Morgunblaðið - 16.02.2006, Síða 32

32 FIMMTUDAGUR 16. FEBRÚAR 2006 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
Í EYJAFIRÐI hafa búið hag-
leikssmiðir, sem hafa gerst braut-
ryðjendur í báta og skipasmíðum
á ýmsum öldum. Það
er alkunna að Ey-
vindur Jónsson
duggusmiður var
brautryðjandi í þil-
skipasmíði norð-
anlands. Það var
mikið afrek, í myrk-
um og þrengingum
fyrstu áratuga 18.
aldarinnar að smíða
haffæra duggu, við
hin frumstæðu skil-
yrði á eyfirskum út-
kjálka. En Eyvindur
var svo langt á und-
an samtíð sinni um atorku og
framsýni, að brautryðjandastarf
hans náði ekki að festa rætur. Þil-
skipasmíði lagðist niður og reis
ekki aftur til vegs fyrr en um
miðja 19. öldina með athafna-
manninum Þorsteini Daníelssyni á
Skipalóni. Þorsteinn varð frægur
fyrir skipasmíðar sínar og athafnir
á sviði jarðræktar.
Minnismerki um
afrek Duggu-Eyvindar
Norðan Dalvíkur við Karlsá hef-
ur verið reist fallegt
minnismerki um afrek
Duggu-Eyvindar og
þar er þessi vísa skráð.
Á meðan íslenskt flýtur far
og fornar dyggðir geymast.
Afrek Duggu-Eyvindar
aldrei munu gleymast.
Fleiri frumkvöðlar
Um langan aldur
stóð skipasmíðaiðn-
aðurinn á föstum fótum
í eyfirskri sögu. Eftir
daga Þorsteins Daní-
elssonar voru ætíð dugandi skipa-
smiðir í Eyjafirði sem gátu sér
gott orð. Þeir héldu ótrauðir
áfram þróuninni sem hófst með
Eyvindi duggusmið og síðar með
Þorsteini Daníelssyni. Mætti ef-
laust nefna marga til sögunnar og
hætt er við að einhver gleymist er
kemur að upptalningu. En rétt er
að nefna Friðrik á Bakka, Bjarna
Einarsson, Bjarna Þorkelsson,
Snorra Jónsson, Anton Jónsson,
Gunnar Jónsson, Kr. Nóa Krist-
jánsson, Tryggva Gunnarsson,
Skapta Áskelsson, Þorstein Þor-
steinsson, Hallgrím Skaptason,
Trausta Adamsson, Gunnlaug
Traustason, Baldur Halldórsson
og fl. en allir þessir aðilar höfðu
frumkvæði að smíði þilskipa og
höfðu veruleg mannaforráð.
Lagasetning stöðvar
tréskipasmíðar
Með einni lagasetningu voru
tréskipasmíðar aflagðar og nú er
svo komið að það teljast mikil tíð-
indi ef þilskip er sjósett. Þegar
tréskipasmíðum lauk og allt átti
að vera smíðað úr plasti og stáli
voru íslenskir skipasmiðir að
smíða betur viðuð tréskip en
þekktist á Norðurlöndunum sem
við gjarnan miðum okkur við. Er-
um við sátt við að handverk það
sem hér stóð í blóma glatist? Svar
mitt er nei og ég trúi því stað-
fastlega að þrátt fyrir þrengingar
þá komi nýir frumkvöðlar að iðn-
inni.
Nýir frumkvöðlar
Vonandi gengur nýjum eig-
endum Slippstöðvarinnar vel að
reisa til vegs og virðingar það
handverk í skipasmíðum sem þar
hefur blómstrað. Norðmenn stóðu
í sömu sporum og við og þar var
gripið til þess ráðs að styrkja
verulega eina stöð sem hélt við
handverkinu í skipasmíðum. Hér
gætum við séð hið sama gerast.
Við verðum að varðveita þekk-
inguna og á Akureyri er sérstakt
tækifæri að tengja fagið við Verk-
menntaskólann. Hópur áhuga-
samra manna fjármagnaði með að-
stoð KEA, Akureyrarbæjar og
fjárlaganefndar kaup á stærsta
tréskipi sem enn er til og var
smíðað hér á landi hjá Skipa-
smíðastöð KEA árið 1963. Það er
Húni ll og var það fyrir þraut-
seigju Þorvaldar Skaptasonar sem
skipið bjargaðist frá því að fara á
áramótabrennu. Skipið verður á
næstu dögum afhent Iðnaðarsafn-
inu á Akureyri til varðveislu. Mun
því verða haldið í haffæru ástandi
og verður til sýnis við gömlu Torf-
unefsbryggjuna. Húni ll ber vitni
um handverk það sem var í háveg-
um í Eyjafirði um langan tíma og
er stærsti smíðagripur sem gerður
er að safngrip hérlendis. Með ár-
unum mun hann draga að sér
marga er vilja skoða bátinn og
fræðast um söguna. Þótt mörgum
tréskipum hafi verið fargað eru
enn til mörg falleg skip sem enn
væri hægt að varðveita. Sérstakur
sjóður, húsfriðunarsjóður hefur
komið að varðveislu gamalla og
merkra húsa. Nú er það brýnt að
koma upp sjóði sem komi að því
þarfa verki að varðveita þau skip
sem við eigum og halda sýnilegu
og með stolti handverki iðnað-
armanna. Með því væri einnig
tryggð sú verkþekking sem er á
undanhaldi.
