Fréttablaðið - 23.01.2007, Side 20

Kennarar eru upp til hópa þolinmóðir og umburðar-
lyndir. Óþolinmæði gefst enda
illa í samskiptum við nemendur.
Jafnframt er starfið ákaflega
skemmtilegt og gefandi en að
sjálfsögðu mjög krefjandi, eins
og flest skemmtileg störf
reyndar eru. En stundum virðast
kennarar óþarflega þolinmóðir
utan kennslustofunnar. Þannig
hafa t.d. staðið yfir viðræður við
sveitarstjórnarmenn síðan í
ágúst um launahækkun í
samræmi við verðlagsþróun í
landinu og í samræmi við
sérstakt ákvæði þar um í síðustu
kjarasamningum stéttarinnar.
Það er að vísu hæpið að tala um
kjarasamninga því eins og flestir
vonandi muna náðust alls ekki
samningar þrátt fyrir langt og
erfitt verkfall heldur skrifuðu
kennarar undir með hótun um
lagaboð ella yfir höfði sér. En
fyrir síðustu helgi gáfust menn
upp á málþófinu um umrætt
ákvæði og leituðu til ríkissátta-
semjara til að leysa málið, sem
aldrei átti að verða neitt mál.
Hinn almenni kennari hefur
beðið í þessa sex mánuði eftir
því að samkomulag næðist án
þess að mikið hafi heyrst frá
þeim. „Þolinmæði þrautir vinnur
allar“ segir gamall málsháttur en
hún virðist koma kennurum í
kjarabaráttu að litlu gagni.
Fundir viðræðunefndanna munu
ekki allir hafa gengið hljóðlát-
lega fyrir sig en nefndarmenn
hafa verið sammála um að láta
ekkert spyrjast út af fundum. Og
kennarar hafa bara beðið, hljóðir
og þolinmóðir.
Það er hlálegt að hlusta á
ráðamenn þjóðarinnar og ekki
síður hina sem þessa dagana
sækjast eftir að komast í
ráðamannastöður tala fjálglega
um mikilvægi menntunar við
þessar aðstæður. Frambjóðendur
til síðustu sveitarstjórnarkosn-
inga höfðu mikinn áhuga á
grunnmenntun og skólum
landsins, ef marka má það sem
þeir skrifuðu og sögðu í aðdrag-
anda kosninganna. Lítið virðist
fara fyrir þeim áhuga þegar til
kastanna kemur. Nú eru margir á
höttunum eftir þingmannssæti
og segjast telja menntun
ákaflega mikilvæga. Ég efast um
að efndir verði sýnilegar.
Formaður Sambands íslenskra
sveitarfélaga boðaði í haust
breytingar á samskiptum
sveitarfélaga og grunnskóla-
kennara með aukinni áherslu á
gæði skólastarfs. Kennarar
fögnuðu þessum ummælum en
lítið eða ekkert hefur heyrst.
Meðan enginn vilji til að standa
við svokallaða samninga er
sjáanlegur fer lítið fyrir breytt-
um og bættum samskiptum.
Lág laun starfsmanna
skólasamfélags sveitarfélag-
anna, þ.e. leikskóla og grunn-
skóla, eru löngu farin að bitna á
starfinu en ósköp lítið heyrist frá
þeim sem málið snertir. Leikskól-
ar eru lokaðir vegna manneklu
og það er ekki spurt um auglýst-
ar stöður skólaliða í grunnskól-
um með þeim afleiðingum að
gæslu er víða ábótavant.
Verðbólga mælist 7–9% ef marka
má fréttir af þeim vettvangi og
sagan hefur sýnt okkur að
starfsfólk skóla hefur ekki fyrr
fengið síðbúna bót kjara sinna en
það er aftur orðið aftast á
merinni. Eins og kennarar nú.
Samningar grunnskólakennara
eru lausir í lok þessa árs.
Undirtektir sveitarstjórnar-
manna síðasta hálfa árið við
beiðni kennara um að staðið
verði við samninga lofa ekki
góðu. Það verður fróðlegt að
heyra hvað ríkissáttasemjari
gerir og væntanlega bíða
kennarar með öndina í hálsinum.
