Tíminn - 16.02.1975, Blaðsíða 10
10
TÍMINN
Sunnudagur 16. febrúar 1975
A Gólanhæftum rlkir spenna. Búizt er vift aftgerftum af hálfu Sýriendinga hvenær sem er.
haföi breytt honum ilr „fálka” I
„dúfu”. Báöir vita, aö ísra-
elsmenn geta ekki til lengdar
barizt viö Araba, og báöir vita
einnig, aö Israelsmenn geta ekki
lengur ýtt til hliöar aöalmálinu —
„Palestinuvandamálinu.”
Meöan Golda Meir hélt þvi
þrákelknislega fram I þrjár
vikur, aö Allon „heföi enn ekki
komiö meö eina fullyrðingu, sem
sannaöi, aö til væri Palestinu-
þjóö”, lýsti hann eftirfarandi yfir
i þinginu:
— Sá sem reynir að hafa
Palestinuvandamáliö aö engu,
eflir andsionisma og
andisraelskan áróöur.
V7'
Rabin og Allon reyna meö
stjórnmálastefnu sinni aö koma á
framfæri þvi sem margir fyrri
félaga þeirra höföu I huga. Einn
þeirra var Israel Granit ofursti,
45 ára gamall atvinnuhermaöur,
nú byggingarverkfræöingur,
kraftalegur maöur, meö litið
skegg og þunnar varir. Ariö 1948
baröist hann ungur liösforingi viö
Egypta, 1967 var hann sá fyrsti,
sem komst aö Súesskuröi meö
herdeild sína. 1973 hélt hann
Mitla-skaröi I Slnaieyöimörkinni
meö leifum skriödrekadeildanna,
eftir aö deildarforingi hans,
Mandler hershöföingi, var
fallinn. Sonur Granits ofursta
brann til bana um sama leyti I
Centurionskriödreka á Gólan-
hæöum. Mynd af syninum hangir
á veggnum I vinnu herbergi
ofurstans. Á korti, sem sýnir
vígstöðuna I skrödrekaátökunum,
er staöurinn, þar sem sonurinn
féll, merktur meö rauöum hring.
Við getum ekki háð strið
um aldur og ævi
Granit ofursti segir: — Viö
getum ekki háö strið til eilíföar.
Sföast komu Egyptar yfir Súes-
skurö meö fimm herdeildir og
1000 skriödreka. Næst koma þeir
meö 15 herdeildir og 2000 skriö-
dreka. Ég legg áherzlu á aö viö
óttumst þá ekki, en þaö vekur
vissar hugsanir, og slfellt fjölgar
þeim ísraelsbúum, sem gera sér
ljóst, að ekki er hægt aö útkljá
deilu Araba og Israelsmanna með
vopnum.
Ofurstinn hefur ekki aðeins
hugsaö rækilega um vandamál
striösins, heldur llka um orsakir
þess.
— Við drógum alltof lengi að
takast á viö Palestinuvanda-
máliö. Viö getum ekki lengur
neitaö aö þaö sé til.Viö veröum aö
bjóöa Aröbum eitthvaö annaö en
aöeins strlö. 1 hreinskilni sagt hef
ég engar ákveönar tillögur, en ég
álít, aö Israelsmenn veröi að gefa
Palestlnuaröbum aftur þjóöernis-
tilfinningu slna. Viö veröum aö
búa með þeim.
Granit ofursti hefur lika lista
yfir þaö, sem ekki veröur
samþykkt: Ekki viöurkenna á ný
landamærin frá 1949, ekki láta af
hendi Austur-Jerúsalem og ekki
„þriöja rikiö” milli Israels og
Jórdanlu og það merkir ekki
sjálfstæði til handa þeim
svæöum, sem Israelsmenn hafa
tekiö I Palestlnu, Samariu og á
Gazasvæðinu.
Nákvæmlega þessi atriði eru
einmitt þaö, sem Arabar telja
lágmarkskröfur.
— Siöan I Jom Kippurstrlöinu
förum viö helzt ekki inn i -
arabiska bæjarhlutann, segja
margir Israelsmenn, sem búa I
Gyöingahverfum Jerúsalem. Oft
er komiö leiöinlega fram viö þá
á arabiskum veitingahúsum, og
fá þeir jafnvel ekki afgreiöslu
þar. Stundum er þeim einnig
misþyrmt. öryggislögreglan
ræöur Israelskum borgurum, sem
fara um afskekkt svæöi Júdeu og
Samarlu, aö bera vopn og halda
sig i hópum.
