Fréttablaðið - 14.05.2008, Blaðsíða 39

MIÐVIKUDAGUR 14. maí 2008 19
BRÉF TIL BLAÐSINS
UMRÆÐAN
Jóhann J. Ólafsson
skrifar um efnahags-
mál
Hugmyndin um þjóð-arsjóð er ekki á
réttum tíma. Ef við
myndum safna í þjóðar-
sjóð núna myndi það
aðeins dýpka þá kreppu,
sem við erum að fara í gegnum í
þessum skrifuðum orðum. Við
ættum að vera að taka út úr slík-
um sjóði í þeim efnahagslegu
þrengingum, sem nú fara yfir, ef
hann væri til.
Þessi sjóðshugmynd er einni
gósentíð of seint á ferðinni. Það er
auðvitað rétt hjá Geir H. Haarde
forsætisráðherra að skuldlaus
ríkissjóður er ígildi varasjóðs
fyrir þjóðina. Það eru líka til
margs konar varasjóðir í eigu
landsmanna, en þeir
eru flestir eyrna-
merktir sérstökum hlut-
verkum.
Lífeyrissjóðir ásamt
séreignarsjóðum eru
varasjóðir gegn minnk-
andi aflahæfi ellinnar.
Tryggingastofnun rík-
isins er varasjóður
vegna sjúkdóma, elli,
slysa o.þ.h. Atvinnu-
leysissjóður gegn
atvinnuleysi. Ofanflóðasjóður og
viðlagasjóður gegn náttúruham-
förum. LÍN Lánasjóður íslenskra
námsmanna og Íbúðalánasjóður
ríkisins eru öflugir sjóðir.
Tryggingafélög eru með digra
varasjóði gegn alls kyns vá, óhöpp-
um og slysum. Flestir þessara
sjóða eru því marki brenndir að
eigendur þeirra eru mjög ógreini-
legir, stundum ríkissjóður, sveita-
félög eða önnur félög, eða
sjálfseignarstofnanir eins og líf-
eyrissjóðirnir. Nokkurs konar fé
án hirðis. Nú er spurningin sú
hvort nauðsynlegt sé að koma upp
enn einum sjóðnum, og það engri
smásmíði, sem fari sömu leið og
allir hinir sjóðirnir. Mætti ekki
alveg eins koma upp varasjóði hjá
hverjum og einum á þann hátt að
ríkið örvaði sjóðsmyndun hjá sér-
hverjum með skattaívilnunum?
Á þenslutímum örvaði ríkið fyr-
irtæki og einstaklinga til að leggja
í varasjóð með skattívilnunum.
Þegar að kreppti féllu þessar íviln-
anir niður svo að drægi úr söfnun
og eigendur notuðu sjóðinn til að
jafna efnahagssveiflurnar. Heild-
areignir allra í slíkum sjóðum
væru svo birtar af Hagstofu
Íslands og gengi heildarupphæðin
undir nafninu Þjóðarsjóður.
Menn nefna í þessu sambandi
olíusjóð Norðmanna sem fyrir-
mynd. Sannleikurinn er hins vegar
sá, að lífeyrissjóðir Íslendinga eru
hlutfallslega stærri en norski olíu-
sjóðurinn. Íslendingar eru í fyrsta
sæti hvað varðar lífeyriseign á
mann (Hollendingar eru í öðru
sæti). Mikið var rætt um fátækt í
fyrra. Það er spurning hvort öll
þessi sjóðasöfnun komi ekki verst
niður á hinum efnaminni. Væri
ekki betra að hinir efnaminni ættu
meira af þessu fé sjálfir í stað
þess að safna þessu í sjóði, sem
þeir fá “kannski” greitt úr. Stærst-
ur hluti sjóðanna eru millifærslur
til og frá til manna með meðaltekj-
ur, þannig að þeir standa á núlli.
Tekjuhæstu mennirnir sem síst
þurfa á greiðslum að halda drýgja
þannig háar tekjur sínar, en tekju-
lægsta fólkið fær oftast of lítið.
