Morgunblaðið - 03.06.1997, Qupperneq 18

18 ÞRIÐJUDAGUR 3. JÚNÍ 1997
LEIÐIN Á TINDINN
MORGUNBLAÐIÐ
Suðurskarði var hvasst og mikil ís-
ing í lofti. Við urðum fljótlega allir
hrímaðir. Eftir klukkutíma gang
var staðan þannig að við sáum
ekkert til. Við sáum ekki leiðina
upp tindinn og urðum því að snúa
við.
Þegar við lögðum af stað kvöld-
ið eftir var veðurfarið allt annað.
Það var mjög hvasst og raunar svo
hvasst að maður stóð varla í verstu
hryðjunum. Það var hins vegar
mjög bjart og kalt. Þegar kom ofar
í fjallið lægði vindinn og þannig
hélst veðrið alveg þangað til við
vorum komnir upp á Suðurtind,
sem er í rúmlega 8.600 metra hæð.
Þaðan liggur leiðin eftir mjög
hvössum hrygg upp á tindinn og
hann gengum við í hvössu veðri.
Það skóf ísnálar af fjallinu,“ sagði
Björn.
Varasamur íjallshryggur
Hryggurinn sem gengið er eftir
skilur að Nepal og Tíbet og fallið af
honum er 2.000-3.000 metrar niður.
Einar sagði að það væri ekki hægt
að ganga eftir hryggnum miðjum
vegna þess hvað hann væri hvass
heldur þyrfti að ganga utan í hon-
um. Nokkrum dögum eftir að Is-
lendingamir fóru þarna um fauk
sherpi af hryggnum. Þeir voru þrír
í GÖNGUNNI á tindinn þurftu fjallgöngumermirnir að krækja fyrir margskonar hættur. Neðan við Suðurtind var snjóflóðahætta
og þeir reyndu að fara þannig yfir það svæði að sem minnnst hætta skapaðist.
sherpar saman í mjög vondu veðri
og reyndu að skýla sér fyrir vindin-
um. Þeir snem baki í tindinn og
allt í einu tóku tveir fremstu menn
eftir því að félagi þeirra var horf-
inn.
„Rétt fyrir neðan Hillai-y-þrep
gengum við fram á lík af ljósmynd-
ara frá Suður-Afríku, sem fór síð-
astur upp á tindinn síðastliðið vor.
Þegar Indónesarnir fór upp í lok
apiíl sl. sögðust þeir hafa séð
mann í snjónum. Þegar við komum
þarna upp lá líkið í leiðinni. Það er
bara hægt að komast eina leið
þarna upp og það var því ekki um
það að ræða að við gætum krækt
framhjá honum,“ sagði Björn.
Eftir að þremenningarnir vom
komnir niður var haft samband við
ættingja mannsins og í samráði við
þá var líkið skorið úr línunni og
það látið falla niður fjallshlíðina.
Mjög erfitt er að bera lík til
byggða úr þessari hæð og ekki
hægt nema að fara sérstakan leið-
angur i þeim tilgangi.
Suðurtindur mikilvægur áfangi
Þremenningunum bar saman
um að þegar þeir vom komnir upp
á Suðurtind og sáu þá tiltölulega
stuttu leið sem þeir áttu eftir upp
á tindinn Everest hefðu þeir verið
sannfærðir um að þeim myndi
takast ætlunarverk sitt. Þeir urðu
hins vegar að bíða alllanga stund á
Suðurtindi vegna þess að einn
sherpanna setti súrefniskúta, sem
ætlaðir vom til notkunar fyrir nið-
urferðina, á vitlausan stað. Hann
var orðinn mjög þreyttur og sneri
til baka við Suðurtind og fór einn
síns liðs niður í fimmtu búðir í
Suðurskarði. Hann lenti í erfiðleik-
um á leiðinni og hrapaði m.a. 50
metra, en línan, sem hann var
tengdur við, bjargaði lífi hans.
Sherparnir sjá um að bera súr-
efniskútana upp fjallið og aðstoða
leiðangursmenn eftir föngum.
Tveir þeirra notuðu súrefni á leið-
inni upp, en Babu, sem var að fara
í sína sjöundu ferð, gerði það ekki.
Það er metnaðarmál hans að fara á
fjallið án súrefnistækja. Vegna
þessa fór hann ekki eins hratt yfii-
og aðrir leiðangursmenn. Vegna
mistakana við Suðurtind fóra Is-
lendingarnir niður aftur til að ná í
súrefniskútana og komu þeim íyrir
á réttum stað.