Áöur fyrr þoröi enginn Arabi að
ásaka ísraelsmenn viö erlenda
gesti. Nú þykir slikt sjálfsagt.
— Við eigum enga vini,
meðan við óttumst strið
Eg spuröi arabiska kennarann I
flóttamannaskólanum i Ka»andía
viö Jerúsalem, hvort hann teldi
ekki, aö hryöjuverkahreyfingar,
flugrán, mannrán og sprengju-
árásir skööuöu málstaö þeirra.
En hann svaraði æstur:
— Hversvegna þá? Viö værum
löngu gleymdir, ef ekki heföu
veriö deildir hryöjuverkamanna.
Vissulega deyja ' margir
saklausir, en þannig er strlð.
— Hernámiö hefur staöiö I 7
ár, og viö erum komnir á þaö stig,
aö allt getur gerzt, segir Karim
Khalaf, sem er borgarstjóri I
bænum Ramallah. Hann er 37 ára
gamall og lögfræöingur, og var
kjörinn borgarstjóri fyrir tveim
árum. 1 fyrra fékk hann innflytj-
endaleyfi til Bandarlkjanna. Nú
er hann róttækur.
—- Friöur veröur ekki saminn
viö Israelsmenn nema þeir gangi
aö skiptingunni, sem ákveöin var
1947. Aöeins þaö getur leitt til
endanlegrar lausnar. Ef Isra-
elsmenn ganga ekki sjálfviljugir
aö þessu, er nýtt strlö
óhjákvæmilegt.
Hann segir þetta vingjarnlega,
um leið og hann hellir kaffi I bolla
gesta á skrifstofu sinni. Og hann
endurtekur: — Endanleg lausn.
Ég spyr ekki hvort nýtt stríö eyöi-
leggi allt, einnig Ramallah-bæ og
lif j>ess fólks, sem þar býr.
— Lif, segir borgarstjórinn og
hlær. — Hvaö erlíf okkar? Réttur
okkar er þaö sem um er aö ræöa.
Arik Scharon hershöföingi,
hetjan úr októberstrlöinu, er
leiötogi andstæöinganna. — Viö
fáum engan friö, svo lengi sem
viö óttumst striö. Við höfum átt I
strlöi svo langt sem ég man. Strlö
veröur þáttur I lífinu I þessum
löndum, þangaö til Arabar hafa
lært aö sætta sig við tilveru
okkar. Ég var 40 kilómetrum frá
Kairó, og ég leit á hvert undan-
hald sem rangt, ef ekki vannst
eitthvaö á móti. Hvað Vestur-
Jórdan viökemur er mln skoðun
aö þaö hljóti alltaf aö veröa I
tengslum viö ísrael. Israelsmenn
hafa e.t.v. nokkru veikari stööu
en áöur, en þegar á reynir, munu
hinir undrast.
Gamli hermaöurinn er ekki sá
eini, sem þannig hugsar. 1
Shetula, eyöilegri herstöö viö
landamæri Llbanon, hugsa allir
eins og Sharon hershöföingi I
Shetula búa Gyöingar frá
Kúrdistan. Þeir komu þangaö
fyrir 5 árum. Þá var enn friöur á
þessu svæöi. Nú eru þar
sprengjur um allt og gaddavlrs-
giröingar. Umhverfis herstööina
eru tveggja metra háar
girðingar. Á hæöunum eru stór-
skotaliösdeildir aö baki þykkra
veggja hermannabirgja. Enginn
kippir sér lengur upp viö stór-
skotaliösbardaga um nætur eöa
aö heyra I orustuflugvélum I leiö
á áfangastað.
— Lausn? spyrja Gyöingarnir
frá Kúrdistan, eins og þeir skilji
ekki spurninguna.
— Hvaöa lausn? Þeir vilja fá
aftur land sitt, og viö getum ekki
látiö þaö af hendi. Það er ofur
einfalt. Viö höldum áfram að
berjast, og biðjum guö um sigur.
Þýtt og endursagt S J
Ferftamenn staddir vift fremstu viglfnu I Gólanhæbum.