Dagblaðið Vísir - DV - 25.04.1995, Blaðsíða 6

Dagblaðið Vísir - DV - 25.04.1995, Blaðsíða 6
ÞRIÐJUDAGUR 25. APRÍL 1995 Fréttir Sáttmáli sóknarsinna og sægreifa í baksamningi stjórnarflokkanna: Hlutur krókabáta og vertíðarbáta réttur - breytingar boðaðar á kerfinu en ekki bylting I stjórnarmyndunarviðræðum Framsóknarflokks og Sjálfstæðis- flokks var einn erfiðasti hjalUnn sjávarútvegsmálin. Sjálfstæðis- menn á Vestfjörðum settu fram mjög ákveðnar hugmyndir um breytingar á fiskveiðilöggjöfinni og lýstu því yfir að þeir stæðu og féllu með þeim málstað. Svipað var uppi á teningnum á Reykjanesi þar sem frambjóðendur Framsóknarflokks- ins settu fram ákveðnar kröfur um breytingar á fiskveiðilöggjöfinni. Samkvæmt heimildum DV voru fleiri þingmenn í núverandi stjórnarUði fylgjandi þeim sjónarmiðum sem þessi öfl settu fram. Eftir ítarlegar samningaviðræð- ur við þessa aðila varð samkomu- lag um að inni í stefnuyfirlýsingu nýju ríkisstjórnarinnar yrði al- mennt orðaður kafli um sjávarút- vegsmál. í honum eru boðaðar breytingar á banndagakerfi króka- báta og búið til svigrúm fyrir þá aflamarksbáta sem að mestu byggja á þorski og orðið hafa fyrir mestum skerðingum. Þá er því lýst að tekið verði inn í stjómarskrá ákvæði þar sem sameign þjóðar- innar á fiskstofnunum verður fest í sessi. Að baki þessum kafla er samkomulag um 12 skref sem stig- in verða á kjörtímabilinu. Sam- komulaginu má skipta upp í tvo kafla; annars vegar þær breytingar í fjórum Uðum sem strax verður gengið til á vorþingi sem hefst 15. maí. Hins vegar er um að ræða breytingar sem tíundaðar eru í átta liðum og gengið verður til þegar þing kemur saman í haust. Flotastjórn tekin upp Þau atriði sem strax verður geng- ið til að vori eru í fyrsta lagi að teknar verði upp nýjar reglur varð- andi flotastjórn. Tryggt verði meö þeim að afkastageta fiskiskipaflot- ans aukist ekki frá því sem nú er. í stað þess að einungis sé gerð krafa um að skip af sambærilegri stærð hverfi úr rekstri þegar nýtt skip kemur inn í flotann verða settar reglur sem tryggja eiga að nýja skipið sé fullkomlega sambærilegt því sem hverfur úr rekstri. Þar verði tekið tillit til vélarstærðar, skrúfustærðar, lengdar skips og rúmmetrafiölda. Þetta á að tryggja það að flotastærðin haldist í skefj- um og ekki það ferli sem verið hef- ur þar sem segja má að í stað áttær- inga hafi komið inn nýtísku hrað- fiskibátar með margfalda afkasta- getu. Þetta vandamál hefur verið viðvarandi frá því kvótakerfið hóf göngu sína. Bátar hafa breyst í tog- ara án þess að frekari úrelding kæmi til. Allt þetta hefur leitt til þess að flotinn hefur sífellt aukið sóknargetu sína þvert ofan í markmið. Þetta er eitt þeirra atriða sem Vestfirðingar vöktu athygli á í kosningabaráttunni þar sem þeir hétu því að koma á raunhæfri flota- stjórn. Loks er hugmyndin sú að skip sem verða úrelt megi fá annað hlutverk og ekki veröi lengur skylt að eyða þeim eða selja úr landi. Tíu þúsund tonna þorskkvóti Annað atriðið í sáttmála sóknar- manna og kvótamann snýr að því að auka svigrúm þeirra báta sem oröiö hafa fyrir mestum skerðihg- um vegna skerts þorskkvóta. Þetta Krókabátar á Suðureyri að leggja upp í veiðiferð á banndegi dagakerfið verður aflagt og tekið upp róðrardagakerf i í staðinn. Þeir fá, samkvæmt samkomulagi stjórnarflokkanna, leiðréttingu sinna mála. Bann- DV-mynd Jón Víðir Njálsson á við alla báta frá 150 tonnum og niður úr. Samkvæmt heimildum DV er gert ráð fyrir að um 8 til 12 þúsund tonna þorskkvóti fari í sér- stakan pott sem notaður verði til að bæta bátunum upp skerðinguna. Þessi aukning komi til með því að þorskkvótinn verði aukinn sem því nemur. Miöað er við að farið verði aftur til 1991 og gengið út frá því hversu mikið bátar hafa verið skertir síð%n þá. Róðrardagar í stað banndaga Þriðja atriðið sem tekið verður á snýr að vanda krókabátanna. Afli krókabáta á síðasta flskveiðiári var rúm 30 þúsund tonn af þorski. Sam- kvæmt lögum um stjórn fiskveiða mega þeir ekki veiða meira á þessu fiskveiðiári en 21 þúsund tonn og fari þeir fram úr þeim afla leiðir það til fjölgunar banndaga á því næsta. Það stefhir, miðað við óbreytt lög, í að þessir bátar verði bundnir við bryggju annan hvern dag. Hugmyndin nú er sú að sfrax á vorþingi verði þessu fyrirkomu- lagi breytt og í stað banndagakerfis verði tekið upp róðrardagakerfi. Þetta