Morgunblaðið - 05.01.1996, Blaðsíða 29

Morgunblaðið - 05.01.1996, Blaðsíða 29
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 5. JANÚAR 1996 29 IYKHOLUM siim á Reykhólahrepp. yðiö 11- ^leði ígar áta intil irfé- gleði aðí arna- Ljósmynd/lslandshandbókin-BJ fyrir hreppsnefnd. Lögmaður hrepps- ins lét vita símaleiðis um málavöxtu og á fundi með oddvita, oddvita minnihluta, lögmanni og endurskoð- enda skrifaði hann og afhenti upp- sagnarbréf. Segir Bjarni að fyrst málin hafi æxlast svona hafi hann viljað fara frá í friði enda talið full- komna sátt um starfslokin. Nokkrum dögum síðar fól hrepps- nefndin lögmanni sínum að óska eftir opinberri rannsókn á embættisfærslu og fjármálaumsýslu sveitarstjórans á grundvelli skýrslu endurskoðendanna og segja stuðningsmenn Bjarna að með því hafi hún komið óheiðarlega fram við hann í ljósi þess að engin ný gögn höfðu komið fram frá því honum var gefinn kostur á því að segja sjálfur upp störfum. Stefán oddviti segir að svo alvarlegir hlutir komi fram í skýrslu endurskoðend- anna að ekki hafi verið stætt á öðru en að vísa þeim til Rannsóknarlög- reglu ríkisins til meðferðar. Rannsókn hennar muni síðan leiða það í ljós hvort þetta mat væri rétt eða hvernig með ætti að fara. , Kaupin voru mistök Bjarni P. Magnússon skýrir ráð- stöfun lánsins með því að segja að hann hafi orðið að uppfylla skyldur hreppsins gagnvart seljanda eignanna til þess að hreppurinn gæti gefið sér sem kaupanda afsal fyrir íbúðarhús- inu Álftalandi. Fyrr hefði hann ekki getað fengið húsbréfalán. Áður en Bjarni tók við sveitarstjó- rastarfinu hafði hreppsnefnd Reyk- hólahrepps ákveðið að kaupa eignir tilraunastöðvarinnar á Reykhólum af Rannsóknastofnun landbúnaðarins til þess að halda í sauðfjárkvótann. „Ég Fyrirferðar- mikill sveitar stjóri vildi sýna að ég hefði trú á þessum stað og vildi búa þar og ákvað að falast eftir kaupum á íbúðarhúsinu. Það voru mín stóru mistök," segir Bjarni. Hann tók við skuldum sem hvíldu á íbúðarhúsinu. Bjarni segist síðan hafa lent í vandræðum með að greiða þessar skuldir vegna þess að hann átti ekki kost á húsbréfaláni þar sem ekki hafi verið hægt að gefa út afsal fyrir eigninni því hún hafí ekki verið sérmetin og ekki til í veðmála- bókum. Vegna þessa gat Reykhóla- hreppur ekki, að sögn Bjarna, efnt kaupsamninginn fyrr en í desember fyrir ári. Segist hann hafa notað stór- an hluta lánsins til að greiða upphaf- legum eigenda hússins svo hreppurinn gæti fengið afsal fyrir húsinu og selt sér og félagi í eigu fjölskyldunnar. Þá fyrst hafi hann getað fengið húsa- bréfalán til að greiða Reyk- hólahreppi. Segist hann hafa lagt 3,7 milljónir af húsbréfaláninu inn á ávís- anareikning hreppsins í byrjun janúar 1995 og 2,5 milljónir til viðbótar í árs- lok. Telur hann sig þar með hafa stað- ið í skilum við hreppinn vegna um- rædds láns enda dregur hann í efa réttmæti dráttarvaxtareiknings end- urskoðenda hreppsins. Raiinar telur Bjarni sig eiga nokkr- ar milljónir kr. inni hjá Reykhóla- hreppi og hefur sent hreppsnefnd kröfugerð sína. Þar kemur fram að hann telur sig ekki hafa fengið greiddan nema hluta af akstri sínum fyrir sveitarfélagið allt frá árinu 1991, alls 4,6 milljónir kr. Einnig er krafist greiðslna fyrir ótekið orlof, niðurfellingar fasteignagjalda, bætur fyrir ónýtan vélsleða