Fréttablaðið - 22.04.2007, Blaðsíða 18

Í
hópnum sem málið bein-
ist að eru tíu manns á aldr-
inum fimmtán til 26 ára.
Ákæruliðirnir eru alls sjö-
tíu talsins og eru flestir
þeirra vegna innbrota og
annarra þjófnaða, fjársvika, fíkni-
efnamisferlis, eignarspjalla og
mýmargra bílþjófnaða. Þrír menn
tengjast langflestum brotunum,
þeir Davíð Þór Gunnarsson (19
ára), Sigurbjörn Adam Baldvinsson
(22 ára) og Jón Einar Randversson
(24 ára). Þeir hlutu allir fangelsis-
dóma í febrúar síðastliðnum sem
hluti af Árnesgenginu svokallaða.
Því fer nærri að mennirnir séu
nokkurs konar methafar í þess-
ari tegund afbrota. Á tímabilinu
júní 2006 til og með janúar 2007
voru 1.007 einstaklingar á aldrin-
um 16-25 ára kærðir fyrir hegn-
ingar- eða sérrefsilagabrot (önnur
en umferðarlagabrot) hjá embætt-
um sem nú tilheyra embætti lög-
reglustjórans á höfuðborgarsvæð-
inu. Langstærsti hluti þeirra var
aðeins með eitt mál en um fjög-
ur prósent einstaklinga á þessum
aldri voru með fimm mál eða fleiri
á tímabilinu. Sá sem var með flest
var með 36 mál, en það eru ekki
endilega allt mál sem farið hafa í
ákæru. Þeir Sigurbjörn (39 ákæru-
liðir) og Davíð (38 ákæruliðir) eru
því greinilega nokkuð sér á báti.
Helgi Gunnlaugsson, prófess-
or í félagsfræði, sagði nýverið í
Fréttablaðinu að um óvenjulega
mikla virkni væri að ræða hjá litl-
um hópi fólks á ekki lengra tíma-
bili. „Ég man ekki eftir öðrum eins
fjölda afbrota á svona skömmum
tíma. Þarna er líklega um að ræða
ákveðinn kjarnahóp þar sem af-
brot eru hluti af lífsstíl. Þetta er
einfaldlega það sem þau gera.“
Stefán Eiríks-
son, lögreglu-
stjóri höfuð-
borgarsvæðis-
ins, segir það
hafa verið
skýrt markmið
og stefnu lög-
reglunnar frá
því að skipu-
lagi hennar
var breytt um
áramót að taka af festu á síbrota-
mönnum. „Frá síðustu áramótum
hafa á þriðja tug manna verið úr-
skurðaðir í gæsluvarðhald út af
ýmsum fjármunabrotum, fyrst og
fremst á grunni heimildar fyrir sí-
brotagæslu. Þetta er mikil aukning
sem bæði endurspeglar það að við
erum að takast á við erfitt ástand en
líka þá skýru stefnumörkun okkar
að við tökum mjög hart á þessu og
ætlum að reyna að grípa inn í um
leið og hægt er.“
Hann segir þetta vera eitt af
þeim aðalatriðum sem stefnt hafi
verið að með breyttu skipulagi
lögreglunnar. „Ég held að menn
sjái þetta sem árangur af þess-
um skipulagsbreytingum hjá lög-
reglunni því fjöldi þeirra sem
hafa verið úrskurðaðir í gæslu-
varð vegna fjármunabrota held
ég að hafi ekki þekkst áður hér á
landi. En þetta rímar fullkomlega
við þessi meginmarkmið okkar að
auka öryggi og öryggistilfinningu
þeirra sem búa, starfa og dvelja á
höfuðborgarsvæðinu. Til þess að
gera það verðum við að sýna fram
á að við höfum tök á því að takast
á við ástand sem þetta.“
Erum að
sýna festu
„Við getum eflaust aukið og bætt
þjónustu við þennan hóp harðra
fíkla sem eru endurtekið að brjóta
af sér og valda þjóðfélaginu
skaða,“ segir Bjarni Össurarson,
yfirlæknir vímuefnadeildar Land-
spítalans.
Hann segir líklegra til árang-
urs að bjóða þeim upp á með-
ferð með ákveðnum gulrótum en
að dæma þá til meðferðar. „Þetta
er gert víða erlendis, til dæmis í
Bretlandi. Þar er samvinna milli
dómskerfisins og heilbrigðiskerf-
isins þannig að dómskerfið sér
um eftirlit með einstaklingunum
og heilbrigðiskerfið kemur á móti
með meðferðarúrræði. Það þarf
eflaust að fara yfir þessi mál hér á
landi. Við erum heilbrigðisstofnun
sem er að vinna með fólki, reyna
að hafa áhrif á það og hjálpa því.
Við setjum okkur því svolítið í lið
með sjúklingunum. Þess vegna
getum við ekki verið bæði með-
ferðaraðilar og eftirlitsaðilar og
því tökum við ekki oft við föngum
í meðferð. Það er einfaldlega mjög
erfitt að hjálpa þeim og hafa eft-
irlit með þeim. Hlutverkaskipting
milli eftirlitsaðilans og okkar um
hvernig þetta ætti að vera þarf að
vera alveg skýr.“
Getum ekki sinnt eftirliti líka
Ótrúleg afbrotasaga
Nýverið var þingfest mál í Héraðsdómi Reykjavíkur þar sem hópur ungmenna var ákærður í alls sjötíu
liðum vegna afbrota sem framin voru að langmestu leyti frá júlíbyrjun í fyrra og fram í lok janúar
síðastliðins. Þórður Snær Júlíusson skoðaði ótrúlega afbrotasögu hópsins.