Morgunblaðið - 02.09.1999, Blaðsíða 29

MORGUNBLAÐIÐ
ERLENT
FIMMTUDAGUR 2. SEPTEMBER 1999 25
I
r
w
Hótanir IRA valda uppnámi á N-Irlandi
Staða Mowlam
orðin afar erfið
London. Belfast. The Daily Telegraph.
FRIÐARUMLEITANIR á Norður-
írlandi eru enn á ný í uppnámi eftir
að fréttist að Irski iýðveldisherinn
(IRA) hefði skipað sex ungum mönn-
um að hafa sig á brott frá héraðinu,
eða verða skotnir
ella, en sem kunn-
ugt er á svo að
heita að IRA sé í
vopnahléi. Margir
velta því jafnframt
fyrir sér hvort Mo
Mowlam, N-ír-
landsmálaráðherra
bresku stjórnar-
innar, sé lengur
vært í embætti sínu en kröfur um af-
sögn hennar eru nú orðnar næstum
daglegur viðburður.
Friðarumleitanir sigldu í strand í
sumar og var þá boðað til lögfoi-m-
legrar endurskoðunar á friðarsam-
komulaginu, sem kennt er við föstu-
daginn langa, en fyrirhugað var að
hún hæfist nú á mánudag. Deilur um
vopnahlé IRA og hæfni Mowlam til
að gegna embætti N-írlandsmála-
ráðherra hafa hins vegar varpað
miklum skugga á viðræður sem fram
eiga að fara í tengslum við endur-
skoðunina og raunar hafa sambands-
sinnar gefið í skyn að þeir muni ekki
taka þátt í endurskoðuninni vegna
tíðinda liðinnar viku.
Reiði sambandssinna á rætur sín-
ar að rekja til þess að þrátt fyrir að
ljóst þætti að IRA hefði átt aðild að
morði ungs kaþólikka fyrir skömmu
úrskurðaði Mowlam að vopnahlé
hersins héldi enn. Strax í kjölfar yf-
irlýsingar Mowlam þar að lútandi
tók IRA sig hins vegar til og hótaði
sex ungum mönnum lífláti ef þeir
kæmu sér ekki frá N-írlandi, og var
málið allt hinn mesti álitshnekkir
fyrir ráðherrann.
Hótanir IRA teljast reyndar ekki
tíðindi í sjálfu sér því öfgahópar
bæði kaþólikka og mótmæienda á N-
Irlandi hafa löngum tíðkað að veita
þeim mönnum ráðningu, sem sakaðir
eru um að hafa haft uppi „samfélags-
lega óviðunandi hegðun".
Yfirleitt eru öfgahóparnir þar að
refsa smákrimmum eða eiturlyfja-
sölum í þeim hverfum sem hóparnir
ráða yfir og löngu er þekkt að IRA
telur sig gegna eins konar „lög-
gæslu“ í helstu vígjum kaþólskra.
Tengist sú umræða óánægju kaþ-
ólskra á N-írlandi með þarlent lög-
reglulið, sem þeir hafa lengi sakað
um að beita kaþólska misrétti.
Upp úr sauð hins vegar í síðustu
viku eftir umdeildan úrskurð
Mowlam og á þriðjudag varaði Da-
vid Trimble, leiðtogi stærsta flokks
sambandssinna (UUP), Tony Blair
forsætisráðherra við því að hann
væri að umbreyta N-írlandi í
„mafíuríki“, samfélag þar sem
hryðjuverkamenn réðu lögum og
lofum og fengju að fara sínu fram án
athugasemda.
Rúin trausti hjá
sambandssinnum
Að vera N-írlandsmálaráðherra
hefur ávallt verið afar vanþakklátt
starf enda nánast vonlaust verk að
njóta trausts bæði hjá leiðtogum
kaþólskra og mótmælenda, sem þar
til á síðasta ári vildu ekki einu sinni
hittast augliti til auglitis. Mowlam
hefur reyndar notið óvenju mikillar
virðingar fyrir störf sín á N-írlandi
en ávallt hefur þó legið fyrir að hún
nyti mun meiri vinsælda meðal lýð-
veldissinna en sambandssinna.
Eftir því sem á hefur liðið ráð-
herratíð hennar hafa samskipti
hennar og leiðtoga sambandssinna
aukinheldur gerst æ erfíðari og telja
þeir síðarnefndu sig hafa fulla
ástæðu til að vera óánægðir með
verk hennar. Einangrun Mowlam í
pólitísku tilliti varð síðan alger í síð-
ustu viku, er hún tilkynnti við mikla
reiði Trimbles og félaga að hún teldi
vopnahlé IRA halda.
I ljósi þess uppnáms, sem sett hef-
ur svip á síðustu daga, er erfitt að
sjá annað en Mowlam muni brátt
hrökklast úr embætti enda óhætt að
segja að hún sé rúin öllu trausti með-
al sambandssinna. Mowlam nýtur að
vísu enn stuðnings meðal kaþólskra
en öll samskipti hennar við sam-
bandssinna eru hins vegar sögð svo
erfið að ómögulegt er annað en
álykta að það skaði líkur á árangri í
friðai’viðræðum, þar sem N-Irlands-
málaráðherra þarf óhjákvæmilega
að leika lykilrullu.
Sumir telja að vísu óheppilegt ef
hún færi nú, einmitt þegar lögform-
leg endurskoðun á friðarsamkomu-
laginu á að fara að hefjast, og Blair
lýsti aukinheldur fullum stuðningi
við störf hennar í fyrrakvöld, er
hann kom úr sumarfríi sínu.
Engu að síður kæmi vart á óvart
ef skipt yrði um ráðherra í N-ír-
landsmálaráðuneytinu við fyrsta
tækifæri og hafa menn í því sam-
bandi bent á að senn losnar stóll í
ríkisstjórn Blair þegar George Ro-
bertson vamarmálaráðherra tekur
við embætti framkvæmdastjóra Atl-
antshafsbandalagsins (NATO).
Mo Mowlam
Horthbroak
^ Þéff

Northbrook OMT
porttog dúnulpa fyri, kr!,kk*
wooir vj.-,, 7rt„, .
QM'ir. r*,, H;,, "" "* 30’
«2«o ™'6u“*Wu «.
Ut„m. DukS I
St- K, 7 3UO'
Intorsport -Stasrsta
Por voruverslunarkeðja f
he'm/ -Nú á [slandi
Bíldshöfða 20 • 112 Reykjavík • 510 8020 • www.intersport.is. Opið ma.-fi.10-18 fö.10-19 lau.10-16
I
I
I
i

AUGLYSINGADEILD
Sími: 569 11 11, Bréfsími: 569 1110
Netfang: augl@mbl.is
S' mbl.is
^AL.L.TAf= &TTH\0k£> AíYTT