Morgunblaðið - 09.11.2001, Blaðsíða 35

UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 9. NÓVEMBER 2001 35
Í DAG vekur verkalýðshreyfingin
um víða veröld athygli á þeim for-
sendum sem hún vill að alþjóðavæð-
ing byggist á. Dagsetningin er valin
með tilliti til þess að nú er að hefjast
ráðherrafundur Alþjóðaviðskipta-
stofnunarinnar (WTO). Sú stofnun
hefur verið vettvangur samninga og
skoðanaskipta um afnám hvers
kyns hafta á viðskipti og fjármagn.
Minna hefur farið fyrir félagslegum
þáttum og hefur Alþjóðaviðskipta-
stofnunin orðið eins konar tákn fyr-
ir hráa markaðsvæðingu. Af þess-
um sökum hafa almannnasamtök
víðsvegar um heiminn, ekki síst
verkalýðshreyfingin, farið að fylgj-
ast vel með starfi stofnunarinnar og
haft í frammi mótmæli þegar þurfa
þykir. Það hefur verið æði oft.
Alþjóðlegur baráttudagur
Það er Alþjóðasamband frjálsra
verkalýðsfélaga (ICFTU) sem hef-
ur forgöngu um að gera þennan dag
að alþjóðlegum baráttudegi fyrir
því að mannréttindi verði ekki fót-
um troðin þegar búið er í haginn
fyrir alþjóðavæðingu fjármagnsins.
Í yfirlýsingu frá sambandinu er lögð
áhersla á mikilvægi þess að í öllum
alþjóðlegum viðskiptasamningum
séu réttindi launafólks tryggð og að
félagslegir þættir séu settir í for-
grunn. Sérstöku kastljósi er beint
að Alþjóðabankanum, Alþjóðagjald-
eyrissjóðnum auk Alþjóðaviðskipta-
stofnunarinnar og áhersla lögð á að
mikilvægt sé að félagslega sinnað
fólk og samtök þess reyni að hafa
áhrif á stefnumótun þessara aðila.
Minnt er á að í tengslum við fund
Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar í
Seattle árið 1999 hafi fulltrúar
verkalýðshreyfingar hvaðanæva úr
heiminum safnast saman og efnt til
fjöldafunda með tugþúsundum fé-
laga í bandarísku verkalýðshreyf-
ingunni. Þetta hafi farið mjög fyrir
brjóstið á skipuleggjendum ráð-
stefnunnar og megi leiða líkum að
því að ástæðan fyrir því að Qatar í
Miðausturlöndum hafi nú orðið fyr-
ir valinu sem fundarstaður sé ein-
mitt sú að sá staður sé vel til þess
fallinn að takmarka aðgang al-
mannasamtaka að fundinum. Að-
eins fulltrúar þeirra aðila sem eiga
beina aðild að honum verður hleypt
inn í landið og aðeins einn fulltrúi
hverra verkalýðssamtaka fái að-
gang.
Alþjóðaviðskiptastofnunin
vill vera í felum
Augljóst er, segir ennfremur í yf-
irlýsingu ICTFU, að þessi háttur
sem Alþjóðaviðskiptastofnunin ætl-
ar að hafa á mun gera alla starfs-
hætti stofnunarinnar ógagnsærri
en þeir hafa verið. Fyrir hafi vinnu-
brögðin verið slæm að þessu leyti
og sé ekki á bætandi. Í ljósi alls
þessa hvetur hin alþjóðlega verka-
lýðshreyfing almenning um heim
allan að halda vöku sinni.
Því má bæta við að ákvarðanir
sem teknar eru á vettvangi Alþjóða-
viðskiptastofnunarinnar snerta alla
heimsbyggðina því þær snerta öll
ríki heims og geta haft áhrif á tolla,
skattkerfi og innra skipulag ríkja. Á
þessum bæ, og ekki síður nágranna-
bæjunum Alþjóðabankanum og Al-
þjóðagjaldeyrissjóðnum, hefur ver-
ið vélað um einkavæðingu sem
komið hefur hart niður á mörgum
fátækustu ríkjum heimsins. Þeim
hefur bókstaflega verið þröngvað til
þess að afhenda dýrmætar al-
mannaeignir fjölþjóðlegum auð-
hringum. Andóf gegn þessu hefur
iðulega verið keyrt niður af mikilli
hörku. Ýmsar spurningar vakna
óhjákvæmilega um fréttaflutning á
heimsvísu við lestur blaða og tíma-
rita sem verkalýðsfélög víðs vegar í
heiminum gefa út. Þar
segir frá fjöldmót-
mælum gegn einka-
væðingunni og harð-
vítugum átökum. Lítið
fer fyrir slíkum frétt-
um í íslenskum fjöl-
miðlum. Ekki er þó
sanngjarnt að skella
skuldinni algerlega á
þá því stóru frétta-
stofurnar sem fóðra
fjölmiðlana hér með
myndefni og fréttum
virðast ekki mjög
áhugasamar um þessi
efni.
Þegar reiðin verður sýnileg
Áhuginn vaknar aðeins þegar
reiðin verður sýnileg og brýst út í
fjöldamótmælum í tengslum við
fundi WTO fyrst í
Seattle og síðan Wash-
ington, Prag og Genúa.
Nú hefur verið reynt
að girða fyrir að and-
staðan gegn því að
skipuleggja heiminn á
forsendum fjármagns-
ins, verði heiminum
ljós, með því að funda
undir lögregluvernd í
Qatar í eyðimörk Arab-
íuskagans. En það
breytir ekki hinu að
vert er að grennslast
fyrir um orsakir þess-
arar andstöðu og þess-
arar reiði og spyrja
hvort hún kunni að eiga sér rétt-
mætar skýringar.
Alþjóðavæðingin og
verkalýðshreyfingin
Ögmundur Jónasson
Verkalýðsbarátta
Áhuginn vaknar aðeins,
segir Ögmundur
Jónasson, þegar reiðin
verður sýnileg og brýst
út í fjöldamótmælum.
Höfundur er formaður BSRB.