Vísir - 25.10.1980, Qupperneq 6

Laugardagur 25. október 1980.
f..................................yistR
ílréttaljósinu
Guftjón Jónsson: „Vil láta þessa
hluti þróast af þörf, en ekki meft
breytingum á vinnulöggjöf”.
Guöjón Jónsson
formaöur Félags
járniönaöar-
manna:
„Satnmála
í grund-
vallaratrið-
um en vil
ekki lög”
,,Ég hef út af fyrir sig ekki
kynnt mér frumvarpift, en ég er
sammála þvi i grundvallaratrift-
im, aft vinnustaöurinn verfti
grunneiningin innan verkalýfts-
hreyfingarinnar”, sagfti Guftjón
Jónsson, formaftur Félags járn-
iönaöarmanna, þegar blaftamaö-
ur VIsis spurfti hann áliis á frum-
varpi Vilmundar.
,,Ég hef kynnst þessu
fyrirkomulagi af eigin raun i
samningum vift til dæmis ISAL,
og ég get ekki sagt annaft en aft
reynslan af þvl hafi verift góft.
Meftal annars hefur þetta haft i
för meft sér verulega launajöfn-
un.
Ég tel þó ekki aft breyta eigi
vinnulöggjöfinni til þess aft ná
þessu fyrirkomulagi fram. Menn
verfta aft vera þolinmóöir og láta
þessa hluti þróast meira af þörf.
Þegar þetta ke>rfi hefur svo tekift
yfirhöndina og er orftift ráftandi,
þá má breyta vinnulöggjöfinni”.
Eru grundvallarbreytingar á
verkalýdshreyfingunni í sjónmáíi?
Er þörf á róttækri uppstokkun
varftandi innra skipulag fs-
lenskrar verkalýftshreyfingar?
Hafa stóru heildarsamtökin
runnift sitt skeift á enda og er
kominn timi til aft færa valdift,
og samningsréttinn, til samtaka
starfsfólks á hinum einstöku
vinnustöftum?
Þessar spurningar komust f
brennidepilinn þegar Vilmund-
ur Gylfason lagfti fram frum-
varn á alþingi nú I vikunni, um
breytingar á lögum frá þvi 1938
um stéttarfélög og vinnudeiiur.
Fréttaljósinu aö þessu sinni er
beint aft umræddu lagafrum-
varpi og rætt er stuttlega viö
flutningsmann þess, auk þess
sem forystumaftur úr verka-
Texti: Páll
Magnússon
Iýftshreyfingunni er spurftur
álits á þvi sem þar er aft finna.
Blaftamaftur reyndi aft ná taii af
fleiri verkalýftsforingjum sfft-
degis I gær, en án árangurs.
Óhætt mun þó aö fullyrfta, aft
þau sjónarmift sem koma fram
hjá Guöjóni Jónssyni séu nokk-
uft rikjandi innan Alþýftusam-
bandsins.
Frumvarp um breytingar á vinnulöggjöf:
Vinnustaðurinn
grundvallareining
í stað stéttarfélaga
Þungamiftja þeirra breytinga,
sem frumvarpift gerir ráft fyrir,
felst i þvi aft vinnustafturinn
verftur grundvaiiareining i upp-
byggingu verkalýftssamtak-
anna I staft stéttarféiaganna,
eins og nú er. Gert er ráft fyrir
aft allir launþegar á einum og
sama vinnustaft myndi meft sér
starfsgreinafélög, sem verfti
lögformiegtir samningsaftili um
kaup og kjör og gegni einnig aft
öftru ieyti þvf hlutverki, sem
stétta rfélögum er ætlaft sam-
kvæmt núverandi lögum og
kjarasamningum.
i sögulegu yfirliti, sem er I
greinargerft meft frumvarpinu,
kemur fram, aft þaft hafi lengi
verift yfirlýst stefna Alþýftu-
sambandsins, aft breyta innra
skipulagi verkalýftshreyfingar-
innr á ofangreindan hátt. Rifjuft
er upp stefnuyfirlýsing Alþýftu-
sambandsinsþings 1958, þar
sem segir meftal annars:
„I fullum skilningi þess, aft
þróunin krefst sterkra samtaka
verkalýftsins, aft skipulagskerf-
ift verftur aft þróast þannig aft
samheldni verkakýftsins veröi
sem best nýtt og máttur sam-
takanna aukin, samþykkir þing-
ift eftirfarandi:
1. Undirstaftan i uppbyggingu
verkaiýftssamtakanna skal vera
vinnustafturinn. Verkalýftssam-
tökin skulu eftir þvi sem fram-
kvæmanlegt er, reyna aft koma
á þvi skipulagskerfi, aft i hverri
starfsgrein sé afteins eitt félag í
hverjum bæ, efta á sama staft,
og skulu allir á sama vinnustaft
(verksmiftju, skipi, iftjuveri
o.s.frv.) vera f sama starfs-
greinafélagi”.......Innan sér-
greina má leyfa félög hinna
ýmsu sérgreina, er ræöi sérmál.
Félög þessi eru þó afteins ráft-
gefandi, þar sem starfsgreina-
félagiö sjálft fer meft ákvörftun-
arvaldift".
í greininni er bent á, aft þessi
stefna hafi verift itrekuft á sam-
bandsþingum og einnig i áliti
miliiþinganefndar, sem skilafti
áliti 1960 og I sátu Eftvarft Sig-
urftsson, Eggert G. Þorsteins-
son, Jón Sigurftsson, Tryggvi
Helgason, Snorri Jónsson og
Óskar Hallgrfmsson.
