Morgunblaðið - 05.01.1996, Blaðsíða 26

Morgunblaðið - 05.01.1996, Blaðsíða 26
26 FÖSTUDAGUR 5. JANÚAR 1996 MORGUNBLAÐIÐ AÐSEIMDAR GREINAR Hver er Sondezwa hvaðerSOS? JÁ, HVER er Sondezwa? Segir nafnið nokkuð? Nei trúlega ekki, það hljómar eins og eitthvert fyrirbæri sem þess vegna gæti verið að finha út í him- inhvolfinu. Viljum við vita hver hún er? Tja, nei, hvað varðar okkur um einhyern sem heitir ekki einu sinni almenni- legu nafni, Sondezwa, ja hættu nú alveg. Heyrðu annars, þetta nafn hljómar svolitið spennandi og okkur ís- lendingum finnst allt sem er spennandi þess virði að vita meira um það. Nú, fyrst svo er, langar mig til að biðja lesend- ur að hverfa með mér eins og þrjú ár aftur í tímann en þar er að finna þetta fyrirbæri með þessu skrýtna nafni. Það er árið 1992 og við erum stödd í henni svörtu Afríku, nánar tiltekið í Suður-Afríku. Það er hráslagalegur morgunn eftir frekar kalda nótt, þar sem hitastigið fór undir frostmarkið. Staðurinn er lögreglustöðin í ónafn- greindu þorpi. Vaktstjórinn hefur náð að dotta sem er harla óvenjulegt á þessum tímum mikilla þjóðfélags- breytinga. Hann teygir úr sér, hlust- ar eftir hljóði en heyrir ekkert. Þetta hefur verið frekar róleg nótt. Hann hugsar með sér: Róleg nótt? Hvað skyldu margir liggja í valnum, 20, 30 eða 100 manns? Allt undir tveim tugum telst róleg nótt. Hann er lánsamur, er vörður lag- anna, býr í friðsömu hverfi þar sem allir eru eins, sami litur, sami kyn- stofn, svipaðar tekjur, sama trú og aliir ganga í sama skóla, sem sagt fullkomið líf. Það versta er, að hann er ennþá að vinna sig upp virðingar- stigann og verður að taka vaktir á þessari lögreglustöð þar sem allt log- ar í einhverjum illdeilum sem enginn ílPs?^ ,*r^ <&*$ 3 _—-- ' *&¦ ^U K ' f skilur nema örfáir aðil- ar. sem eiga hagsmuni í því að mannfólkið ber- ist á banaspjótum. í þessum illdeilum er engu eirt, hvort heldur sem er konum eða börn- um. Þetta er mjög ein- falt. Ef þú ert fæddur af röngu einhverju hef- ur þú fyrirgert rétti þín- um til að lifa meðal okkar hinna, hverjir sem þessir hinir eru, en það er mjög breytilegt eftir því hver á í hlut. Hann hugsar méð hryll- ingi til allra barnanna sem liggja eins og hrá- Sverrir tiuðmundsson viði um götur bæjarins, ekki vildi hann að sín börn væru þar á meðal, en svo má líka spyrja hver vill það? Eftir að hann hefur „súnnað" sig, strokið framan úr sér stírurnar og fengið sér kaffisopa gengur hann að útidyrunum. Það er best að kíkja út og sjá hvað veldur þessari sjaldgæfu kyrrð. Sjónin sem blasir við sýnir ósköp venjulegt þorp, það er farið að birta. Þeir sem eiga til eldivið hafa kveikt upp, því sjá má reyk lið- ast upp um strompa i nánasta ná- grenni. Hann gengur út á tröppurn- ar, rekur tærnar í eitthvað, veltur um koll, dettur niður tröppurnar og stöðvast ekki fyrr en í moldarsvaðinu sem umlykur lögreglustöðina. Hann er yfir 100 kílógramma maður þann- ig að af þessu verður dynkur allnokk- ur, en sem betur fer meiðist hann ekki neitt. Hann stendur upp og strýkur sig allan til að gá hvort öll bein séu heil. Samhliða því að hann dustar af sér rykið nemur hann held- ur torkennilegt hljóð sem hljómar eins og barnsgrátur. Hann lítur í kringum sig, nei, þetta getur ekki verið barnsgrátur, nánast við fæ- turna á mér, hugsar hann með sér, og þó. Sem hann lítur upp á tröppupall- Gerum fjölskyldu Sondezwa að íslenskrí fjölskyldu, segir Sverrir Guðmunds- son, í barnaþorpi á vegum SOS-hjálpar- samtakanna. inn sér hann einhverja teppadruslu og þaðan berast þessi hljóð. Hann gengur nær, jú, viti menn, þetta er lítið stúlkubarn sem hefur verið skil- ið eftir á tröppum lögreglustöðv- arinnar án nokkurra frekari upplýs- inga, svo sem eins og nafn, aldur eða foreldri. Hann fer með barnið inn í hlýjuna og við skiljum við það í sögunni þar sem hún hvílir í öruggum höndum vaktstjórans. Nú á hún allt sitt undir því hvert verði hans næsta skref varðandi framhaldið