Það er ekki atvinnuleysi á
Íslandi og kennarar, sem hafa
góða og fjölbreytta menntun og
krefjandi starfsreynslu í
farteskinu, geta væntanlega
valið úr ýmsum störfum. Ég veit
ekkert starf skemmtilegra en
kennslu og mig langar ekki að
starfa við neitt annað. Ég er
ánægð með vinnustaðinn minn,
ég hef gott samstarfsfólk og
nemendur mínir eru skemmtileg-
ir og áhugasamir. En þegar
yfirmennirnir, þ.e. sveitarstjórn-
armenn og ráðherra, sýna mér
og mínum störfum ítrekað bæði
virðingarleysi og áhugaleysi hlýt
ég að hugsa mig um.
Boltinn er núna hjá ríkissátta-
semjara og við bíðum spennt. Á
undanförnum árum hafa ítrekað
heyrst þær raddir að kennarar
ættu að setja kjör sín í hendur
kjaradóms, sem hefur t.d. með
málefni þingmanna að gera. Einu
sinni voru þingmenn og kennarar
á svipuðum launum. Þingmenn
sigldu fram úr hægt og bítandi
og voru, satt best að segja, lengi
vel á afar lélegum launum, a.m.k.
ef miðað var við starfsumhverfi
þeirra. En það er liðin tíð og það
er löngu tímabært að lág laun
kennara verði líka liðin tíð.
Beðið eftir ríkissáttasemjara
Einu sinni voru þingmenn og
kennarar á svipuðum launum.
greinar@frettabladid.is
Allt frá því að ríkisstjórnin tilkynnti um aðgerðir til að lækka matvæla-
verð hafa staðið deilur um hve mikið
matvæli lækka í verði vegna þessara
aðgerða. Þetta er ekki síst vegna boð-
aðrar lækkunar á tollum á kjöti um 40%.
Einnig koma til nýgerðir samningar
stjórnvalda og Evrópusambandsins um
að heimilt verði að flytja hingað inn tak-
markað magn af kjöti frá löndum sam-
bandsins án tolla. En mun verð á kjöti lækka vegna
þessa, ekki er vanþörf á því, m.a. vegna mikilla
hækkana á kjöti tvö síðustu ár?
Tollar á innflutt kjöt eru mjög háir og hafa tals-
menn Neytendasamtakanna alltaf nefnt þá með
réttu ofurtolla. Það er ljóst að 40% lækkun ofur-
tollanna hefur enga þýðingu fyrir neytendur. Þeir
verða áfram allt of háir til að innflutningur á kjöti
lækki verð á því.
En hvað þá með nýja samninginn við Evrópu-
sambandið? Í fyrsta lagi er um óverulegt magn að
ræða miðað við neyslu kjöts hér á landi eða um
2%. Í öðru lagi verður þessi innflutningur boðinn
út og þeir sem bjóða hæst fá þennan innflutning.
Hafa ber í huga að verð á kvótum hefur farið
hækkandi. Auk þess er ástæða til að ætla
að ef eitthvað er þá verði boðið enn
hærra í þessa kvóta heldur en gert er í
kvótana sem nú eru fluttir inn á lágum
tollum. Því þarf að grípa til mun róttæk-
ari breytinga en hér hafa verið nefndar
ef það á að skila neytendum ávinningi.
Á þingi Neytendasamtakanna sem
haldið var í lok september sl. var m.a.
lagt til að tollar og innflutningskvótar á
kjúklinga- og svínakjöti yrðu lagðir af
og innflutningur gefinn frjáls, svo fremi
að innfluttu vörurnar uppfylli eðlilegar
heilbrigðiskröfur. Bent var á að fákeppni
ríki í framleiðslu á þessum vörum sem í eðli sínu
er verksmiðjuframleiðsla, auk þess sem innflutt
fóður er stærsti kostnaðarliðurinn. Jafnframt
verði tryggt að verð á öllum aðföngum til þessara
greina verði sambærilegt við það sem er í
nágrannalöndunum, þar á meðal verð á kjarnfóðri,
sem er mun dýrara en í nágrannalöndunum vegna
fákeppni. Með þessu myndi verð á svína- og kjúkl-
ingakjöti lækka verulega, en samhliða myndi þetta
hafa áhrif á verð vara sem keppa við þessar kjöt-
tegundir, þar á meðal annað kjöt og fisk. Þetta
væru kjarabætur sem heimilin myndi muna mikið
um.
