Dagblaðið Vísir - DV - 22.03.2003, Blaðsíða 26
26
/ / <5? / c) ct rb / ct c? 33'V
LAUGARDAGUR 22. MARS 2003
Ætlaði lengi vel
að drepa Púntila
Sviðið er skrifstofa leikhússtjóra LR í
Borgarleikhúsi. Leikhússtjórinn Guðjón
Pedersen, kallaður Gíó, situr við skrifborð
oq ríslar ípappírum. Blaðamaður DVkem-
ur inn frá vinstri oq sest andspænis Guð
jóni og tekur upp sequlband oq leqgur á
borðið. Þeir taka tal saman um frumsqn-
inqu LR á Púntila og Matta sem var á
fimmtudaqskvöldið.
Blm.: Er þetta síöasta frumsýning vetrarins?
Gíó: Við eigum eftir að frumsýna tvær sýningar. Öf-
ugu megin upp í með Eggert Þorleifssyni í aðalhlutverki
og svo Vetrarævintýri eftir Shakespeare á Nýja sviöinu.
Blm.: Númer hvaö er þessi sýning af þeim sem þú hef
ur leikstýrt?
Gíó: Það veit ég ekki. Man það hreinlega ekki.
Kannski fjörutíu. Síðan ég settist í þennan stól hef ég aö-
eins sett upp eina sýningu á ári.
Blm.: Eru þaö verölaunin fyrir aö afbera þetta starf?
Gíó: Mér fmnst það frekar skylda mín. Ég er leikstjóri
fyrst og fremst.
Blm.: Er Púntila og Matti gamanleikur um alkóhólista?
Gíó: Nei, það er um mann sem frnnur manneskjuna í
sér. Að vísu með aðstoð Bakkusar. En þetta er fyrst og
fremst um hvemig duttlungar eins manns geta rústað líf
okkar og stjómað því. Hann stjómar öllu samfélaginu í
kringum sig og þetta upplifum við oft i okkar lífi þegar
persónur og öfl ráðskast með líf okkar.
Blm.: Hverjir eru Púntilar okkar samtíma?
Gíó: (þegir lengi) Það era frekar öfl en einstaklingar.
Öfl sem hafa peninga mihi handanna og eyðileggja þeg-
ar þeim hentar það sem manneskjunni er kærast og er
nauðsynlegt fyrir hana. Þetta era hlutir eins og ást,
væntumþykja, listin og öryggi hversdagsins í faðmi fjöl-
skyldunnar.
Lengi framan af æfingatímabUinu vildi ég drepa þenn-
an PúntUa og við gerðum það þar tU í síðustu viku. En
hann lifir áfram. Þótt hann sé búinn að henda öUu frá
sér sem honum er kærast þá rís hann upp aftur.
Það er svo erfitt að losna við skrímslið sem er í mann-
legu eðli. Ég held að það líði öUum í heiminum undar-
lega í dag. Heimurinn er bjargarlaus og reiður. En hvað
eigum við að gera? Eigum við að hætta að kaupa
Kókópöffs?
Blm.: Munurinn á George Bush og Púntila er sá aö
George er hættur aö drekka. Kannski heföi George átt aö
halda áfram aö drekka. Ertu ánœgöur meö þessa sýn-
ingu?
Gíó: Ég er stoltur af mínu fólki.
Guðjón Pedersen, leikhússtjóri Borgarleikhússins, stýrði Púntila og Matta sem var fruinsýnt á fimmtudaginn.
Guðjón, eða Gíó eins og hann er oftast kallaður, talaði við blaðamann DV um Púutila heimsins og peninga.
DV-mynd ÞÖK
Blm.: Þaö hefur sumt gengió betur hér í vetur en reikn-
aö var meö, er þaö ekki?
Gíó: Við erum mjög sátt með veturinn en við vitum
aldrei hvenær okkar elskulega leikhúsgesti þóknast að
mæta. Sú formúla er enn óþekkt. Sölumaður deyr hefur
gengið miklu lengur en við reiknuðum með þótt margir
telji það þungt verk og eins er með það sem hópurinn á
Nýja sviðinu hefur verið að gera, t.d. Manninn sem hélt
að konan hans væri hattur. Það styttist í að 10 þúsund
gestir hafi séð Sól og Mána. Þar tókum við stóran sjens
en fólk flykkist á staðinn. Þetta er auðvitað yndislegt.
Blm.: Er ekki sérstakt „kikk“ fyrir leikhússtjórann
þegar svona gerist?
Gíó: Ég legg ekki velgengni að jöfnu viö fjölda gesta
á leiksýningu. Við erum að reka leikhús fyrir almanna-
fé og mér finnst mín skylda að höfða tU hans og mér er
alveg sama þótt það sé bara einn sem er ánægður.
Blm.: Mér skilst aö Púntilarnir í Ráöhúsinu leggi
meira upp úr tíu þúsund en einum.
Gíó: Við eigum að tala við samfélagið og um samfé-
lagið. Þó leikhús sé afþreying verðum við að horfa á
það í mjög víðu samhengi. Það er aldrei neitt til fyrir
alla.
Blm.: Nú hafa erfiöleikar Leikfélags Reykjavíkur ver-
iö talsvert ífréttum þrátt fyrir góða aösókn. Hvaóa erfiö-
leikar eru þaö?
Gíó: Menn hafa ekki verið sammála um hvernig ætti
að nýta þetta hús sem er besta leikhús á landinu ef ekki
á Norðurlöndum.
Blm.: Þú ert að tala um peninga, er þaö ekki?