hjá þess- um umkomulausa einstaklingi sem nú er ekki aðeins umkomulaus, held- ur einnig munaðarlaus. Þetta ber okkur til ársins 1994. Fyrirtækið Marel hf. hefur átt um- talsverð viðskipti við Namibíu og nú Suður-Afríku einnig eftir að við- skiptabanninu hefur verið aflétt. Undirritaður hefur haft umsjón með framgangi þessara mála fyrir hönd fyrirtækisins og það hefur haft í för með sér reglubundnar ferðir um þetta svæði og þá helst um Höfða- borg. Afríka hefur alla tíð verið í huga manns hjúpuð ævintýrablæ þar sem ljón og fílar ásamt öpum ráða ríkjum. Hins vegar þegar komið er til Höfðaborgar til að mynda, þá kemur hún fyrir sjónir sem frekar evrópsk borg með sjóinn á aðra hlið og afar fallegt fjall, Table Mountain (borð- plötufjallið, það er svo flatt að ofan) anúar tilboð Repeat Áður 3.290 IMÚ 2.5SO Repeat gallabux Áður 4.490 Nú 3.490 Teinóttar buxur Áður 5.890 Nú 3.990 m» wr-n f~H'Y? jm^ wnp'^rr Ullarbuxur Áður 5.490 Nú 3.390 buxu* M^off*«tt* Borgarkringlunni sími 588 4848 á hina hliðina. Að vetrarlagi er meira að segja kalt og það getur gert mik- ið rok, þannig að manni getur liðið nánast eins og heima í íslenskri suð- austan rigningu. En hvað hefur þetta með söguna að gera? Jú, sýnið þolin- mæði það kemur með tíð og tíma. Þegar lent er á flugvellinum við borgina blasir við mikil húsaþyrping þar sem hvers konar húsaskriflum hefur verið hróflað upp úr nánast engum efnivið, bárujárni, pappír og hverju því sem til hefur fallið. Þegar ekið er inn í borgina sést að heilu fjölskyldurnar hafa tekið sér bólfestu á helstu umferðareyjunum í miðborg- inni. Þar er engum húsakosti fyrir að fara, heldur sofíð undir pappa- spjaldi, ábreiðu eða notast við ylinn af sínum nánasta. Þetta er sem sagt ósköp venjuleg stórborg, bara öllu fallegri en þær gerast almennt. Þegar maður horfir yfir þessa fá- tækt og sér öll börnin sem ekki eiga þess kost að lifa mannsæmandi lífi, ganga menntaveginn og eiga í sig og á, hugsar maður, er ekki eitthvað sem ég get gert til að hjálpa? Að sjálfsögðu eru þetta ekki einu börnin sem eiga bágt, þau eru um allan heim og ekki hefur, þeim fækkað með styrjöldunum hræðilegu í Júgó- slavíu og Afríkuríkjunum, Sómalíu, Rwanda og Búrúndí. Ýmis hjálparsamtök komu upp í hugann en það sem höfðaði mest til okkar í minni fjölskyldu eru hjálpar- samtökin, SOS Barnaþorpin. Ekki skal farið út í nánari umfjöllun um þessi samtök í þessari grein, en öllum bent á skrifstofu samtakanna að Hamraborg 1, Kópavogi. Er við höfð- um samband við samtökin bar svo við að til stóð að opna formlega barnaþorp í Höfðaborg og vorum við ekki sein á okkur að sækja um barn þar. Við sóttum um að fá að styrkja stúlkubarn og snemma á þessu ári barst okkur tilkynning um að okkur hefði verið úthlutað stúlkubarni og að hún héti Sondezwa Sotali. Er þá ekki þarna komin sama stúlkan og hafði verið skilin eftir á tröppum lög- reglustöðvarinnar. Vaktstjórinn hafði komið málinu í farsælan farveg og þetta stúlkubarn varð eitt hið fyrsta til að komast í nýstofnað SOS-þorpið í Höfðaborg. Nafnið varð til er hún var spurð á sínu móður- máli hvað hún héti og hún svaraði eitthvað á þessa leið: Sondezwa Sot- ali. Af tönnunum mátti ráða að hún væri um þriggja ára gömul og nú hefur hún fengið skráðan fæðingar- dag, 10. nóvember 1989. Er þetta er skrifað, hefur undirrit- aður haft tækifæri til að heimsækja Sondezwu þrisvar sinnum og í síð- asta skiptið vorum við hjónin saman. Sondezwa býr í þorpi sem í eru 15 hús. í hverju húsi er gert ráð fyrir 8 börnum í senn ásamt einni barna- þorpsmóður. Sum þessara barna eru eins og Sondezwa, munaðarlaus, en í öðrum tilfellum er vitað um foreldr- ana. Er lögð áhersla á það að foreldr- arnir hafí kynni af börnunum og fylgist með framþróuninni en sam- hliða hafa þeir afsalað sér öllu til- kalli til barnanna. í fjölskyldu Sondezwu eru eftirtal- in börn fyrir utan hana: Bulewa, 14 ára stúlka, Luvuyo, 9 ára drengur, Sinazo, 4 ára stúlka (þessi þrjú eru systkini), Daphne, 9 ára stúlka, Ryno, 5 ára drengur, Llewellyn, 3 ára drengur (þessi þrjú eru systkini) og loks er það Ashley, 9 ára dreng- ur. Þá má ekki gleyma henni Chanmaine, barnaþorpsmömmunni þeirra. Það er ljóst eftir þessi kynni að barnaþorpsmæðurnar vinna afar fórnfúst og jafnframt um leið ómet- anlegt starf við að koma börnunum í móður stað. Öll börnin eru við góða heilsu nema Ashley, sem er með varanlega heilaskemmd er hlaust af áfengiseitr- un á meðgöngutímanum. Virkar að- eins annað heilahvolfið og tekst hon- um helst að tjá sig með teikningum. Svo er það hún Bulewa. Kom'hún yngri systkinum sínum í móðurstað þar til þau komust í SOS þorpið. Af tómum trassaskap fékk hún íömun- arveikina á unga aldri og á því erf- itt með gang. Eins og margt annað í hennar lífi í dag, stendur það til bóta því SOS hefur ákveðið að sjá henni fyrir nauðsynlegri lækningu. 011 börnin ganga menntaveginn eins og önnur börn og geta þau litið á SOS þorpið sem sitt heimili eins lengi og henta þykir. Það hefur komið í ljós að þar sem þetta er tiltölulega nýstofnað barna- þorp, þá er Sondezwa eina barnið í sinni fjölskyldu sem hefur eignast styrktaraðila. Til að reyna að bæta úr því, hefur verið ákveðið að stefna að því að gera fjölskylduna hennar Sondezwu að íslenskri fjölskyldu og er hafin söfnun styrktaraðila meðal vina og vandamanna. Þarna er ekki um stórar fjárupphæðir að ræða eða kr. 1.000,- á mánuði. Eru allar horf- ur á því að í byrjun næsta árs verði allur systkinahópur Sondeszwu með íslenska styrktarforeldra. Þrátt fyrir þetta, þá er þörfin brýn og því miður af nægu að taka. Því vildi ég óska þess að þessi til- skrif mættu verða til þess að fleiri fylgdu í fótspor okkar og yfir 2.000 annarra íslendinga og létu það verða eitt sitt fyrsta verk á nýju ári að sækja um styrktarbarn í einhverjum af fjölmörgum SOS barnaþorpum um víða veröld. Höfundur er fiaktæknir. Upphlaup byggt á misskilningí Biskup hefur reynt mik- I HADEGISFRETTUM útvarps 3ja janúar sl. gerir Gissur Sigurðar- son fréttamaður grein fyrir athuga- semdum séra Sigurðar Sigurðarson- ar vígslubiskups og séra Geirs Waage formanns Prestafélags íslands við málsmeðferð Biskups, íslands í svo- nefndu Langholtsmáli. Þessar at- hugasemdir voru svo endurteknar í fjölmiðlum næsta sólarhring eða svo með ýmiskonar tilbrigðum. Athugasemdirnar ganga í stuttu máli út á það að Biskup Islands hafi eða ætli sér að vísa Langholtsmálinu til ráðherra og afsala sér þannig hirð- isvaldi sínu. Með því hafi hann reitt til höggs gagnvart prestinum í Lang- holtssöfnuði og gefíð í skyn að hann hafi gerst sekur um ósæmilegt at- hæfi. Það er skemmst frá því að segja að upphlaupið allt er áramótamis- skilningur. Biskup hefur aldrei ætlað að gefa frá sér forræðið í málinu og hann hefur sömuleiðis alltaf gætt þess að gera hvorki prestinn eða organistann að sökudólgi í málinu. Hann hefur hins vegar, eftir fund með kirkjumálaráðherra 2. janúar sl., ákveðið aðvfela óháðum aðila að fara yfir málið og freista þess að finna lausn. Þegar þetta er ritað hefur Eiríkur Tómasson prófessor tekið að sér að skoða málið í umboði ið til að setja deilurnar niður, segir Baldur Kristjánsson, og ósanngjarnt er að gera hann að blóra- böggli í málinu. biskups og gera tíllögu um málsmeð- ferð til biskupsins. Sr. Ragnar Fjalar Lárusson próf- astur hefur unnið mikið sáttastarf innan þessa safnaðar og skilaði skýrslu til biskups um málið 27. des. sl. Séra Ragnar styður málsmeðferð biskups. Sömuleiðis vann forveri séra Ragnars, sr. Jón Dalbú Hróbjartsson, mikið að sáttum. Að málinu hafa einnig komið séra Sigurður Sigurðar- son vígslubiskup og séra Geir Waage. Biskup íslands hefur reynt mikið til þess að setja þessa deilu á Holtinu niður. Það er því í hæsta máta ósann- gjarnt og ósmekklegt að reyna að gera hann að blóraböggli í málinu. Höfundur cr biskupsritari.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.