Höfundur er formaður Neytendasamtakanna.
Lækkar verð á kjöti?
ABC-kort
Þú sækir um ABC-kortið
hjá Netbankanum á www.nb.is
Hjálpaðu bágstöddum börnum og njóttu afsláttar í leiðinni
Með ABC-kortinu færðu 10% afslátt
í BabySam og 1% af upphæðinni
rennur beint til ABC-barnahjálpar.
H
ér er ekki um meðvitaða mismunun að ræða, miklu
frekar gáleysi,” sagði Eggert Magnússon, fráfar-
andi formaður Knattspyrnusambands Íslands, í við-
tali í Morgunblaðinu á sunnudaginn og hitti þar svo
sannarlega naglann á höfuðið.
Tilefnið var munur á launum og þóknunum til leikmanna
íslensku A-landsliðanna eftir því hvort þeir leika með karla-
landsliði eða kvennalandsliði. Í þessari orðum formanns KSÍ
felst mikill sannleikur um þau viðhorf sem standa konum fyrir
þrifum í jafnréttisbaráttunni, sannleikur sem nær langt út fyrir
knattspyrnu og íþróttir.
„Gáleysi“ þeirra sem um valdaþræði halda er nefnilega ákaf-
lega mikið þegar kemur að hlut kvenna. Klisjan um að konur
treysti sér ekki til að taka þá ábyrgð sem fylgir því að gegna
valdamiklum störfum, sitja í stjórnum fyrirtækja, taka þátt í
stjórnmálum, nú eða bara verða til svara í fjölmiðlum er lífseig.
Hún er svo lífseig að hún er iðulega nefnd sem höfuðástæða þess
hversu hægt jafnréttisbaráttan gengur. „Gáleysið“ sem Eggert
nefndi svo réttilega í viðtalinu er hins vegar sjaldan dregið fram
til skýringar.
Það er hlutverk þeirra sem á valdapóstum sitja og einnig okkar
fjölmiðlafólks að hrista af okkur þetta „gáleysi“ og taka höndum
saman um að gera konur valdameiri og sýnilegri í samfélaginu.
Konur skortir fyrirmyndir á þessum sviðum samfélagsins og
því kann að þurfa að hvetja þær áfram en um leið er sýnileg
kona öðrum konum fyrirmynd og hvatning. „Gáleysið“ sem er í
því fólgið að leita eingöngu álits hjá karlmönnum í fréttavinnslu
er óviðunandi, eða að sækjast fremur eftir starfskröftum karla
en kvenna þegar kemur að stjórnunarstörfum af því að það virð-
ist liggja beinna við.
Þeir karlar eru sjálfsagt til sem hreinlega kæra sig ekki um
að hlutur kvenna aukist, í stjórnmálum, stjórnunarstöðum og á
öðrum valdapóstum. Ástæða er þó til að trúa að þeir séu í minni-
hluta, jafnvel miklum minnihluta. Flestir líta svo á að mikilvægt
sé að sjónarmið beggja kynja komi fram þar sem mikilvægar
ákvarðanir eru teknar, að það sé til hagsbóta fyrir allt samfélagið,
konur og karla, unga og aldna, að ákvarðanir og stjórnun byggist
á sem mestri reynslu mismunandi fólks af báðum kynjum.
Steinunn Sigurðardóttir sagði í viðtali hér í Fréttablaðinu um
helgina, í viðtali í greinaflokki um stöðu íslensku skáldsögunnar:
„Til þess að öðlast einhverja mynd af því sem er í gangi þurfa
bæði karlar og konur að taka þátt í að teikna hana.“ Óhætt er
að taka undir þessi orð Steinunnar og setja þau í víðara sam-
hengi, eins og gert var við orð Eggerts. Full þátttaka beggja
kynja í að byggja upp og stýra því samfélagi sem við búum í er
grundvallaratriði á 21. öldinni.
Að láta það misfarast fyrir „gáleysi“ er stórkostleg sóun á
mannauði, sóun sem er fáránleg og verður að stöðva.
Vítavert gáleysi
„Gáleysið“ sem er í því fólgið að leita eingöngu álits
hjá karlmönnum í fréttavinnslu er óviðunandi.