Áfram Slippstöðin
Enn frekar um Slippstöðina á
Akureyri. Sú var tíð að það hvarfl-
aði ekki að nokkrum Akureyringi
að Slippstöðin stæði ekki traustum
fótum. Við höfum upplifað annað
en nú eru komnir nýir aðilar að
rekstri stöðvarinnar og vert að
líta með bjartsýni fram á veginn.
Frumkvöðlar hafa áður komið í
þennan fjörð sem með áræði og
dugnaði hófu verk sitt til vegs og
virðingar. Staða hinna nýju stjórn-
enda Slippstöðvarinnar er ekki
ólík stöðu Duggu-Eyvindar og
Þorsteins á Skipalóni, þeirra bíður
mikið verk sem krefst áræðis,
dugnaðar og kjarks. Það er ósk
mín og trú að þeim gangi vel.
Styðjum íslenskan iðnað og efl-
um verkþekkingu landans.
Hefjum gamlan iðnað
til vegs og virðingar á ný
Eftir Þorstein Pétursson
’Skipasmíðar vorumerkur þáttur í eyfirskri
athafnasögu allt síðan í
byrjun 18. aldar en það
var fyrst þegar afskipti
samvinnunnar komu til
að þessi iðnaður hófst til
vegs og virðingar.‘
Þorsteinn Pétursson
Höfundur er lögreglumaður á Ak-
ureyri, í hópi áhugasamra um vernd-
un Húna ll, og gefur kost á sér í 3.–5.
sæti í prófkjöri framsóknarmanna á
Akureyri.
Prófkjör Akureyri
Á LAUGARDAGINN kemur
verður haldið prófkjör Framsókn-
arflokksins á Akureyri.
Á kjörstað getur almenningur fyllt
út stuðningsyfirlýsingu við framboð
Framsóknarflokksins á Akureyri í
vor og þar með öðlast kosningarétt í
prófkjörinu. Að sjálfsögðu er líka
hægt að ganga í Fram-
sóknarflokkinn en það
er ekki skilyrði!
Eftirtalin málefni
mun ég m.a. leggja
áherslu á nái ég settu
markmiði nk. laug-
ardag:
Háskólinn
á Akureyri:
Óhætt er að segja að
með tilkomu Háskólans
á Akureyri hafi byggð á
Norðurlandi öllu eflst
til muna og hefði stofn-
unin ekki orðið að veruleika væru íbú-
ar líklega mun færri hér en þekkist í
dag. Háskólinn þarf allan þann stuðn-
ing sem bærinn getur veitt honum og
í dag eiga raungreinabrautir undir
högg að sækja. Það er að mínu mati
ekki viðunandi þar sem slík menntun
er forsenda þess að fjölgun verði á
hátæknistörfum á svæðinu. Fjölga
þarf stúdentagörðum sem byggðir
eru að fyrirmyndum sem þekkjast
annars staðar. Fjölskylduvænir stúd-
entagarðar eru aðlaðandi kostur fyrir
námsmenn með fjölskyldur.
Almenn þjónusta við bæjarbúa:
Sífellt þarf að huga að málefnum
daggæslu, leik- og grunnskóla. Þessi
atriði verða alltaf að vera í topplagi.
Skoða má hvort ekki sé hægt að sam-
stilla lok skóladags og upphaf íþrótta-
og tómstundaiðkunar ungmenna.
Þannig skapast möguleiki á að fjöl-
skyldan hafi meiri tíma saman þegar
foreldrar koma heim úr vinnu á dag-
inn. Öldrunarmálin má betrumbæta
og sá málaflokkur þarf í endurskoðun
með ríkinu. Sama má segja um mál-
efni fatlaðra, þessir málaflokkar
þurfa alltaf að vera undir smásjá.
Heilsugæsla er í ágætum höndum hjá
bæjarfélaginu en ríkið þarf að taka
þátt í þeim kostnaði sem því ber. Á
það þarf að leggja áherslu og koma í
veg fyrir að ríkið skorist undan
ábyrgð í þessum efnum.
