Morgunblaðið - 15.07.1998, Síða 4

4 MIÐVIKUDAGUR 15. JÚLÍ 1998
FRETTIR
MORGUNBLAÐIÐ
--
Guðjón Óskarsson í hlutverki
hershöfðingjans í Don Giovanni
Uppfærslan sögð
viðburður ársins
Mákí hf. stefnir að '
yfírtöku á Miklalaxi
TÓNLISTARHÁTÍÐIN í Aix-en-
Provence í Frakklandi státar af
einum mesta viðburði í óperuheim-
inum á þessu ári ef ekki áratugn-
um. Leikstjórinn heimsþekkti Pet-
er Brook er maðurinn
á bak við rómaða upp-
færslu á Don Giovanni
eftir W.A. Mozart sem
frumsýnd var á dög-
unum. Andrew Clark,
gagnrýnandi The Fin-
ancial Times, var
gagntekinn og átti
tæplega orð til að lýsa
hrifningu sinni. Meðal
söngvara er Guðjón
Óskarsson bassa-
söngvari og segir Cl-
ark hann „...dásam-
lega hnitmiðaðan".
Peter Brook hefur
ekki sviðsett Mozart-
óperu í 50 ár og ekki
komið nálægt óperu-
húsum heimsins í 30
ár, eftir að hann lýsti þeirri skoð-
un sinni að andrúmsloftið í stóru
óperuhúsunum væri „...martröð
líkast, blóðug barátta um endalaus
aukaatriði". Á hinn bóginn hefur
hann sviðsett rómaðar en mjög
persónulegar uppfærslur á Car-
men og Pelléas og Melisande í
sínu eigin leikhúsi í París. Það
kom því mjög á óvart að Brook
skyldi hafa fengist til að sviðsetja
Don Giovanni á Aix-hátfðinni.
Gengið var að öllum skilyrðum
hans, m.a. að flytjendur væru allir
ungir og um ótakmarkaðan æf-
ingatíma þar sem allir gætu unnið
á eigin forsendum, haft endaskipti
á verkinu og uppgötvað það að
"u.
ítarlegri sýningarskrá lýsir
Brook skoðun sinni og hugmynd-
um á bak við sviðsetninguna á
hverju einasta atriði óperunnar.
Gagnrýnandinn Clark segir að Iík-
lega geti enginn tekið svo stórt
upp í sig og staðið svo við það
nema Peter Brook, sem eys þar af
örlæti af áratuga reynslu sinni af
leikhúsi, fólki, kvikmyndum og
tónlist. „Skrif Brooks í sýningar-
skrána eru listviðburður út af fyrir
sig, „ segir Clark.
Sviðsetning Brooks er framúr-
skarandi einfóld og tónlistin nýtur
Sneri við til
Grænlands
FLUGMAÐUR sem er á heims-
flugi á lítílli fis-flugvél og ætlaði
að leggja upp frá Kulusuk á
Grænlandi til Reykjavíkur í gær
varð að snúa við eftír klukku-
stundarflug.
Samkvæmt upplýsingum úr
flugtuminum á Reykjavíkur-
flugvelli er ekki vitað með vissu
hvað kom upp hjá flugmannin-
um.
Líkur þykja benda til að hann
ætli sér að bíða hagstæðari vind-
áttar áður en hann leggur í flug-
ið miili íslands og Grænlands.
Tafír
á Reykja-
nesbraut
VEGNA framkvæmda við Reykja-
nesbraut á kaflanum milli Grindavík-
urvegar og Njarðvíkur má búast við
umferðartöfum þar næstu daga.
Umferð verður að nokkru leyti
stýrt um eina akrein á þessum kafla
vegarins með ljósum og biður lög-
reglan í Keflavík ökumenn að haga
akstri og tímasetningum sínum með
tillití til hugsanlegra tafa.
sín til fullnustu, segir Clark. Sam-
kvæmt skoðun Brooks er hinn leik-
ræni þáttur fólginn f tónlist Moz-
arts, úr henni sprettur atburðarás-
in, andrúmsloftið og persónurnar.
Engin sviðsmynd er
notuð en nútimalegir
búningar sem gefa
skýra hugmynd um
stöðu persónanna inn-
byrðis. Flytjendur silja
á skreyttum bekkjum
umhverfis sviðið og
hverfa aldrei út af
sviðinu. Þrátt fyrir
einfaldleikann tekst
Brook að sögn gagn-
rýnandans að gæða
hveija hugmyndina á
fætur annarri nýju lífí,
bæði í tónlistinni og
textanum.
Flytjendur fá
óskorað hrós fyrir
frammistöðu sfna og
einn íslenskur söngv-
ari tekur þátt í uppfærslunni,
Guðjón Óskarsson bassasöngvari,
sem var „...dásamlega hnitmiðað-
ur í hlutverki hershöfðingjans".
