Tíminn - 16.02.1975, Blaðsíða 11

Sunnudagur 16. febrúar 1975
TímiSín
11
Frönsk kvikmyndavika í Háskólabíói:
UNGIR LEIKSTJÓRAR EIGA
BRÓÐURPART MYNDANNA
— ein myndanna, Autt sæti, var frumsýnd fyrir skömmu í París
Atriði úr myndinni, Autt sæti, eftir Pierre Jallaud. Hinn kunni fanski
leikari, Philippe Noiret, sem leikur úrsmiðinn í Saint-Paul, i sam-
nefndri kvikmynd eftir Bertrad Tavernier.
Frönsk kvikmyndavika veröur
i Háskólabiói dagana 18.-25.
febrúar (engin sýning veröur 20.
febrúar) Sýndar veröa sjö
franskar kvikmyndir. Þvi er
eins fariö nú og á kvikmynda-
vikunni i fyrra aö boðið er upp á
fjölbreytt úrval franskrar
kvikmyndaframleiöslu siðustu
ára. Aðaláherzla veröur lögö á aö
kynna kvikmyndahúsgestum
nýja kynslóð leikstjóra.
TRUFFAUT, — GARNIER —
DEFERRE og REICHEBACH,
leikstjórar kvikmyndanna, er
sýndar voru I fyrra, tilheyra
stefnu, sem kallast á frönsku ,,la
nouvelle vague” eöa nýja
hreyfingin. Chabrol og Rohmer,
sem forráöamenn Háskólabióis
viröast hafa miklar mætur á,
fylgja einnig þessari stefnu.
Leikstjórar þessir koma allir
fram á sjónarsviöiö upp úr 1960.
Kvikmyndir þær, sem sýndar
veröa núna, eru nýrri af nálinni.
Jallaud, Pinoteau og Tavernier
leikstýröu fyrstu kvikmyndum
sinum fyrir um það bil þremur
eöa fjórum árum. Úrsmiöurinn I
St-Paul (L’Horloger de St.-Paul)
er fyrsta kvikmynd leikstjórnas
— Einkasýning (Projeciton
Privée) — Auði Stóllinn (La
Chaise Vide) og Kinnhesturinn»
(La Gifle) eru seinni myndir
leikstjóranna.
Kvikmy ndahúsgestir eru
reyndar kunnugir verkum
Molinaro, Robert og Deray, en
þau geta varla talizt til meöal-
mennsku.
Malinaro segir nú skiliö við
gamanmyndir um lifnaöarhætti
og venjur fólks, en fram til þessa
háfa þ®r verið aðalviðfangsefni
nans. Yves Robert hóf feril sinn I
kabarettleikjum I Saint-Germain-
des-Prés, en breytir um stefnu, er
hann hefur hiö árangursrika
samstarf viö Pierre Richard, en
þeir leikstýröu „Le Grand Blond”
eöa L jóshæröur Maður á Svörtum
Skóm.
Innreiö nýrra leikstjóra I
franskt listalif er engri tilviljun
háö. Hún hófst skyndilega viö lok
mikilla breytinga i kvikmynda-
framleiöslu og smekk
almennings. Undanfarin tiu ár
hafa mörg kvikmyndahús neyözt
til aö leggja upp laupana, en fjöldi
litilla kvikmyndahúsa hafa skotið
upp kollinum. Brátt varö ástandiö
mótsagnakennt.
Kvikmyndahúsgestum fækkaöi
stööugt, en kvikmyndahúsunum
fjölgaöi. Nýju kvikmyndahúsin
lögöu aðaláherzlu á gæöi, en þau
heföbundnu, sem fækkuöu
stööugt, leituöust viö aö örva
aösókn með sýningum á tvenns
konar myndum, er enn eru
bannaöar I sjónvarpi: ofbeldis-
myndum og kynlifsmyndum.
Þessar breytingar juku á
fjölbreytni i kvikmyndagerð, og
nú má segja, að kvikmyndahús-
gestum fari ekki fækkandi lengur,
svo fremi að óskir þeirra séu
uppfylltar. Það er athyglisvert,
aö sföustu breytingar 1 kvik-
myndagerð Frakka eiga sér ekki
rætur I Frakklandi heldur i öðrum
frönskumælandi löndum.
Parisarbúar kynntust fyrir þrem-
ur árum verkum ungra leikstjóra
frá Sviss og Kanada og hrifust af
þeim. Það var tvennt, sem olli
hinni miklu hrifningu, I fyrsta
lagi hversdagslegt andrúmsloft
og I öðru lagi raunsæ lýsing. Ungu
frönsku leikstjórarnir aöhylltust
fljótt hina nýju stefnu. Andstætt
leikstjórum, „La Nouvelle
Vague” mynduðu hinir nýju
leikstjórar ekki samstilltan hóp.