og skemmdir á pallbíl, auk annarra atriða. Bjarni segist alla tíð háfa lagt fram aksturs- dagbók og fengið hana staðfesta hjá launagjaldkera. Hins vegar hafi hann aðeins tekið út greiðslu fyrir hluta akstursins vegna þess að hann hafi talið brýnna að greiða aðra hluti fyr- ir hreppinn. Stefán Magnússon vill ekki tjá sig um mótreikning Bjarna. Segist hafa fengið lögfræðingi hreppsins hann til umfjöllunar með öðrum málum sveitarstjórans fyrrver- andi. Vissum að hverju stefndi 6 Staðan er nokkuð óljós í sveitar- stjórn Reykhólahrepps um þessar mundir. Meirihlutann skipa fulltrúar L-lista Dreifbýlissinna þar sem sjálf- stæðis- og alþýðubandalagsmenn eru áberandi en framsóknarmenn eru áberandi í hópi stuðningsmanna N- lista Nýs fólks sem er í minnihluta. Hreppsnefndin stóð saman að af- greiðslu sveitarstjóramálsins, að sögn Stefáns oddvita, og fylkingarnar náðu samkomulagi um að leggja deilumál sín til hliðar og vinna saman að lausn á fjárhagsvanda sveitarfélagsins. Stefán oddviti og Þórður Jónsson, fulltrúi minnihlutans, tóku að sér að leiða það starf. Þótt meirihlutinn hafi staðið að því að víkja sveitarstjóran- um frá er vitað um mismunandi skoð- anir innan hans í Bjarnamálinu. Stef- án Magnússon segir að enn hafi ekki reynt á það hvort meirihlut- inn haldi. „Við í minnihlutanum töldum okkur vita að hverju stefndi og höfum oft varað við afleiðingum ákvarðana sem teknar hafa verið," segir Þórður Jónsson. Hann segir að þegar endurskoðendur gerðu grein fyrir reikningum ársins 1994 hafi all- ir gert sér grein fyrir því að ekki yrði áfram haldið á þessari braut. Þórður tekur undir það að meirihluti hreppsnefndar beri ábyrgð á fjár- hagsvanda sveitarfélagsins, ekki sveitarstjórinn einn. tur og mesta þéttbýli í Reykhólahreppi. Ljósmynd/íslandshandb6kin-ÁG Skuldir 628 þúsund á íbúa Skatttekjur Reykhólahrepps námu 28,6 milljónum kr. á árinu 1994 og varð 22,9 milljóna kr. halli af rekstr- inum. Munar þar mest um kostnað vegna yfirstjórnar og vaxta sem nam 20 milljónum kr. eða 70% af skatttekj- unum. Er þá eftir kostnaður við öll viðfangsefni hreppsnefndarinnar, jafnt lögbundin sem frjáls. Til viðbót- ar varð tap af ýmsum stofnunum hreppsins, svo sem hitaveitu, hafnar- sjóði og elliheimilinu Barmahlíð. Til samanburðar má, geta þess að sveit- arfélög setja sér gjarnan það mark- mið að láta allan reksturinn ekki kosta meira en 70-75% af tekjum þannig að 25-30% séu eftir til að leggja í fjárfestingar eða greiða niður lán. Skuldir sveitarsjóðs voru 92,6 millj- ónir kr. í árslok 1994 en þegar bætt hefur verið við skuldum stofnana á vegum hreppsins námu heildarskuldir 218 milljónum kr. og höfðu aukist um tæpar 40 milljónir kr. á árinu. Þetta samsvarar 628 þúsund kr. skuld á hvern íbúa í sveitarfélaginu, jafnt ungbörn sem gamalmenni. Þórður Jónsson segir að glannaleg fjármálastjórn sé ástæðan fyrir því hvernig komið sé fyrir sveitarsjóði. Hann segir að það hafi verið ansi þungur baggi að taka við rekstri elli- heimilisins Barmahlíðar á sínum tíma. Þá hafi verið tilefni til að grípa til aðhaldsaðgerða og hætta framkvæmdagleðinni. Það hafi ekki verið gert og menn ekki hugsað fyrir endann á því sem þeir voru að gera. Sem dæmi um þetta nefnir hann 20 millj- óna króna kostnað við borun eftir heitu vatni sem engum tekjum hefur skilað. Þá