk um íþróttir og heilbrigðar tómstundir og er sýningin m.a. studd af UMFI,
íþrótmm fyrir alla, ÍSÍ og Ólympíunefnd íslands.
• Vemdari Lífstíls ‘94 er frú Vigdís Finnbogadóttir, forseti íslands.
BÓKANIR í SÝNINGARBÁSA Á LÍFSTÍL ‘94 ERU ÞEGAR HAFNAR. PANTANIR ER HÆGT AÐ GERA í SÍMA 91-644013 OG Á FAX MEÐ SAMA NÚMERí
■ ■: 1 -■ :i.............................--.-.■................--
TILB0Ð
VIKIIMVAR
ITIAVUSIA
ttIL,GR®S
HSVMVD'bRI
ptfcg
EÐALHSVa®
1\\ UIAKllU
OGGRAFtNN
99?
pr. kg
emmess
IfSSDHRARj
7 SIK. 259,-
\mn 365,-
HAGKAUP