Umhverfismál:
Staðardagskrá 21 er afar gott tæki
sem getur nýst íbúum á ýmsan hátt.
Velferð til framtíðar er slagorð mitt
og hugmyndin kemur af vettvangi
umhverfismála. Sorpmálin þurfa end-
urskoðunar við og benda má á að urð-
un er aðeins ein tegund landnýtingar.
Því þarf að taka til skoð-
unar sorpbrennslu með
þátttöku annarra sveit-
arfélaga í Eyjarfirði og
jafnvel Þingeyjarsýslu.
Útivistarsvæði í bænum
eru mörg og þar eiga
allir að finna eitthvað
við sitt hæfi. Það má sjá
fyrir sér betri nýtingu
grænu svæðanna í ná-
grenni miðbæjarins t.d.
með tilkomu betri skjól-
belta og leyfi til veit-
ingareksturs.
Unga fólkið framtíð landsins:
Málefni unga fólksins sitja oft á
hakanum þegar stjórnvöld taka
ákvarðanir. Ég tel mig geta verið
málsvara ungs fólks enda stutt síðan
ég var sjálfur í námi og þekki vel
hvaða kröfur samfélagið gerir til
fólks á aldrinum 15–30 ára. Framboð
á húsnæði og vinnu er grundvall-
aratriði, eigum við að geta haldið
unga fólkinu á Akureyri eftir að námi
lýkur. Rannsóknir segja að vinna
skipti fólk gríðarmiklu máli þegar
kemur að því að velja stað til búsetu.
Nýútskrifaðir nemar taka ekki hvaða
vinnu sem er, þeir vilja starf sem ger-
ir kröfur og starf sem nám þeirra nýt-
ist í.
Forvarnarmál eru víða í ólestri og í
raun á Akureyrarbær að leggja mun
meiri áherslu á forvarnarstarf í
grunn- og framhaldsskólum en nú er
gert. Auka þarf meðferðarúrræði
barna og unglinga. Þetta má vel
hugsa sem staðbundið verkefni fyrst
um sinn. Ljóst er að þau meðferð-
arúrræði sem bjóðast í dag duga ekki
til og snúa þarf vörn í sókn í þessum
málum. SÁÁ hefur unnið gífurlega
gott starf en samtökin hafa ekki nægt
rekstarfé sem þarf til að takast á við
vaxandi vandamál. Fleiri leiðir ættu
líka að vera í boði og það er sjálfsagt
mál að bæjarfélag á stærð við Ak-
ureyri komi að skipulagningu slíkrar
þjónustu, enda dæmi um nærþjón-
ustu sem á m.a. að vera á höndum
sveitarfélaganna. Vel má hugsa sér
að stærri sveitarfélögin taki höndum
saman og vinni að þessum málum í
sameiningu.
Hér hef ég farið um víðan völl en
listi þessi er hvergi nærri tæmandi.
Hann gefur þó ágæta mynd af því
sem ég vil vinna að með því góða fólki
sem býður sig fram í prófkjöri Fram-
sóknarflokksins 18. febrúar.
Einstök útfærsluatriði tel ég að
eigi að vinna í nefndastarfi á vegum
bæjarins og í þeim á að sitja fólk sem
hefur yfirgripsmikla þekkingu á við-
fangsefnunum en þannig gefst kostur
á að finna bestu lausnina fyrir bæj-
arbúa hverju sinni.
Ný forysta
Ég er þeirrar skoðunar að nú sé
lag fyrir Framsóknarflokkinn á Ak-
ureyri að auka sinn hlut í bæj-
arstjórn. Flokkurinn á að stefna á að
verða ráðandi afl í meirihluta-
samstarfi á næsta kjörtímabili. Til að
það geti orðið að veruleika tel ég að
nýr maður í efsta sætið sé nauðsyn-
legur, þannig fær listinn frísklegt yf-
irbragð og gefur fyrirheit um breyt-
ingar, nýjar áherslur og áræðni
Framsóknarflokksins á Akureyri.
Um næstu helgi gefst kjósendum á
Akureyri tækifæri til að kjósa nýjan
og öflugan leiðtoga til forystu í bæj-
armálum á Akureyri. Ég vonast eftir
þátttöku sem flestra í myndarlegu
prófkjöri Framsóknarflokksins og
óska eftir stuðningi flokksbundinna
framsóknarmanna og annarra bæj-
arbúa í 1. sæti listans.
Kosningar á Akureyri
Eftir Elvar Árna Lund ’Á kjörstað getur al-menningur fyllt út stuðn-
ingsyfirlýsingu við fram-
boð Framsóknarflokks-
ins á Akureyri í vor og
þar með öðlast kosninga-
rétt í prófkjörinu.‘
Elvar Árni Lund
Höfundur er sveitarstjóri og býður
sig fram í 1. sæti í prófkjöri Fram-
sóknarflokksins á Akureyri.