hafi viðgengist mikil eyðsla á öllum sviðum. Andstaða við sölu hitaveitu Stefán og Þórður hafa verið að reyna að fínna lausn á fjárhagsvanda Reykhólahrepps í samvinnu við fé- lagsmálaráðuneytið, þingmenn kjör- dæmisins og Samband íslenskra sveit- arfélaga. Stefán segir að allir séu jákvæðir og hreppsnefndin sé ákveðin í því að reyna sitt besta til að leysa þessi mál af eigin rammleik. Stefán og Þórður vilja byrja á því að selja allar þær eignir sem mögulegt er að koma í verð. Þar má nefna jarðir og jarðaparta sem hreppurinn á víða um sveitarfélagið. Hann á til dæmis land í Flatey og eyjar á Breiðafírði. Þórður segir óvíst hvað út úr þessu komi og telur ljóst að sala eigna nægi ekki til að lækka skuldir eins og þörf sé á. Veltir hann því fyrir sér hvort hægt verði að semja um skuldir sveitarfé- lagsins þegar allt hefur verið gert sem hægt er til að borga þær niður. Hreppsnefndinni hefur staðið til boða að selja Orkubúi Vestfjarða hita- veituna á Reykhólum fyrir nokkra tugi milljóna kr. Var þessum hug- myndum hafnað á almennum borg- arafundi fyrir áramótin en í staðinn samþykkt að heimamenn myndu reyna að kaupa veituna. Stefán Magnússon oddviti segir að hrepps- nefndin sé ekki bundin af niðurstöðu borgarafundarins og yrði áfram reynt að selja hitaveituna. Viðræður voru mjög langt komnar en hik er nú á Orkubúinu vegna þeirrar miklu and- stöðu sem fram kom á borgarafundin- um á Reykhólum. Reykhólabúar og nágrannar hafa búið við eina ódýrustu hitaveitu lands- ins og tala sumir heimamenn um að hún sé forsendan fyrir búsetu þeirra á svæðinu. Því er salan viðkvæmt mál. Ljóst virðist þó að hreppsnefndin sé í svo þröngri stöðu að hún geti ekki hætt við að selja veituna, hvort sem það verður til Orkubús- ins eða heimamanna, og að kaupandinn muni þurfa að tvöfalda orkuverðið til að standa undir fjárfesting- unni. Svokölluð Bjarnamál svifu yfir vötnunum á borgarafundin- um enda hafa þeir sem gagnrýnt hafa hreppsnefndina fyrir að þvinga sveit- arstjórann til uppsagnar barist hart gegn áformum um sölu hitaveitunnar. Andstaðan við áform hreppsnefndar- innar var reyndar einnig mikil í hinni fylkingunni eins og sést á niðurstöðu fundarins þar sem aðeins þrír íbúar studdu söluna til Orkubúsins. Hitaveitan eina seljan- lega eignin Fyrirf erðarmikill sveitarstjóri Ljóst er að persónuleg mál milli manna í þessu 350 manna sveitarfé- lagi blandast eitthvað inn í þessar deilur sem nú hafa skipt íbúunum í tvær fylkingar. Fylgismenn Bjarna afhentu honum og konu hans per- sónulega stuðningsyfirlýsingu á dög- unum en undir hana skrifaði nærri helmingur kosningabærra manna í hreppnum. Bjarni var áður borgarfulltrúi í Reykjavík og varð fljótt fyrirferðar- mikill og pólitískur sveitarstjóri eftir að hann flutti vestur árið 1990. Hann segir að mikil hnignunareinkenni hafi verið í Reykhóiahreppi þegar hann tók við starfinu og ýmis grundvallaratriði ekki til staðar. Segir hann að ekkert hefðbundið miðstjórnarvald hrepps- skrifstofu hafí verið að finna á staðn- um heldur hafi annað vald, kaupfé- lagsvaldið, ráðið öllu. Á þessum tíma hafa orðið miklar breytingar. Sem dæmi má nefna að byggð var upp hreppsskrifstofa, unn- ið skipulag fyrir allt sveitarfélagið, komið á almennri sorphirðu, vatns- veitan á Reykhólum tekin I gegn, höfnin lagfærð, sett