þýðir að krókabátar fá ákveð- inn dagafjölda til að stunda sjó og útgerðir þeirra ráða því hvenær dagarnir verða notaðir. Samkvæmt núgildandi lögum verða þeir að stoppa á ákveðnum dögum sem fyrirfram eru ákveðnir. Þetta hefur valdið mikiRi óánægju, sérstaklega á norðanverðu landinu þar sem tið- arfar er erfiðara en um landið sunnanvert og tækifæri til sjósókn- ar mun færri. Hugmyndin er sú að bátar hvar sem þeir eru staðsettir á landinu fái á bilinu 100 til 120 róðrardaga sem þeir nota þegar þeim hentar. Þaö þarf ekki að koma á óvart að frambjóðendur Sjálfstæðis- flokks á Vestfjöröum leggja ofur- kapp á að rétta hlut krókabáta þar sem stór hluti eigenda þeirra báta á Vestfjörðum lýsti opinberlega yfir fylgi við þá í kosningabaráttunni. Verði þetta niðurstaða Alþingis er ljóst að hverfa verður frá því Fréttaljós Reynir Traustason markmiði að afli króka verði 21 þúsund tonn og óhætt er að miða við að afli þeirra verði 10 þúsund tonnum yfir því marki eða rúm 30 þúsund tonn. Työföldunarregla afnumin í fjórða lagi verður, samkvæmt sjávarútvegssáttmálanum, gengið til þess að afnema svokaUaða tvö- földunarreglu. Þetta er regla sem sett var í tengslum við lausn sjó- mannaverkfalls og kveður á um að útgerðir megi ekki færa meiri kvóta á báta sína en nemur afla- marki þeirra. Hún þýddi í raun að veiðiskip sem átti 50 tonna þorsk- kvóta mátti ekki færa til sín nema önnur 50 tonn. Að hausti eiga að koma til átta atriði sem voru grundvöUur sáttar sóknarUða og sægreifa. í fyrsta lagi á að gera útektir á kostum og göU- um mismunandi leiða til fiskveiði- stjómunar. Þar verða Uklega efst á baugi núverandi aflamarksleið, sóknarstýringarkerfi Vestfirðing- anna og hreint auðUndaskattskerfi. Niðurstaða þeirrar úttektar á að ráða því hvert verður stefnt í fisk- veiðistjórnun á næstu árum. Ann- að atriði kveður á um að haldiö verði áfram að bæta umgengni við hafiö og leitað leiða til þess. Allurfiskur um markaði? í þriðja Uð er ákveðið að skoða verðmyndun í sjávarútvegi. Þarna kemur til skoðunar krafan um að aUur fiskur fari um fiskmarkaði. í fjórða Uð er kveðið á um að land- helgislögin verði endurskoðuð. Þarna kemur inn í myndina krafan um friðun grunnslóðar fyrir tog- veiðum. Framsóknarmenn á Reykjanesi settu fram ákveðnar hugmyndir um að togurum yrði ekki lengur leyft að veiða á grunn- slóð og þarna er verið að koma til móts við þá. Fimmti liöurinn fjaUar um að réttur til veiða utan lögsögu verði tryggður. Þá er kveðið á um að Fiskveiðasjóði íslands verði breytt í hlutafélag. í áttunda og síð- asta Uð er gert ráö fyrir að leitað verði leiöa til sveiflujöfnunar í sjávarútvegi. Þetta ákvæði stóð í mönnum en fór inn vegna kröfu framsóknarmanna. Pólitísk framtíð Vestfirðinganna PóUtísk framtíð Vestfirðinganna er í veði fyrir því að þær breyting- ar náist fram á fiskveiðistjómun- inni að þeir geti réttlætt stuðning við ríkisstjómina. Krafan um sóknarstýringu stendur enn óhögguð en ekkert er í sáttmálan- um sem boðar byltingu í fiskveiði- stjómuninni. Ákvæðið um að skoð- aðar verði mismunandi leiðir verð- ur ekki uppi á borðinu fyrr en í haust og í framhaldi þeirrar úttekt- ar kemur í ljós hvort raunveruleg- ur vUji er á Alþingi til breytingar. Sáttmálinn felur í raun ekki í sér neinar raunverulegar breytingar enn nema hvað varðar krókabát- ana. Þar má segja að unnist hafi sigur og það viðhorf er ráðandi meðal sóknarsirma að með því að hlúa að því kerfi, sem er byggt á hreinni sóknarstýringu, sé verið að vinna áfangasigur gegn kvóta- kerfinu. Um þær lausnir sem boð- aðar eru á vanda aflamarksbát- anna er trúlegt að nokkuö almenn sátt ríki. Vaxandi óróleiki hefur verið innan LÍÚ vegna stöðu báta- flotans og buðu bátamenn fram tU stjómar síðast gegn ráðandi öflum þar. Það er því taUð Uklegt að valdamenn þar, með formanninn í broddi fylkingar, muni sætta sig við að bátaflotinn fá spón úr aski annarra. Þetta á þó ekki við þær lausnir sem boðaðar eru fyrir krókabátana. Sömu öflum hugnast Utt aö sá útgeröarflokkur taki til sín aukinn afla á kostnað hefldar- innar. Uppskera óánægjuaflanna í Framsóknarflokki og SjáUstæðis- flokki mun ekki koma í ljós fyrr en undir lok kjörtímabUsins. Það er þó nokkuð ljóst að ekki verða gerðar byltingar í kerfinu en tals- verðar breytingar Uggja í loftinu.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.