Nokkur munur er á skýr-
greiningu hugtaksins „starfs-
greinafélag” i stefnuyfirlýsingu
Alþýftusambandsins annars
vegar, og I iagafrumvarpi Vil-
mundar hins vegar, Til skýring-
ar má taka dæmi af kaupstaft
þar sem mörg frystihús eru
starfandi. AlþýftusambandiO
gerir þá ráft fyrir þvi, aö allir
sem I þeim starfa, myndu til-
heyra sama starfsgreinafélagi.
Frumvarp Vilmundar gerir hins
vegar ráft fyrir þvi, aft starfs-
greinafélögin yrftu jafnmörg og
atvinnurekcndurnir, efta vinnu-
kaupendurnir, eins og þaft er
orftaft i frumvarpinu.
Þar sem segir 1 frumvarpinu
aft starfsgreinafélögin verfti lög-
formlegir samningsaftilar, er
gert ráö fyrir aft þaft eigi vift vift
þegar 25 launþegar efta fleiri
eru fastráftnir hjá sama at-
vinnurekanda. Ef launþegarnir
eru færri en 25 geta þeir einnig
myndaft starfsgreinafélög, aft
þvi tilskildu aft þeir séu allir á
eitt sáttir um þaft.
Aft öftru leyti halda stéttarfé-
lögin áfram aft vera samnings-
aftili um kaup og kjör starfs-
manna sinna, — þau verfta sem
sé ekki lögft niftur.
Þetta lagafrumvarp tekur
ekki til sjómanna á fiskiskipum,
starfsmanna samvinnufélaga,
opinberra starfsmanna og
bankastarfsmanna I rikisbönkum.
t greinargerftinni segir aft
„þaö leifti af sjáifu sér, aft
breyta þyrfti skipulagi Vinnu-
veitendasambands tslands til
samræmis vift þá breytingu sem
hér er lögft til, en meft öllu sé á-
stæftuiaust aft þaö sé sérstakt
löggjafaratriöi”.
Vilmundur Gylfason alþingismaður:
,,Kerfi heildarkjarasamninga
úr sér gengid fyrir íöngu99
„Þetta frumvarp erekkiánokk-
urn hátt atlaga gegn verkalýfts-
hreyfingunni, þvert á móti, þaft er
til þess fallift aft styrkja innvifti
hennar og gera hana aft virkara
tæki f höndum hins almenna laun-
þega”, sagfti Vilmundur Gylfa-
son, þegar blaöamaftur Vfsis
ræddi vift hann um frumvarpift.
„Þaft kerfi heildarkjarasamn-
inga, þar sem samift er flatt f
gegnum allt kerfift, er úr sér
gengift og fyrir löngu kominn tfmi
til aft endumýja þaft.
Þaft fólk, sem vinnur aö sömu
framleiöslu hjá sama atvinnurek-
anda, á miklu meira sameiginlegt
en þaö fólk sem aldrei hefur sést,
jafnvelþótt þaö hafi sömu starfs-
menntun. Tökum sem dæmi
starfsfólk hjá fyrirtæki eins og
Hagkaup.
Auövitaö á þetta fólk aö
semja saman um kaup og k jör, án
tillits til þess hvort þaö vinnur á
saumastofu, skrifstofu eöa i
verslun. Þaö á aö njóta þess ef
fyrirtækinu gengur vel og fá
hærri laun fyrir bragöiö”.
Vilmundur sagöist telja, aö al-
menningsálitiö væri hagstætt
fyrirþetta frumvarp núna, þegar
fólk horfir upp á hvernig gangur-
inn I samningamálunum hefur
veriö, en frumvarpiö hafi veriö i
vinnslu frá þvi um mitt sumar.
„Sá visir aö þessu fyrir-
komulagi, sem tiökast hjá stór-
iöjufyrirtækjunum hér á landi,
hefur gefiö góöa raun, og allir sjá
hvaöa kosti þetta heföi i för meö
sér hjá fyrirtæki eins og Flugleiö-
um. Móralska röksemdin fyrir
þessari hugmynd er hins vegar
sú, aö þetta knýr á um jafnlauna-
stefnu. I þessu fyrirkomulagi
gleyma menn ekki sinum minnstu
bræörum og þetta myndi tvi-
mælalaust hafa áhrif I átt til
launajöfnunar”.
Vilmundur kvaö þær athuga-
semdir ýmissa verkalýösforingja
aö ekki beri aö setja lög um
skipulagsmál verkalýöshreyfing-
arinnar, ekki lausar viö mótsagn-
ir, þar sem núverandi skipan
málaheföiveriö ákveöin meö lög-
um á si'num tima.
Vilmundur Gylfason: „Ekki at-
laga gegn verkalýftshreyfing-
unni”
ÍSLEhJDIkJGPiR BRUGG-A
AjJó'G GÓÐPi TEGUkJD
fíP BTÓR-
, Sk)
iSLEVDlMGfiR
fACGfi EKKI
KAUPfí muM.
ÞA£>£R MTög. Goð
LAXVEIÐI HCR—
EH ÚTLEHD/MGftR
/ACGfi EKKI
BJÓDA
ÍSLE/JDIÞGUM
Aö VEIÐA
LfíR/AEÐ
SER.
OGr
ÚTCEföD
S róRIÐTG
GRfeDIR
M iLLTGRÐft
HER,
LSLftkJD VIRDIST
SEX\SAGT (JERH
RRRB/ER
S TRÐufí--