Er ekki hægt að gera einstakl-
ingana virkari í þessum sjóðum
öllum svo menn geti betur fylgst
með því hvernig hlutirnir gerast?
Væri ekki hægt að jafna efna-
hagslega stöðu manna „neðan frá“
með því að greiða hinum efna-
minni höfuðstól í staðinn fyrir
bætur, lán og styrki, a.m.k. jafn-
framt? Menn hafa of miklar
áhyggjur af hinum efnameiri. Það
er óþarfi. Margir hinna fram-
sæknu efnamanna eru drifkraft-
urinn í efnahagslífinu. Eins og tón-
skáldið Richard Wagner sagði um
stjórnun tónlistar: „Hugsið vel um
litlu nóturnar, stóru nóturnar sjá
um sig sjálfar og koma á eftir.“
Höfundur er heildsali.
Þjóðarsjóður
JÓHANN J. ÓLAFSSON
Efnahagsvandinn leystur
með pennastriki
Steinunn Steinþórsdóttir náms-
maður skrifar:
Útlitið er svart í heiminum í dag
og ekki er Ísland undanskilið því.
Ráðamenn og hugsandi fólk reynir
að úthugsa lausn á málunum en
fáir virðast huga að því augljósa,
kletti okkar Íslendinga; sjávarút-
veginum. Ef ég væri sjávarútvegs-
ráðherra í dag þá myndi ég leysa
efnahagsvanda Íslendinga með
einu pennastriki. Já, svo auðvelt
væri það.
Hvernig? Jú, með því að auka
þorskveiðiheimildirnar um 150
þúsund tonn strax í dag! Það eitt
myndi bæði bæta efnahag og
sálarlíf fólks út um allt land og
draga fram bjartsýnisandann þar
sem viðskiptahallinn myndi minnka
með auknum útflutningi. Gjaldeyr-
istekjur þjóðarinnar myndu aukast
og er það ekki það sem við þurfum
í dag? Engin áhætta og enginn
tilkostnaður! Er nokkur auðveldari
leið en þetta? Öll þjóðin myndi
njóta góðs af og hugsið ykkur
margfeldisáhrifin sem þetta myndi
leiða af sér!
Í dag er ástandið á miðunum
þannig að elstu menn muna ekki
eftir annarri eins fiskgengd og hafa
jafnvel orð á því að það sé hægt að
ganga Breiðafjörðinn þurrum fótum
þar sem hann sé troðfullur af fiski.
Sjómenn geta ekki athafnað sig við
veiðar á ýsu og öðrum fisktegund-
um vegna mikillar þorskgengdar en
Hafró boðar útdauðum stofni; hvað
veldur? Hvort það er vitlaus tími
rannsókna eða bara röng aðferð
greininga á fiskistofnum í sjónum
er ei auðvelt að svara. En allir sem
migið hafa í saltaðan sjó eru sam-
mála því að nóg sé af fiskinum.
Þetta er lausn fyrir þjóðfélagið allt
í heild sinni. Eykur útflutning og
skapar gjaldeyri, minnkar viðskipta-
hallann og, síðast en ekki síst,
eykur tiltrú og bjartsýni fólks á lífið
og tilveruna. Bara eitt pennastrik:
auka þorskveiðiheimildirnar um
150 þúsund tonn. Jákvætt spor í
rétta átt. Áhættan er engin!
Vor í Kaupmannahöfn!
Come2 Scandinavia er með tvær íbúðir í miðborg Kaup-
mannahafnar. Einungis 15mín gangur að Ráðhústorgi.
Þetta er frábær og ódýr lausn fyrir hópa og fjölskyldur
sem vilja hafa það gott yfir helgi eða viku í Köben.
Erum einnig með góð verð á bílaleigubílum.
Nánari upplýsingar á www.come2scandinavia.com
Sími: +45 3325 6425 • Netfang: info@come2scandinavia.com
575 1230