Dagblaðið Vísir - DV - 21.10.1995, Side 14

Dagblaðið Vísir - DV - 21.10.1995, Side 14
14 LAUGARDAGUR 21. OKTÓBER 1995 DV, Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON Ritstjóri: JÓNAS KRISTJÁNSSON Aðstoðarritstjóri: ELÍAS SNÆLAND JÓNSSON Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON Auglýsingastjóri: PÁLL STEFÁNSSON Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLTI 11, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14,105 RVIK, SÍMI: 550 5000 FAX: Auglýsingar: 550 5727 - Aðrar deildir: 550 5999 GRÆN númer: Auglýsingar: 800 6272. Áskrift: 800 6270 Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/ Ritstjórn: dvritst@ismennt.is - Áuglýsingar: dvaugl@ismennt.is. - Dreifing: dvdreif@ismennt.is AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaöam.: 462 6613, fax: 461 1605 Setning, umbrot, mynda- og plötugerð: ÍSAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. Prentun: ÁRVAKUR HF. Áskriftarverð á mánuði 1550 kr. m. vsk. Lausasöluverð 150 kr. m. vsk., helgarblað 200 kr. m. vsk. Fjármunir taldir fólki æðri Kveðnir voru upp tveir athyglisverðir dómar í vik- unni. Annars vegar var dæmt í fimmtán mánaða fang- elsi fyrir manndráp og hins vegar í átján mánaða fang- elsi fyrir 2,7 milljón I róna fólsun. Af þessu má ráða, að kerfið meti mannslífið á tvær og hálfa miiljón króna. í leiðurum þessa blaðs hefur nokkrum sinnum verið vakin athygli á öðrum dómum, sem sýna, að löggjafar- valdið, framkvæmdavaldið og dómsvaldið í landinu líta strangari augum á auðgunarbrot en ofbeldisbrot. Þetta eru leifar þess tíma, er fjármunir voru fólki æðri. Hér er ekki haldið fram, að annar dómurinn sé vit- lausari en hinn, heldur að saman sýna þeir misræmi, sem endurspeglar ekki á þá staðreynd, að samkvæmt al- mennri siðfræði Vesturlanda nútímans er maðurinn æðra fyrirbæri en dauðir hlutir á borð við peninga. Burtséð frá deilum um, hversu þungir eða léttir dóm- ar eigi að vera, ætti að geta verið samkomulag um, að peningar séu bara peningar, en mannslíf sé þó mannslíf. Því miður verður þessa innsæis ekki vart í lögum Al- þingis, ákærum saksóknara og úrskurðum dómstóla. Vandamálið byrjar í ráðuneytunum. Þar eru samin lagafrumvörp, sem gera ráð fyrir, að stuldur sé verri en ofheldi. Þessi frumvörp gerir Alþingi síðan að lögum. Ákæruvaldið fer svo í lægri kantinn í kröfum í ofbeldis- málum og endahnútinn binda svo dómstólarnir. Verstur er þáttur dómstólanna, þar á meðal Hæstarétt- ar. í þessum stofnunum hefur mótazt sú venja, að heim- ildir til þyngdar refsingar eru notaðar að mjög litlu leyti í ofbeldismálum, en að miklu leyti í peningamálum. Sið- gæðis-innsæi dómara er áfátt á öllum dómstigum. Verst er ástandið í nauðgunarmálum. Ástæða er til að vara konur eindregið við að kæra nauðgun, því að það kostar endurteknar nauðganir, fyrst í yfirheyrslum hjá Rannsóknarlögreglu ríkisins og síðan af hálfu dómara- stéttarinnar. Og ástandið hefur síður en svo lagazt. Að baki hinna krumpuðu viðhorfa í valdakerfmu er forneskjuleg hugsun yfirstétta fyrri alda, sem byggðu rammskakkt réttarkerfi til að varðveita eigur sínar fyr- ir undirstéttunum, en höfðu minni áhyggjur af innbyrð- is ofbeldi og manndrápum innan undirstéttanna. Afleiðing misræmisins er, að ofbeldi og ómennska veður uppi í þjóðfélaginu. Frægt er ástandið í miðbæ Reykjavíkur, sem ekki er manngengur að næturlagi um helgar, af því að lögreglan sinnir ekki skyldum sínum. Ekki eru dæmi um slíkt í miðbæjum annarra