félagsmálalögg- jöf, komið upp leikskóla og tónlistar- skóla og unnið að breytingum á rekstri grunnskólans og hitaveitan lagfærð. „Sveitin deyr nema það tak- ist að efla mannlífið. Það hef ég reynt að gera en það má vafalaust deila um það hvort aðferðirnar hafi verið réttar," segir Bjarni. Hann segist hafa fengið samþykkt- ar tillögur sem gengu gegn ýmsum hagsmunum og við það aflað sér óvildar en undirskriftalistarnir á dög- unum hafi þó sýnt að margir kunni að rneta starf hans. Á sama tíma hafa tekjur hreppsins minnkað, meðal annars vegna sam- dráttar í sauðfjárrækt og ríkið hætt að greiða hluta af launum sveitar- stjóra. Lýsir Bjarni þeirri skoðun sinni að stuðningur ríkisvaldsins sé nauð- synlegur til þess að þetta sveitarfélag geti þróast eins og önnur. Hann segir að vissulega séu skuld- irnar miklar en ákveðið hafi verið að draga saman seglin á þessu ári og telur að tekist hafi að snúa þróuninni við. Þá segist hann hafa lagt það tíl að taxti hitaveitunnar yrði hækkaður og fjármunirnir notaðir til að greiða niður skuldir sveitarfélagsins. Það væri mun vænlegri leið en að selja hitaveituna. Krefjast borgarafundar Andstæðingar hreppsnefndarinnar í Bjarnamálinu kvarta undan því hvað litlar upplýsingar fáist um forsendur ákvörðunar hreppsnefndar og hvað hægt gangi að fá fram tillögur um lausn á skuldavanda sveitarfélagsins. Einn úr þeirra röðum segir að þetta sé farið að há samfélaginu. Hann við- urkennir að líklega hafi Bjarna orðið á mistök við meðferð lánsins frá Byggingasjóði verkamanna en þær upplýsingar sem fram hafi komið rétt- læti ekki jafnharkalegar aðgerðir og gripið var til gegn sveitarstjóranum fyrrverandi. Hefur hópur íbúa krafist þess að efnt verði til borgarafundar fyrir 10. janúar til að ræða ýmis hreppsmál, meðal annars mál sveitar- stjórans. Félagsmálaráðuneytið hefur fylgst með framvindu mála í Reykhðla- hreppi. Hreppsnefndin ákvað hins vegar sjálf að reyna að semja sig út úr vandanum. Vanur sveitarstjórnar- maður, Úlfar Thoroddsen fyrrverandi sveitarstjóri á Patreksfirði, hefur nú verið ráðinn tímabundið til að reka hreppsskrifstofuna og aðstoða hreppsnefndina. Hreppsnefndarmenn voru að vinna með niðurstöður úr reikningum ársins 1994 eða nærri ársgömlum skuldatölum. Samband íslenskra sveitarfélaga sendi fólk vestur í nóvember til að leiða fram raunverulega stöðu og reyndist hún hafa heldur versnað á árinu, eftir því sem næst verður komist. Ólíklegt er að staðan hafi batnafi . síðan því vinnan sem lagt hefur verií í, bæði hreppsnefndarmanna og sér- fræðinga, og ferðalög kosta sitt. Ekki margir kostir Ljóst er að róttækar aðgerðir þari að gera í fjármálum sveitarfélags sem eyðir 70% af tekjum sínum í vexti og yfirstjórn. Og sveitarfélag sem sett hefur yfir 600 þúsund kr. skulda- klafa á herðar hvers einasta íbúa getur tæplega átt margra kosta völ Lykillinn að því að semja um frysl- ingu skulda eða iækkun var að seljs eignir til þess að geta greitt brýnustx útgjöld. Hitaveitan var eina eignir sem hægt var að selja strax en þaí mál er nú í óvissu eins og fram hefui komið. Grunnforsendan fyrir lausn vandan hlýtur þó að vera sú að íbúarnir átt sig á því hvað vandinn er mikill. Ýmis legt bendir til þess að þar skorti eitt hvað á, jafnvel hjá forráðamönnum.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.