Peter Mattei í titilhlutverkinu
fær þá umsögn að söngur hans og
persónusköpun sé með því besta
sem sést hafl f þessu hlutverki,
honum takist hvorttveggja í senn
að vera hættulegur og heillandi.
Melaine Diener fær mikið lof fyr-
ir túlkun sína á hlutverki Elvíru
og aðrir söngvarar einnig, s.s.
Carmela Remigio, Lisa Larsson,
John Mark Ainsley og Gilles
CachemaiIIe. Stjórnandinn Daniel
Harding, kornungur Breti, aðeins
22 ára að aldri, fær einnig ómælt
hrós, en þess er getið að fram á
sfðustu stundu hafl Claudio
Abbado verið auglýstur aðal-
stjórnandi en í raun verið í hlut-
verki leiðbeinanda hins unga
sljórnanda.
Gagnrýnandinn Andrew Clark
lýkur lofi sínu með þeim orðum að
leikstjórinn Brook og hljómsveit-
arsljórinn Harding hafi staðið
frammi fyrir fjallháum væntingum
og yfirstigið þær allar með glæsi-
brag og þar með sýnt fram á að
jafnvel í óperuheimi nútfmans séu
ennþá til nokkur óuppgötvuð sann-
indi.
INGVARD Havnen, talsmaður
norska utanríkisráðuneytísins, segir
að munurinn á máli rússneska tog-
arans, sem tekinn var á Svalbarða-
svæðinu og sleppt aftur, og ís-
lenzkra skipa sem færð hafi verið tíl
hafnar í Noregi og sektuð, sé að
rússnesk yfirvöld hafi sýnt mun
meiri samstarfsvilja en íslenzk og
beitt sér fyrir því að rússnesk skip
yfirgæfu fiskvemdarsvæðið.
Havnen var spurður álits á þeim
ummælum Halldórs Ásgrímssonar
utanríkisráðherra í Morgunblaðinu í
gær að norsk yfirvöld mismunuðu
greinilega fiskiskipum, sem veiddu á
Svalbarðasvæðinu í trássi við
norskar reglur, eftir því frá hvaða
ríki þau kæmu.
„Við vísum því á bug að einhver
mismunun eigi sér stað. Þegar atvik
hafa komið upp, þar sem íslenzk
skip áttu í hlut, hefur Noregur ít-
rekað farið fram á það við íslenzk
AÐ SÖGN Guðmundar Arnar Ing-
ólfssonar, framkvæmdastjóra Máka
hf. á Sauðárkróki, hefur verið tekin
um það óformleg ákvörðun að Máki
hefji rekstur fiskeldisstöðvarinnar
Miklalax, Fljótum i Skagafirði, á
nýjan leik en rekstur hennar hefur
legið algerlega niðri í eitt ár. Eignir
Miklalax eru í eigu Byggðastofnun-
ar eftir að fyrirtækið var lýst gjald-
þrota. Stefnt er að því að nýta stöð-
ina til barraeldis eins og Máki hf.
hefur staðið að undanfarin fimm ár.
Máki hf. tekur þátt í evrópsku
samstarfsverkefni um þróun endur-
nýtingartækni, sem er sú tækni
sem beitt er við barraeldi. „Þetta
snýst um hreinsibúnað sem gerir
okkur kleift að nota sama sjóinn
aftur. Við erum með barraeldi en
barri er alinn í 24 gráða heitum sjó.
Barri er í miklum metum í Evrópu
og fæst fyrir hann mjög hátt verð.“
Auk Máka hf. taka þátt í verkefn-
stjómvöld að þau grípi inn í veiðar
íslenzkra skipa, sem stunda ólögleg-
ar veiðar í trássi við norskar reglur.
íslenzk stjórnvöld hafa ekki sýnt
neinn vilja til að grípa inn í veiðar
togaranna og biðja þá um að yfir-
gefa svæðið. Þetta er munurinn á
þessum málum. Rússnesk stjórn-
völd beittu sér fýrir því að rússnesk-
ir togarar yfirgæfu svæðið," segir
Havnen.
„Það hefur ítrekað gerzt að norsk
stjómvöld hafa snúið sér til ís-
lenzkra ráðamanna og farið fram á
að þeir hefðu áhrif á að íslenzk fiski-
skip færa burt úr Smugunni og öðr-
um svæðum, en án þess að íslenzk
stjómvöld hafi gert nokkurn skap-
aðan hlut til að stuðla að slíku. Þetta
er munurinn, því að rússnesk stjórn-
völd í Moskvu bragðust við og stuðl-
uðu að því að skipin yfirgæfu svæðið
með hraði,“ segir Havnen aðspurður
um þetta.