höfuð- borga. í vikunni gerði auðnuleysingi misheppnaða tilraun til að ræna banka. Daginn eftir var búið að keyra málið á fullu og kveða upp dóm yfir honum. Þessi hraði á mis- heppnuðu auðgunarmáli stingur mjög í stúf við almenn- an og vítaverðan seinagang í dómsmálum hér á landi. Seinlætið er almennt svo mikið, að fólk nær ekki rétti sínum fyrir dómstólum. Fræg eru dæmin um, hvemig tryggingafélögunum hefur tekizt að tefja árum saman, að fólk fái lögboðnar bætur fyrir örorku sína, svo að það neyðist til smánarsamninga utan réttarsala. Óöryggið og misræmið á þessum sviðum fer saman við geðþóttaákvarðanir embættis- og stjómmálamanna i framkvæmdavaldinu. Allt leiðir þetta saman í þann far- veg, að ísland getur ekki talizt heilbrigt réttarríki, held- ur gróðrarstía ranglætis, ójafnaðar og siðleysis. Moka þarf flórinn á þessum sviðum, fá siðaða dómara til starfa, hraða gangi dómsmála, svo og setja manngildi ofar auðgildi í verðmætamati laga og dómsúrskurða. Jónas Kristjánsson Jeltsln á fundi með fréttamönnum í Kreml, þar sem hann skýrði frá ásetningi um að víkja Kosíref utanríkis- ráðherra úr embætti. Símamynd Reuter Jeltsín slær á strengi stórveldisstolts Rússneskt stórveldisstolt skal vera ríkjandi sjónarmið í Kreml og. móta afstöðu Rússlandsstjórnar til umheimsins. Þessi er merking yfirlýsingar Borís Jeltsíns Rúss- landsforseta á fundi með frétta- mönnum um að hann hafi ákveðið að víkja Andrei Kosíref utanríkis- ráðherra úr starfi. Með þessu hyggst Jeltsín styrkja stöðu sína heima fyrir og um leið vara Vesturlönd við að þeim beri að taka tillit til þess hvernig rúss- nesk stjómvöld skilgreina rúss- neska hagsmuni. Það segir sína sögu að ákvörðun um utanríkis- ráðherraskipti er kunngerð skömmu fyrir brottför Jeltsíns til Bandaríkjanna, þar sem þeir Bill Clinton Bandaríkjaforseti eiga fund með sér samfara því að báðir sækja hátíðarfund Sameinuðu þjóðanna á hálfrar aldar afmæli samtakanna. Meginumræðuefni forsetanna verða tvö, beiting alþjóðlegs liös- afla til að framfylgja væntanlegri friðargerð í Bosníu og andstaða Rússlandsstjómar við áform um að stækka Altantshafsbandalagið til austurs með inntöku ríkja sem áður voru drottnunarsvæði Sovét- ríkjanna. í báðum málum hefur Kosíref legið undir ámæli höfuðandstæð- inga Jeltsíns á þingi, þjóðemis- sinna og kommúnista, fyrir að bregðast rússneskum málstað. Fyr- ir rúmum mánuði skoraði þingið með yfirgnæfandi meirihluta á for- setann að víkja utanríkisráðherr- anum frá, sér í lagi fyrir að hafa ekki beitt sér að gagni gegn lofthemaði NATO gegn herstöðv- um Bosníu-Serba. Þingkosningar eiga að fara fram í Rússlandi 17. desember. Löngu er ljóst að kommúnistar og þjóðemis- sinnar hyggjast eftir mætti láta þær snúast um ásakanir sínar á Eriend tíðindi Magnús Torfi Ólafsson hendur núverandi stjórn á þá leið að hún láti útlandið, og þá sér í lagi NATO, auðmýkja Rússland. Sýnt þykir að þessi boðskapur fái verulegan hljómgrunn. Særð þjóð- erniskennd er ríkur þáttur í við- brögðum margra Rússa við því ástandi sem komið hefur upp eftir upplausn Sovétríkjanna. Þar að auki em forsetakosning- ar í vændum í Rússlandi næsta sumar. Eftir að Jeltsín kom aftur til starfa eftir veikindaforföll í sumar, hafa orð hans og gerðir bent til þess að hann hafi fullan hug á að bjóða sig fram til endur- kjörs. Verður þá við að fást mót- frambjóðendur sem óspart veifa þjóðernisstefnutrompinu. Staða Jeltsíns til að standast at- lögur úr þeirri átt fer að verulegu leyti eftir