Fréttablaðið - 02.09.2006, Blaðsíða 30

2. september 2006 LAUGARDAGUR30
Fyrir rúmlega viku tókst Natöschu Kampusch, átján ára stúlku í Austurríki, að
sleppa úr klóm Wolfgangs Priklop-
il sem hafði rænt henni og haldið
fanginni í földu herbergi í bílskúr
sínum í heil átta ár. Örlög hennar
hafa vakið mikla athygli um heim
allan og fengið ítarlega umfjöllun í
fjölmiðlum.
Árin átta hafa sett djúp mörk á
hana. Hún hefur ekki viljað hafa
samband við foreldra sína en seg-
ist sakna Priklopils, hann hafi verið
það stór hluti af lífi hennar. Hún
hefur skýrt frá því að hann hafi frá
upphafi sagt henni lygar um að
hann hafi viljað fá lausnargjald frá
foreldrum hennar. Hann hafi haft
samband við þau hvað eftir annað,
en þau ekki sýnt neinn áhuga á að
verða við kröfum hans. Hún hafi
greinilega ekki skipt þau svo miklu
máli.
Priklopil framdi sjálfsmorð
með því að henda sér fyrir járn-
brautarlest sama daginn og Natas-
cha strauk frá honum.
Harmleikur í Belgíu
Einungis fáum árum áður en Prik-
lopil rændi Natöschu höfðu mann-
rán belgíska barnaníðingsins
Marc Dutroux verið mikið til
umfjöllunar í fjölmiðlum. Dutroux
hafði rænt sex stúlkum, haldið
þeim í prísund í kjallara sínum og
nauðgað þeim öllum, stundum í
félagi við aðra. Fjórar þeirra fund-
ust látnar en tveimur stúlknanna
var bjargað, þeim Sabine Dar-
denne, sem þá var tólf ára, og
Laetitiu Delhez, sem var fjórtán
ára.
Sabine Dardenne skrifaði síðar
bók um reynslu sína, sem varð met-
sölubók í Belgíu og víðar.
Mörg önnur dæmi eru um rán á
ungum stúlkum, sem haldið hefur
verið föngnum mánuðum og jafn-
vel árum saman. Sumar þeirra
sluppu lifandi úr klóm ræningja
sinna, en hafa átt misjafnlega erf-
itt með að laga sig að lífinu eftir á.
Í Japan var til dæmis tíu ára
stúlku, Sano Fusako, rænt árið 1990
og henni haldið í ömurlegri vist í
heil níu ár áður en hún slapp. Í
Bandaríkjunum rændi Thomas
Hose í Pennsylvaníu ungri stúlku,
Tanyu Kach, og hélt henni fanginni
á heimili sínu í fjögur ár.
Í Salt Lake City var fjórtán ára
stúlka, Elizabeth Smart, numin
brott úr svefnherberginu heima
hjá henni þann 5. júní árið 2002, en
hún fannst á lífi níu mánuðum síðar
í fylgd með heimilislausu pari ekki
langt frá heimili hennar. Hún hefur
náð sér nokkuð vel og fór í tónlist-
arnám, en segir að lífið verði aldrei
aftur eins.
Sum frægari en önnur
Sum barnsránin verða þó frægari
en önnur, og þá gjarnan vegna þess
að foreldrar barnanna eru frægari
en aðrir. Eitt frægasta barnsrán
sögunnar er til dæmis rán og morð
á kornungum syni bandaríska flug-
kappans Charles Lindbergh árið
1932, sem þá var á hátindi frægðar
sinnar, en um síðir var maður
dæmdur til dauða fyrir verknað-
inn.
Syni söngvarans Frank Sinatra
var einnig rænt árið 1963, en
honum var skilað aftur tveimur
dögum síðar eftir að faðir hans
hafði greitt 240 þúsund dali í
lausnargjald.
Einna frægustu dæmin um rán
á börnum frægra auðkýfinga eru
þó væntanlega ránin á þeim John
Paul Getty og Patty Hearst, sem
bæði voru þó komin á fullorðinsár
þegar þeim var rænt.
John Paul Getty var rænt árið
1973. Afi hans og alnafni, sem þá
var ríkasti maður heims, þverneit-
aði að greiða uppsett lausnargjald
fyrr en mannræningjarnir höfðu
skorið annað eyrað af honum og
sent til dagblaðs með þeim skila-
boðum að hitt eyrað yrði sent ef
peningarnir yrðu ekki komnir
innan tveggja vikna „Með öðrum
orðum, hann mun koma aftur í litl-
um pörtum.“
Afinn átti þó erfitt með að láta
undan, en fékk samið um að lækka
lausnargjaldið úr 17 milljónum
dala niður í tvær milljónir. Getty
fannst skömmu síðar heill á húfi á
Ítalíu, en ræningjar hans hafa
aldrei fundist.
Patty Hearst, dóttur banda-
ríska auðjöfursins William
Randolph Hearst, var rænt árið
1974 af samtökum sem nefndu sig
Symbionese Liberation Army,
býsna torskildu nafni. Hún hjálp-
aði mannræningjum sínum að
ræna banka eftir að þeir höfðu
haldið henni í gíslingu í tvo mán-
uði, en var handtekin haustið 1975
og reyndi þá að verja sig fyrir
rétti með því að segjast hafa verið
illa haldin af Stokkhólmsheilkenn-
inu svokallaða, auk þess sem hún
hafi verið þvinguð til að aðstoða
við bankaránið.gudsteinn@frettabladid.is
PATTY HEARST Á leiðinni í réttarsalinn fyrir
að hafa aðstoðað ræningja sína við banka-
rán. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY
Börn í klóm mannræningja
SONUR LINDBERGHS FLUGKAPPA Charles Lindbergh yngri var rænt árið 1932, aðeins
tveggja ára að aldri, og fannst hann látinn tveim mánuðum síðar. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY
NATASCHA KAMPUSCH Henni tókst að strjúka frá mannræningja sínum eftir átta ár í prís-
undinni. FRÉTTABLAÐIÐ/AP
ELIZABETH SMART Hún var níu mánuði í haldi mannræningja veturinn 2002 til 2003.
FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY
Á hverju einasta ári er þúsundum manna rænt
víða um veröld. Stór hluti þeirra er börn. Sumum
þeirra er rænt af kynferðisbrotamönnum, öðrum
af glæframönnum sem vilja fá væna fúlgu í
lausnargjald.
MÍMIR
símenntun
Mímir-símenntun • Skeifunni 8 • 108 Reykjavík • Sími 580 1800 • mimir@mimir.is • www.mimir.is
e
in
n
t
v
e
ir
o
g
þ
r
ír
4
.1
63
MÍMIR
símenntun
Við erum flutt í
Skeifuna 8