Prófkjör Akureyri
ÞAÐ ER vaxandi
umferð á Suðurlands-
vegi og þar verða
stórslys aftur og aft-
ur. Með stóraukinni
umferð hafa öll gatna-
mót inn á veginn orðið
mun hættulegri eins
og nýleg dæmi sanna. Segja má að
leiðin milli Reykjavíkur og Selfoss sé
orðin ein sú hættulegasta á landinu.
Þess vegna er brýnt fyrir ökumenn
að fara varlega á þessari leið. Suður-
landsvegur hefur af einhverjum
ástæðum ekki verið settur í forgang
varðandi framkvæmdir eins og ríkar
kröfur eru um. Samgönguyfirvöld
þurfa að sjá hvað þarf að gera en all-
ur almenningur hefur fyrir löngu
komið auga á þau atriði, sem eru tvö-
földun og lýsing leiðarinnar milli
Reykjavíkur og Selfoss.
Gallaðar nýframkvæmdir
Miklir gallar eru á nýfram-
kvæmdum sem fram hafa farið í
Svínahrauni að ekki sé nú talað um
nýja hringtorgið í grennd við Rauða-
vatn. Það er haft einfalt og þröngt en
þarna átti auðvitað að byrja á tvö-
földun vegarins en ekki að búa til
hættulegan flöskuháls. Aðalgallinn í
Svínahrauninu er sá að vegstæðið er
of mjótt og vegaxlir engar. Úr þessu
þarf að bæta, það sjá allir. Þá er um-
ferðarbrúin við Þrengslavegamótin
aðeins þriggja akreina breið og er
hún dæmi um að þar er ekki horft til
framtíðar. Þarna átti auðvitað að
byggja tvöfalda brú. Einnig hafa
vegfarendur bent á að vegmerkingar
í kringum nýja vegarkaflann séu
ekki nógu góðar. En hvers vegna er
þetta svona? Aðalástæðan er sú að
ekki var horft fram á veginn þegar
ákvörðun var tekin um byggingu
vegarins. Það þurfti mikla baráttu til
þess að fá þriggja akreina veg og svo
átök af hálfu Ölfusinga til að fá mis-
læg gatnamót við Þrengslavegamót-
in nýju. Síðan kom ákvörðun um
vegrið á miðju vegarins eftir að búið
var að byggja hann upp. Svona má
ekki standa að verki núna þegar tvö-
földun og lýsing vegarins verður
undirbúin.
Krafa um tvöföldun og lýsingu
Umræða meðal almennings er
orðin þannig austan Hellisheiðar að
þar sem tveir menn hittast þar er tal-
að um veginn. Fólk dásamar Reykja-
nesbrautina, hvað það sé gott að
keyra hana tvöfalda og upplýsta en
bölvar svo Suðurlandsvegi og yf-
irvöldum í sand og ösku fyrir ástand-
ið á þeim vegi. Það eru allir sem rætt
er við sammála um að þingmenn
Suðurkjördæmis eigi að standa sam-
an að tvöföldun og lýsingu Suður-
landsvegar. Það er löngu kominn
tími til að samgönguyfirvöld láti
verkin tala á Suðurlandsvegi. Fólk
sem lent hefur í slysi og hlotið var-
anlegan skaða eða misst ástvini hef-
ur margoft komið að máli við okkur
til að undirstrika kröfuna um tvö-
földun og lýsingu. Þá er einnig uppi
sú staða að fólk hefur gefist upp á því
að aka á milli Selfoss og Reykjavíkur
til vinnu og flutt vestur yfir Heiðina,
aðalástæðan: Hættulegur vegur.
Við skorum á samgönguráðherra
að setja tvöföldun og lýsingu Suður-
landsvegar á samgönguáætlun. Við
eggjum þingmenn Suðurkjördæmis
og þingmenn höfuðborgarsvæðisins
lögeggjan að leggja breikkun og lýs-
ingu það lið sem dugir svo tvöföldun
vegarins verði að veruleika á næstu
árum.
Hættulegasti
vegur landsins
Sigurður Jónsson
og Guðmundur
Sigurðsson fjalla
um nauðsyn sam-
göngubóta á milli
Reykjavíkur og
Selfoss
Guðmundur
Sigurðsson
’Enn skorum við á sam-gönguráðherra að setja
breikkun og lýsingu Suð-
urlandsvegar á sam-
gönguáætlun.‘
Höfundar búa báðir á Selfossi og eru
í samtökunum Vinir Hellisheiðar.
Sigurður
Jónsson