Tíminn - 22.06.1975, Blaðsíða 16

Tíminn - 22.06.1975, Blaðsíða 16
16 TÍMINN Sunnudagur 22. júni 1975. Guomundur Bernharðsson frá Astúni, Ingjaldssandi: Frá Har&angursfiroi. Bændaför um Noreg Arla morguns fimmtudaginn 15. júni 1972 áttu allir þátttakend- ur i bændaförinni að vera komnir á Keflavikurflugvöll. Égákvað að mæta timanlega, tók mér sæti við aðaldyr farþegaskýlisins til að sjá ferðafélagana 109 ganga i sal- inn, virða þá fyrir mér, og geta i eyðurnar um glæsileik þeirra og háttvísi. Jú, þetta var áreiðanlega fyrir- myndar fólk, bauð af sér góðan þokka, svo ég byrjaði eiginlega strax að hlakka til að eiga með þeim samfylgd og skemmtan í 15 daga ferðalagi um Noreg og Dan- mörku. Margir heilsuðust kunnuglega. Flestir buðu góðan dag, aðrir sögðu — sæl, sæll —, nokkuð kankvíslegir, en gleði og tilhlökk- un bjó i svip hvers og eins. Og áfram, áfram, gegnum hús, frlhöfn, inn i fluggamminn, þar sem flugfreyjur buðU sæti, með bros á vör og sögðu: „Verið velkomin". — Hlýlegt ávarp —. Með miklu hljóðsvarri hóf flug- vélin sig á loft, sneri í austurátt, hélt hátt yfir f jallhnjUka og þoku- hjup, er byrgði land- og sólarsýn. En, ofar skýjum skein sól og gyllti öldóttan þokubakkann, geislandi tibrá og hillingum. Ólukku þokan, skyldi hún byrgja landsýn i Noregi, eins og hiln gerði, er feðralandið var kvatt? Hugur manns leitar aftir i aldir, landnámsöld, söguöld og nu er flugöld, með sinum hraða, tækni- og glæsibrag. Og satt er það, að þeytast þar uppi, sem fugl á flugi, yfir höfuðs- verði „drottningarinnar i álög- um", minnir mann á ýmsa dag- drauma er maður á smalaferðum stóð á hárri fjallsbrún, og horfði á dalalæðuna sveima um láglendið og dalbotnana. Horft var til allra átta, en ekk- ert land að sjá, aðeins þoka og aftur þoka. Skemmtilegir voru sessunautar minir, hjón frá Unnarholtskoti, i Hrunamannahreppi. Ég naut samfylgdar þeirra svo oft á férðalaginu, með ágætum. Konan, sem sat Uti við glugga á hlið flugvélarinnar, segir allt i einu: Þarnaereyja meðskógi, ég sá rofa i hana gegnum þokuna. — JU —, flugvélin lækkar flugið, og innan skamms léttir þokunni, og flugvöllurinn við Björgvin er framundan. Allir eru spenntir, nýtt land, skógi vaxin fjöll, og undurfögur og sérstæð borg frarhundan, byggð á vogskorinni strönd, með vogum, sundum, dalverpum, skógi vaxnar hæðir og f jöll I bak- sýn, en fjölda eyja, sker, — stór og smá — skreyta hafflötinn næstum svo langt til hafs, sem augað eygir. Mér kemur i hug sigling viking- anna og farmanna á landnámsöld innan um þennan eyja- og skerja- klasa, og allar þær hættur, sem kunna að hafa verið á slikri siglingaleið, en jafnframt sU æfing og athugun, er farmaðurinn varð að temja sér, ef vel átti að fara. Við ókum nú inn i borgina, að gistihUsum þeim,er fararstjórar Veizlanl Voss, 21. júni 1923. Þetta er myndin, sem nefnd er i greininni. höfundar og Þorsteins V iglundssonar. Krossinn er á milli greinar- höfðu Utvegað okkur. Flest gist- um við