Fjölþjóðlegt
samvinnuverkefni
inu Sjávarútvegsstofnun Háskóla
íslands, franskir fagmenn á þessu
sviði frá fyrirtækinu Maritech og
frá Evrópusambandinu eru tveir
fulltrúar nýsköpunarsjóðs. Erlendir
aðilar verkefnisins voru hér á dög-
unum og segir Guðmundur að nið-
urstaða funda sem þeir áttu með
starfsmönnum Máka hf. hafi verið
sú, að fyrirtækið væri í stakk búið
að sinna því verkefni að taka við
rekstri Miklalax. „Það hefur þó eng-
in formleg ákvörðun verið tekin,
stjóm og hluthafar þurfa að ráða
ráðum sínum en það má segja að
ákveðið vinnuferli sé farið af stað,“
segir Guðmundur.
Auka þarf hlutafé Máka hf. vera-
lega ef af yfirtökunni verður.
„Fyrsta skrefið yrði að taka við
NYTT hafnarsvæði er í byggingu í
Hafnarfirði vestan við núverandi
höfn. Búist er við að fyrsta áfanga
verksins ljúki á næsta ári en kostn-
aður við hann er um 7-800 milljón-
ir króna að sögn Más Sveinbjöms-
sonar, framkvæmdastjóra Hafnar-
fjarðarhafnar.
Aætlað er að þegar öllum fram-
kvæmdum lýkur verði orðnir til 23
hektarar af nýju landi þar sem fyllt
hefur verið upp. Nýr varnargarður
mun rísa um 700 metram fyrir ut-
an núverandi hafnargarða og reisa
á 600 metra stálþil á svæðinu.
Einnig verður búið til lægi fyrir
flotkvíar.
Óvíst hvenær
heildarverki lýkur
Verkefnið er unnið í áföngum og
í fyrsta áfanga verður lokið við
varnargarðinn og reknir niður 200
metrar af stálþili. Auk þess verður
lægið fyrir flotkvíamar klárað, en
þangað fara þær tvær flotkvíar
sem nú era í Hafnarfjarðarhöfn.
Óvíst er hve landfyllingin geng-
rekstri seiðastöðvarinnar og þar er .
um að ræða 50 milljónir. Hins vegar ,
er um að ræða að hanna eldisker og (
er gert ráð fyrir að það verkefni |
taki fimm ár.“
Nýrra hluthafa leitað
Kostnaður við yfirtöku alls Mikla-
lax mun nema hundrað milljónum
króna. „Fyrri hluti verkefnisins, yf-
irtaka seiðastöðvarinnar, er ekki
nýsköpun, það er framhald þess
sem við höfum verið að gera hér en .
seinni hlutinn er þróunarvinna sem
mun taka um fimm ár,“ segir Guð- j
mundur. |
Að sögn Guðmundar verða núver-
andi hlutafélagar burðarstoðir í yfir-
töku seiðastöðvarinnar en auk þess
sé verið að leita nýi’ra hluthafa.
„Ýmsir aðilar hafa sýnt málinu
áhuga en engar ákvarðanir hafi ver-
ið teknar. Við reiknum með að málin
skýrist á næstu tveimur mánuðum."
ur hratt fyrir sig, að sögn Más, og |
ekki er heldur víst hvenær hægt er |
að gera ráð fyrir að framkvæmdum .
ljúki við heildarverkið en það er I
háð ásókn á svæðið.
Ýmsir verktakar sjá um fram-
kvæmdirnar en verkstjórn er i
höndum hafnaryfirvalda. Að sögn
Más er nýlega búið að opna tilboð i
frágang fyrsta áfanga ölduvarna
og gengið verður til samninga um
það verk við verktaka á næstu .
dögum. J
Aðspurður um hvernig aðstöðu |
verið sé að gera fyrir flotkvíarnar j
segir hann að sérstaða þeirrar að-
stöðu sé sú að kvíarnar þurfi 13-14
metra dýpi og því þurfi að dýpka
höfnina fyrir þær sérstaklega.
Eldri kvíin er nú í fullri starf-
semi en sú nýrri er í innri höfninni
á 6 metra dýpi og ekki hægt að
nota hana þar. Auk þess bíður hún
viðgerðar en hún skemmdist á leið j
til landsins fyrr á þessu ári.
Enn er, að sögn Más, óvíst I
hvenær flotkvíarnar komast í nýju I
aðstöðuna. ]•
Morgunblaðið/Ami Sæberg
Norska utanríkisráðuneytið
Islendingar
ekki sýnt
samstarfsvilja
FRÁ framkvæmdum við nýja hafharsvæðið í Hafnarfirði.
Nýtt hafnarsvæði í Hafnarfírði
Fyrsta áfanga
lýkur 1999