Fréttablaðið - 07.07.2007, Qupperneq 6

„Við erum með þessari ákvörðun að setja allt
okkar traust á vísindin,“ sagði Einar K. Guð-
finnsson sjávarútvegsráðherra þegar hann
kynnti ákvörðun um 130 þúsund tonna þorsk-
afla á næsta fiskveiðiári.
Ákvörðunin er í samræmi við ráðgjöf
Hafrannsóknastofnunarinnar en að hennar
mati er stærð veiðistofnsins nálægt sögu-
legu lágmarki og stærð hrygningarstofns-
ins helmingur þess sem talið er að gefi
hámarksafrakstur.
Á yfirstandandi fiskveiðiári má veiða 193
þúsund tonn af þorski. Skerðingin nemur
því 63 þúsund tonnum.
Sérfræðingar Hagfræðistofnunar
Háskóla Íslands hafa metið þjóðhagsleg
áhrif samdráttarins. Niðurstaðan er að afla-
verðmæti dregst saman um 9,2 milljarða og
útflutningsverðmæti um 16 milljarða. Er þá
miðað við óbreytt meðalverð þorskafurða
og ekki gert ráð fyrir gengisbreytingum.
Árni M. Mathiesen fjármálaráðherra segir
samdráttinn nema 0,5 til 0,8 prósentum af
landsframleiðslu. Höggið sé því ekki mikið
sé horft til heildarinnar. „Aðalvandamálið er
að þessu er mjög misskipt á milli landsvæða.
Við sjáum fram á áframhaldandi þenslu á
vissum svæðum en verðum að vega upp á
móti þessari skerðingu annars staðar.“
Sjávarútvegsráðherra ætlar að grípa til
margháttaðra aðgerða til að efla rannsóknir
og byggja þorskstofninn upp á ný. Hefur
hann falið Hafrannsóknastofnuninni að
útfæra nokkrar tillögur í þá átt auk þess að
grípa til sérstakra aðgerða til að bregðast
við yfirvofandi aflasamdrætti. Einar segir
markmiðið augljóst. „Stóra málið er að
byggja upp stöðugleika sem byggist á litl-
um aflaheimildum svo við getum stefnt upp
á við á allra næstu árum.“
Aflaverðmæti skerðist
um sextán milljarða
Aflaverðmæti skerðist um 9,2 milljarða og útflutningsverðmæti um 16 milljarða með ákvörðun
sjávarútvegsráðherra um 130 þúsund tonna þorskafla. Boðaðar eru auknar hafrannsóknir og marg-
þættar aðgerðir til uppbyggingar stofnsins. Stóra málið að byggja upp stöðugleika segir ráðherra.
Líklegt er að landsframleiðsla dragist
saman um 0,5 til eitt prósent vegna þeirrar
ákvörðunar sjávarútvegsráðherra að skerða
þorskveiðikvótann um 63 þúsund tonn, að
mati sérfræðinga greiningardeilda.
Björn Rúnar Guðmundsson, forstöðu-
maður greiningardeildar Landsbankans,
segir erfitt að meta hin endanlegu áhrif
skerðingarinnar þar sem yfirlýsing ríkis-
stjórnarinnar sé almennt orðuð og ekki liggi
fyrir hversu víðtækar boðaðar mótvægis-
aðgerðir verða. „Ef við ættum að skoða
þorskkvótann einan og sér þá er stærðar-
gráðan kringum eitt til eitt og hálft prósent
af landsframleiðslu. Á móti koma síðan mót-
vægisaðgerðirnar. Ég gæti trúað að 0,5 til
eins prósents samdráttur á landsfram-
leiðslu væri raunhæf spá.“
Greining Glitnis hefur spáð að útflutn-
ingstekjur þjóðarinnar dragist saman um
sextán milljarða og landsframleiðslan um
0,7 prósent á fiskveiðiárinu. Ingólfur Bend-
er, forstöðumaður, telur einsýnt að kvóta-
skerðingin flýti fyrir því að vaxtalækkun-
arferli Seðlabankans hefjist „Þetta hlýtur
að flýta fyrir því að Seðlabankinn lækki
vexti. Það færi þá svo að vaxtalækkunar-
ferlið hæfist fyrr, en vextir myndu svo
lækka minna á næsta ári.“
Björn Rúnar ítrekar að margir óvissu-
þættir séu í spánni, til að mynda þróun á
gengi krónunnar.
Hlýtur að flýta fyrir
stýrivaxtalækkun
„Það er mikilvægt að þessi ákvörðun
liggur fyrir og tekin hefur verið ábyrg
stefna til að bregðast við alvarlegri stöðu
þorskstofnsins,“ segir Jóhann Sigurjóns-
son, forstjóri Hafrannsóknastofnunar.
„Samkvæmt okkar bestu áætlunum ætti
þetta að styrkja þorskstofninn næsta
áratuginn. Ef um vanmat af okkar hálfu er
að ræða þá getum við vænst bata nokkru
fyrr en mikilvægt er að halda því til haga
að mat okkar gæti verið of bjartsýnt.“
Jóhann segist hafa fullan skilning á að
ákvörðunin hafi verið erfið enda séu
hagsmunir einstaklinga, fyrirtækja og
byggðarlaga í húfi. Engu að síður hafi
niðurstaðan verið óumflýjanleg, að hans mati.
Sjávarútvegsráðherra ætlar að efla
hafrannsóknir og segir Jóhann að togara-
rallið, sem er umdeilt, verði eflt og efnt
verði til samráðs og samvinnu um það.
Fæðuvistfræði loðnu og úbreiðsla þorsks er
mikilvægt að rannsaka vegna breytinga í
hafinu, segir Jóhann. Æskilegt sé að úthald
rannsóknaskipa aukist um 50 til 70 daga á
ári en það er nú innan við 200 dagar.
Ábyrg stefna valin