Gíó: Það kostar að reka leikhús.
Blm.: Er LR þá aö fara á hausinn?
Gíó: AUs ekki. Það er að störfum þriggja manna
nefnd sem á að skUa tUlögum í lok mars um starfsemi
Borgarleikhússins. Enginn er ánægður með ástandið
eins og þaö er og það er vUji hjá Reykjavíkurborg að
móta stefnu til framtíðar.
Blm.: Mun þessi nefndfinna lausn á vanda LR.
Gíó: Já. Ég trúi ekki öðru en menn horfl jákvætt á þá
orkustöð sem þetta hús er. Hér vora á síðasta ári um
430 atburðir. Það koma hingað stundum 1000 manns á
einum sunnudegi og hér er gert svo margt fleira en að
sýna leikrit.
Blm.: En borgin hefur svelt starfsemi LR síöan þaö
flutti í húsið.
Gíó: Við höfum ekki verið sammála ...
Blm.: Leikfélagiö hefur sagt í 13 ár aö þaó þurfi meira
fé til aö halda húsinu gangandi. Erfiöur rekstur LR át
upp frumburöarréttfélagsins þegar eignarhluti félagsins
var sléttaöur út meö því aö borgin tók við eignarhlut fé-
lagsins í húsinufyrir tveimur árum. Fyrsta áriö eftir þá
skuldajöfnun safnaöi LR 50 milljónum í skuldir. Er
nokkuó skrýtiö þótt borgin sé treg til aö láta ykkur hafa
meiri pening?
Gíó: Nei, það er rétt, við gerðum þar mistök sem við
viðurkennum fúslega. En horfum á tölur sem sambæri-
leg leikhús hafa, t.d. Þjóðleikhúsið. Það fær 460 miUjón-
ir meðan við fáum 232 miUjónir. Það er ætlast tU þess
að við höldum uppi svipaðri starfsemi. Reyndar er boð-
ið upp á fleiri viðburði hér í Borgarleikhúsinu.
Blm.: Þió þurfið þá miklu meiri pening?
Gíó: Ekki miklu meiri. Við teljum okkur geta gert
hlutina ódýrar en Þjóðleikhúsið. Ég held aö menn verði
að horfa tU framtiðar og ákveða hvað á aö verða um
leikhúsið.
Blm.: En vilji borgaryfirvalda hefur ekki verið skýr í
þessum efnum?
Gió: Jú en menn hefur greint á um umfang starfsem-
innar.
Blm.: Var þaö rekstrarleg meövituö ákvöröun aö selja
hlutinn í húsinu eöa var þaö nauösyn?
Gíó: Leikfélagið var komið út í horn.
Blm.: Getur Leikfélagió átt sér framtíö annars staöar
en í Borgarleikhúsinu?
Gíó: (glápir á blaðamann) Meinarðu að félagið fari út
úr húsinu?
Blm.: Já. Efleikhús er aöeins fólkiö sem vinnur þar en
borgin tímir ekki aö reka þetta fina leikhús má þá ekki
bara borgin eiga þetta hús ogfélagiö fer eitthvaö annaö
eins og þaö hefur gert í nœrri 90 ár af rúmlega 100 ára
líftíma sínum.
Gíó: Okkur hefur eiginlega ekki dottið þaö í hug. En
ég spyr þá á móti. Af hverju erum við að eyða pening-
um í rándýr hús ef listamennirnir eiga ekki að vera
þar. Ég held að landslagið í Reykjavík hafi breyst nógu
mikið í þessu tUliti, að það sé kominn tími tU að eyða
peningum í fólkið og starfið í leikhúsunum frekar en
steinsteypu. Mér finnst það sorglegt hvemig umræðan
snýst aUtaf um steinsteypu.
Framtíð þessa húss er óviss, leikhópamir eru
fjársveltir og Leikfélag Akureyrar hefur sagt upp öUu
starfsfólki. Við tölum samt um að eyða mUljörðum í
menningarhús úti á landi og ætlum svo að bæta við tón-
listarhúsi og ópera. En það er aldrei talað um hvemig
á að reka þessi hús.
Blm.: Nú er veriö aö gera úttekt á því fyrir Reykjavík-
urborg og menntamálaráöuneytiö hvort raunhæft sé aö
flytja starfsemi íslensku óperunnar hingaö inn. Hvernig
líst þér á þœr ráöageröir?
Gíó: Mér líst ekkert sérstaklega Ula á það og heldur
ekki vel. En þetta hefur ekki komið inn á borð tU okk-
ar. Það hefur ekkert verið talað um þetta í alvöra.
Menn greinir á um hljóminn í salnum en þetta er hvort
tveggja sviöslist. Það er ekki okkar hugmynd að fá
óperana hingað og ekkert sérstakt baráttumál af okkar
hálfu. Ég held að sambúð okkar við dansflokkinn hafi
verið góð og örvandi fyrir báða aðUa. Mér finnst að í
svona stóra húsi eigi að rúmast margar bragðtegundir.
Blm.: Eru þá fréttir af yfirvofandi andláti Leikfélags
Reykjavíkur stórlega ýktar?
Gíó: Já. Þaö hafa verið ólík tímabU í rekstri félagsins
en ég held að aUir séu stoltir af félaginu og vUji hag
þess sem bestan og líf þess sem lengst.
Það slokknar segulbandinu með smeUi. Þeir standa
upp og kveöjast. Blaðamaður fer út en Guöjón heldur
áfram að sýsla við pappíra sína. Tjaldið. -PÁÁ