á Hótel Hordenheimen, Stend-bændaskólanum og Mon- tana. Við kynntum okkur aðbUnað allan á hótelunum. Drög voru gerð að ferðaáætlun, og skyldi nU skoða ýmsa merka sögustaði. Þeir staðir sem eru mér minnisstæðastir, eru: Holmen, með Hákonarhöll, Flöyen og „Bryggjan", (sem hét Þýzka- bryggjan og er frá tið Ham- borgaranna þýzku, en eftir her- nám Þjóðverja aðeins nefnd „Bryggjan") — ásamt sérkenni- íegri verzlunarhúsaröð, mjórri og hárri, sem hét áður „Þýzku hUs- in", en nU „BryggjuhUsin". Sýnir þetta hvað norska þjóðin gerir margt, til að gleyma her- náminu. Þá er það höfnin, byggð við nes, voga og sund, með hólmum og sker jum. Sums staðar eru byggðar göngu- og bilabrýr yfir vogana og sundin, til að auðvelda samgöng- ur. Hólmurinn er sléttlent nes, sjávarmegin við borgina þangað skyldi haldið allra fyrst, til að skoða sig um i borginni, undir leiðsögn fararstjóra og séra Har- alds Hope, prests i Björgvin, mikils íslandsvinar og velunnara. Til merkis um vinskap sinn til ís- lendinga, hafði hann gefið og reist flaggstöng, með islenzkum fána að hUn, á skemmtilegum stað er var á leið okkar til Holmen. Orð hans við fánann, snertu þjóð- ernislega strengi i hjörtum okkar. Við lutum höfði i þakklætis- skyni til hans, og fundum hlýhug hans til islenzku þjóðarinnar. Þannig voru fyrstu kynni okkar af Norðmönnum — fyrirmannleg, traust og blið —. Þetta bjó allt i fari þessa ágæta fræðara og prests. Gengið var yfir SandbrU yfir i Holmen, þar sem Harald Hope sagði okkur langa, mikilfenglega kónga-, biskupa- og fornaldar- sögu Björgvinjar, er gerðist aðal- lega í Holmen. Ég minnist nokkurra konunga- sagna hans. Olaf kyrre Haralds- son, fyrstur kónga sem kunni að lesa og skrifa i Noregi, byggði fyrstu kirkju á þessum stað, um 1070, en hUn var fyrsta sóknar- kirkja i Björgvin. Á þessum stað, Holmen, voru slðarbyggðarmargar byggingar, — kirkjur og kóngahallir —, tií dæmis Hákonarhöll, turn Magnusar lagabætis, sem eru einu byggingarnar sem uppi standa frá gamla timanum, en kirkjur, kirkjugarðar, kóngs- garðar eru nú eyðilagðar. 1 250 ár var norska rikinu stjórnað frá Björgvin, og Holmen var aðsetursstaður stjórnend- anna. Meðan Danir riktu yfir Noregi, brutu þeir niður kirkjur og aðrar byggingar gerðar af vandlega höggnum steini. Suma steinana fluttu þeir til Danmerkur, og not- uðu þá þar til kirkjubygginga, aðra notuðu þeir til skolpræsa- gerðar frá Hákonarhöll Ut i sjó. Byggðu Danir gripahús, þar sem kirkjur stóðu, og höfðu kjallara kirknanna fyrir haughús, til að svlvirða það sem norskt var. Turn Magnúsar lagabætis nefndu þeir eftir dönskum léns- herra, Rósinkranz að nafni. Til að sanna mikilleik allra þessara bygginga, er sögnin um brUðkaup Magnúsar lagabætis og Ingibjargar árið 1261, er 1900 brUðkaupsgestir komu til boðs þeirra. Þau voru vígð i stærstu kirkju Björgvinjar á þeim tima, „Apostelkirkjunni". í þeirri Gu&mundur Bernhar&sson

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.