því hversu reiðir af á fundi þeirra Clintons eftir helgina. Tiltöltilega auðvelt ætti að vera að komast að bráðabirgðaniðurstöðu sem báðir geti við unað um áform- in um stækkun NATO. Hún myndi hvort eð er. ekki eiga sér stað fyrr en um eða eftir aldamót, og því ekkert sem rekur á eftir að komast að fastmótaðri niðurstöðu. Öðru máli gegnir um sendingu liðsafla til Bosníu til að fylgja eftir friðargerð. Eigi hann að verða að gagni í vetur þurfa sveitirnar að geta komið sér fyrir og opnáð helstu samgönguleiðir í næsta mánuði, áður en vetrarhörkur leggjast að. Megin ágreiningsmálið er að rússneska herstjórnin tekur ekki í mál að sveitir sem hún sendir verði undir yfirstjórn NATO, og Vesturveldin, einkum Bandaríkin, taka ekki í mál rússneska stjórn yfir sínum mönnum. Þó ekki kæmi annað til væri slíkt víst til að kalla á algera andstöðu Bandaríkjaþings við sendingu bandarískra her- manna á vettvang og er tregðan þar þó nóg fyrir. Einn fundur landvarnarráðherr- anna, Williams Perrys frá Banda- ríkjunum og Pavels Gratséfs frá Rússlandi, um þetta mál hefur far- ið út um þúfur. Engu betur tókst til á fundi tengslahóps fimmveld- anna um Bosníu á mánudaginn. Sér í lagi má rússneska herstjórn- in ekki heyra minnst á þá hug- mynd starfsmanna NATO, að rúss- neskar sveitir hefðu aðallega með höndum verklegar framkvæmdir en sinntu ekki virkri gæslu. Þætti Rússum sér vera skipað á óæðri bekk með slíkri tilhögun. Þetta er brýnasta viðfangsefnið sem Jeltsín og Clinton þurfa að ráða fram úr á fundi sínum. Rúss- landsforseti hefur með tilkynningu um brottvikningu Kosírefs búið svo um hnúta að honum er ekki stætt á annarri lausn en þeirri sem hann getur kynnt þannig að Rúss- land standi jafnfætis NATÓ í Bos- níu ef friðargerð til að gæta fæst þá á annað borð. skoðanir annarra ★ 7*^ ----1-- Chirac taki af skarið „Chirac tók við embætti fullur orku og skapaði i miklar væntingar meðal almennings. En stemning- | in koðnaði niður þegar nýrri ríkisstjórn tókst ekki að efna loforð sín um skjóta og sársaukafulla endur- ! reisn efnahagslifsins. Chirac, sem verður í embætti til 2002, hefur nægan tíma til að færa ástandið til betri vegar. En hann verður að byrja að taka efiðar ákvarðanir um efnahagsstefnu sem hann forðaðist í kosningabaráttunni og fyrstu mánuðina í embætti." Úr forustugr. The New York Times 17. okt. Siðferði Monu Sahlin „Umræða um siðferði fer eins og eldur í sinu um Svíþjóð. Varaforsætisráðherra vor hefur komið henni af stað og með eigin fordæmi sýnt að hennar var þörf. Við vitum lítið um þá stefhu sem Mona Sa- hlin mun framfylgja sem forsætisráðherra en ! greiðslukortamálið og undanbrögðin hafa rýrt mjög trúverðuleika hennar. Er hægt að treysta þeim sem segir að skattheimta sé besta orðið yfir stjórnmál en greiðir ekki eigin skatta? Er hægt að hafa aðstoð- arforsætisráðherra sem samsamar sig svo völdun- um að greiðslukort ríkisins verða hans eigin?“ Úr forustugrein Expressen 14. okt. Vopnun fjöldamoröingja „Saddam Hussein hefur falið kjamorku- og efna- vopnagerö sína fyrir SÞ og nú kaupir hann eld- flaugastýrikerfi sem gera má eftirlíkingar af. Vís- indamenn hans hafa ekki gleymt hvernig fylla á sprengjuodda svo þeir eyði heilu borgunum. Af- hjúpun á blóðpeningatengslum ýmissa aðila við Saddam mundi eyða bestu samböndum hans í þeim efnum. Engin frétt er mikilvægari en vopnun fjöldamorðingja." ' William Safire, The New York Times, 17. okt.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.