Það sem tengir þá saman, er
fyrst og fremst afturhvarf til
innihaldsins. Fyrir tíu árum
kröfuðust kvikmyndahúsgestir
ofdirfsku I llfslýsingum og tækni-
útfærslu, og var þetta notað af
framleiðendum I söluskyni. Það
er hryggilegt hversu lágt Vadim
hefur lagzt I kvikmyndagerö til aö
koma á móts við þessar kröfur.
Frjálsleg meöferö efnis og
kvikmyndunar hefur ekki verið
dregin I efa, heldur forgangs-
réttur stilsins.
Úrsmiðurinn I St.-Paul
(L’Horloger de St-Paul) — Autt
Sæti (La Chaise Vide) og
Kinnhesturinn (La Gifle) eru
kvikmyndir sem lýsa llfi okkar i
dag. Þaö skiptir engu máli, þó
fyrsta myndin sé sorgleg, önnur
gamansöm og þriöja mitt á milli
eins og lífiö sjálft. Kynslööa-
vandamáliö er ekki sett fram I
deiluformi. Sjálfumglaðir
foreldrar eru endurfæddir.
Úrsmiðurinn I St-Paul
(L’Horloger de St-Paul) nálgast
sööugt son sinn, en hins vegar á
faröirinn I Kinnhestnum (La
Gifle) viö persónulega erfiöleika
aö etja, sem eru alls ekki minni
en erfiöleikar dóttur sinnar.
t kvikmyndunum Einkasýning
(Projection Privée) og Leikarinn
(Salut 1 ’Artiste) er tema, sem oft
hefur veriö tekið til meðferðar I
frönskum kvikmyndum.
Ringulreiöin er skapast milli
starfs og einkalifs leikara I
Leikaranum og ruglingur i tlma-
skynjun leikstjóra I Einkasýningu
eru af sama toga spunnar. Hér er
lýst manni, er leitar að jafnvægi
slnu eöa frekar aö sjálfum sér.
Mastroianni leikur I Leikaranum
og J. L. Bideau, sem kom fyrst á
sjónarsviðið I svissneskri
kvikmynd, leikur I Einka-
sýningu. Kaldhæöni örlaganna
(L’Ironie du Sort) og Borsalino og
Co, sem eru óllk verk, lýsa
„Rétro” tlskunni. Sem andsvar
viö sterkum hugumyndum um
góð og ill öfl sögunnar, breyta
kvikmyndalistin og
bókmenntirnár hugmyndum
okkar um slöari heims-
styrjöldina. Persónunum er nú
ekki lýst sem tækjum i þjónustu
sögunnar.
t „Kaldhæðni örlaganna”
(L’Ironie du Sort) eru það ekki
mennirnir, sem hafa áhrif á at-
burðina né heldur hið gagnstæða.
Tilviljunin er eini dómarinn. Bif-
reiö, sem fer af staö eða ekki af
staö, hefur áhrif á hóp manna.
Leikstjórinn gefur kost á báðum
möguleikunum, meö því að sýna
samtimis tvær myndir, með öll-
um slnum afleiðingum.
Borsalino og Co gerist ekki á
tlmum seinni heimsstyrjaldar-
innar, heldur árið 1934. Samt sem
áöur er miöpunktur myndarinnar
baráttan gegn fasisma.
Borsalino, glæpamaðurinn frá
Marseille háir þessa baráttu.
Mynd þessi er gerð af meistara á
slnu sviöi. Fyrir nokkrum árum
heföi verið óhugsandi, að glæpa-
maður heföi haft svo jákvæöu
hlutverki að gegna i franskri
kvikmynd.
Nýrri kynslóð leikstjóra
tilheyrir ný kynslóð leikara.
Delon, Brialy, Cassel, Noiret,
Cirardot komu fram meö „La
Nouvelle Vague” og hafa nú
fimmtán ára leikferil að baki.
Þeim, er ekki stjakað til hliðar
heldur fengin hlutverk viö sitt
hæfi. En ný andlit birtast:
Francis Perrin, Isabelle Adjani,
aöeins 18 ára aö aldri, Jacques
Spiegler, Pierre Clementi og
Bulle Ogier.
Listi yfir kvikmyndir
leikstjóranna
Yves Robert: Ni Vu Ni Connu —
La Guerre des Boutons —■ Bebert
et l’Autobus — Alexandre le
Bienheureux — Le Grand Blond.
Molinaro: La Mandarine.
Pinoteau: Le Silencieux.
Jallaud: Une Infinie Tendresse.
Deray: 5h. du Soir en Etf — Du
Risisi á Tokyo — La Piscine —
Borsalino.
Leterrier: Acteur (de Bressen) —
Les Mauvais Coups.
Tavernier: Fyrrverandi
kvikmyndagagnrýnandi hjá
timaritinu „Cinéma”, fyrrver-
andi blaöafulltrúi.
ÚTGERÐARMENN
Ef ykkur er einhvers vant til
útgerðarinnar þá athugið hvort
við getum ekki bætt úr því.
Höfum á lager flestar
útgerðarvörur.
Kaupfélag
Suðurnesja
KEFLAVÍK - NJARDVÍK - GRINDAVÍK