Veðrið, erfitt færi og töfin við
Suðurtind olli því að ferðin á tind-
inn tók lengri tíma en gert var ráð
fyrir, eða u.þ.b. 13 klukkutíma. Með
niðurferðinni tók ferðalagið sam-
tals um 19 klukkutíma. Til saman-
burðar má geta þess að hópurinn
sem fór á tindinn á eftir íslending-
unum var 7-8 tíma upp. Þá var veð-
ur reyndar mun betra auk þess
sem þeir gátu tengt sig við línur á
leiðinni upp sem íslensld hópurinn
lagði. Þessi langi tími leiddi til þess
að ijallgöngumennimir eyddu
miklu súrefni á leiðinni og leiðin
niður einkenndist því af stöðugri
baráttu við að eiga nóg súrefni.
Súrefni á þrotum
„Rétt fyrir neðan Hillary-þrep
varð Nick aðstoðarleiðangursstjóri
súrefnislaus og gat varla hreyft
sig. Ég stoppaði og gaf honum súr-
efni og við það minnkuðu súrefnis-
birgðir mínar. Hallgrímur lenti í
vandræðum með súrefnistækin
sín. Á leiðinni niður vorum við Ein-
ar því nánast á hlaupum niður til
að komast í næstu súrefnisbirgðir
og síðan aðstoðuðum við hver ann-
an þannig að allir hefðu eitthvert
súrefni," sagði Björn.
Súrefnistæki Hallgríms biluðu
Sú bilun sem varð í súrefnis-
tækjum Hallgríms er ekki óal-
geng. „Það komst raki inn í blöðra
sem súrefnið fer inn í. Við vissum
EFTIR að niður kom tók Björn sig til og rakaði Einar.
BJÖRN setti sig í stellingar og ímyndaði sér hvernig
Hillary hefði borið sig að fyrir framan ljósmyndarann.

AFRAKSTURINN: Þetta er
ekki sterkasta hlið Björns.
að þetta gæti gerst, en menn hafa
átt í erfiðleikum með að laga þetta.
Við þetta þéttist súrefnið. Ég
reyndi að mylja það úr og við það
tapaði ég miklu súrefni. Af þessum
sökum var ég svo að segja súrefn-
islaus á leiðinni upp frá Hillary-
þrepi,“ sagði Hallgrímur. Að-
spurður sagði hann að það hefði
ekki komist að í sínum huga að
snúa við vegna þessara erfiðleika.
Þetta vora ekki einu erfiðleik-
arnir sem Hallgrímur átti í með
súrefnistækin. Vegna misskilnings
gleymdist að skrúfa frá súrefn-
iskúti Hallgríms áður en hann
lagði af stað frá Suðurskarði. Þetta
leiddi til þess að hann átti í erfið-
leikum með að fylgja félögum sín-
um eftir. Eftir hálftíma gang var
farið að kanna málið og þá kom í
ljós að hann hafði verið að ganga
súrefnislaus.
Einar sagði að svona atvik gætu
haft mikil áhrif á menn andlega.
Það gæti verið erfitt að halda
áfram upp þegar þeir uppgötvuðu
að þeir héldu ekki í við félagana
o.s.frv. Þeir hefðu hins vegar hald-
ið vel saman allan tímann og raun-
ar svo vel að aðrir leiðangursmenn
hefðu litið á þá sem eitt. Hallgrím-
ur bætti við og sagði að þetta væri
ekki alltaf svona í öðram leiðangr-
um. Kunn fjallgöngukona hafi t.d. í
sinni sjöundu tilraun til að komast
á Everest lent í erfiðleikum með
höfuðljósið og stoppað til að laga
það. Þegar hún ætlaði að halda
áfram hafi hún ekki séð til félaga
sinna þar sem þeir biðu ekki eftir
henni. Hún hefði því ekki átt ann-
an kost en að snúa við. Þess má
geta að hún komst alla leið upp í
sinni áttundu tilraun við tindinn.
„Ég verð að viðurkenna að þetta
með súrefnið varð til þess að mað-
ur áttaði sig á hvað þetta er hættu-
legt ferðalag og hvað það má lítið
út af bregða. Þetta sannaðist á
I
I
I
)
I
\
>
>
>
i
i
S
i