Morgunblaðið - 06.11.2007, Síða 13
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 6. NÓVEMBER 2007 13
VIÐSKIPTI/ATHAFNALÍF
ÞETTA HELST ...
● GLITNIR hefur hækkað óverð-
tryggða innláns- og útlánsvexti um
0,45 prósentustig og tekur breyt-
ingin gildi 11. nóvember. Jafnframt
hækka vextir á nýjum húsnæð-
islánum til viðskiptavina bankans, úr
5,80% í 6,35%. Sú breyting tekur
gildi í dag, 6. nóvember.
Þessi breyting á vöxtum húsnæð-
islána hefur engin áhrif á kjör þeirra
sem tekið hafa húsnæðislán hjá
Glitni til þessa, segir í tilkynningu frá
bankanum.
Vaxtahækkunin er vegna hækk-
unar á stýrivöxtum Seðlabankans,
sem tilkynnt var í síðustu viku.
Glitnir hækkar inn-
láns- og útlánsvexti
● SAMKVÆMT
nýjum nið-
urstöðum ís-
lensku ánægju-
vogarinnar, sem
Capacent Gallup
framkvæmdi,
hefur ánægja al-
mennings með
íslensku
viðskiptabankana aukist, í fyrsta
sinn frá árinu 2003 en þessar mæl-
ingar hafa farið fram árlega frá
1999. Könnunin fór fram í ágúst og
september sl. og símaviðtal tekið
við 250 viðskiptavini hvers banka
eða sparisjóðs. Mælingin nú leiðir í
ljós að mest er ánægjan meðal við-
skiptavina Sparisjóðsins, sem gáfu
að meðaltali 78,1 stig af 100
mögulegum. Næst kom SPRON
með 74,2 stig, síðan Byr, sem
mældur var í fyrsta sinn, með 73
stig, Glitnir 72,8, Landsbankinn
72,6 og Kaupþing rekur lestina
með 68,9 stig.
Ánægja með bankana
eykst í fyrsta sinn í 4 ár
Mest ánægja er
með Sparisjóðinn.
Áhrif á íslensk hlutabréf
Verð hlutabréfa í íslensku kaup-
höllinni lækkaði einnig í gær. Alls
nam lækkun úrvalsvísitölu veltu-
mestu fyrirtækjanna 2,5% og var
vísitalan tæplega 7.705 stig við lok
dags. Aðeins eitt íslenskt félag, 365,
hækkaði í verði, um 6,8%, í litlum
viðskiptum rétt fyrir lokun. Önnur
íslensk félög lækkuðu í verði eða
stóðu í stað. Mest lækkaði verð
hlutabréfa í Kaupþingi banka, um
3,6%, og í Exista, um 3,4%. Fyrr að
deginum var lækkunin á íslenska
markaðnum heldur meiri en dró úr
þegar leið á daginn.
Órói á mörkuðum
vegna bankavanda
Fjárfestar um allan heim óttast aukna lánsfjárkreppu
Reuters
Eftir Soffíu Haraldsdóttur
soffia@mbl.is
ÞAÐ hrikti í stoðum hlutabréfa-
markaðarins víða um heim í gær
þegar tilkynnt var um afsögn Charl-
es Prince, stjórnarformanns og for-
stjóra Citigroup, stærsta banka í
heimi. Stórir hluthafar bankans
kröfðust þess að Prince segði af sér
eftir að kom á daginn að bankinn
þarf að búa sig undir að afskrifa jafn-
virði allt að 650 milljarða króna
vegna ótryggra lána á fasteigna-
markaði í Bandaríkjunum, og að
hagnaður bankans á þriðja ársfjórð-
ungi dróst saman um 57%.
Þetta fóðraði vantrú fjárfesta á
bandaríska bankamarkaðinn og
hafði víðtæk áhrif á hlutabréfaverð
með skörpum lækkunum í fyrstu.
Enda eru ekki nema örfáir dagar síð-
an forstjóri Merrill Lynch, Stan
O’Neal, hætti í kjölfar þess að tap
varð á rekstri bankans á síðasta árs-
fjórðungi, í fyrsta sinn í fimm ár.
Fjárfestar óttast að staða stórra
fjármálafyrirtækja sé verri en áður
var talið og það muni auka á láns-
fjárkreppu og draga úr hagvexti víða
um heim.
Í Asíu féll Hang Seng-vísitalan í
Hong Kong um 5% og Nikkei-vísital-
an í Japan um 1,5%, í kjölfar frétta af
Citibank. Sömu sögu er að segja af
helstu vísitölum á evrópskum hluta-
bréfamarkaði. FTSE í London end-
aði með 1,1% lækkun, fyrir tilstilli
lækkunar á breskum fjármálafyrir-
tækjum en mest þó vegna 20% hruns
á verði matvörukeðjunnar Sainsbury
eftir að fjárfestingarsjóður í eigu
stjórnvalda í Quatar dró til baka til-
boð sitt í keðjuna, m.a. vegna versn-
andi skilyrða á lánamarkaði.
Í Bandaríkjunum lækkaði verð
hlutabréfa talsvert yfir daginn í gær
en náði sér á strik, eins og svo víða, á
síðasta klukkutímanum fyrir lokun,
þegar ljóst var orðið að fjármálafyr-
irtækin yrðu helst fyrir barðinu á
lækkunum. Á endanum hafði Dow
Jones lækkað um 0,38% og Nasdaq
um 0,54%.
HEILDARVAXTAMUNUR hefur
farið ört lækkandi hér á landi frá
árinu 1995 og er nú í kringum 2%,
sem er sambærilegt við vaxtamun í
öðrum OECD-ríkjum, að sögn
Yngva Arnar Kristinssonar, hag-
fræðings og framkvæmdastjóra
verðbréfasviðs Landsbankans á
fræðslufundi Samtaka fjármálafyrir-
tækja um vaxtamun í gær. Yngvi
Örn sagði vaxtamun í einstaklings-
viðskiptum bankanna hafa verið um
3,5% árið 2006.
Þorvaldur Gylfason, prófessor í
hagfræði við Háskóla Íslands, held-
ur því hins vegar fram að ekki gagni
að reikna vaxtamun sem Íslendingar
búi við út frá tölum bankanna, sem
spanni bæði umsvif þeirra hér á
landi og erlendis. Þær tölur nái ekki
að fanga ólík vaxtakjör bankanna í
ólíkum löndum. „Samkeppnin er
meiri erlendis og þess vegna er
vaxtamunurinn skiljanlega minni
þar en hér heima,“ sagði Þorvaldur á
fundinum en hann hefur reiknað út
að vaxtamunurinn hafi verið 10,7%
árið 2006 og rúmlega 10% árið áður.
Mismunurinn á tölum Yngva og
Þorvaldar liggur í þeim útreikning-
um sem liggja að baki en Þorvaldi er
umhugað að notaðir séu viðurkennd-
ir alþjóðlegir mælikvarðar á vaxta-
mun. Enda sé markmiðið lýsa þróun
vaxtamunarins í gegnum tímann og
bera saman við önnur lönd. „Það er
meiri vaxtamunur hér en víða annars
staðar. Og vaxtamunurinn minnkaði
ekki við einkavæðingu bankanna,“
sagði Þorvaldur.
Yngvi Örn var þessu ósammála og
sagði líklegt að einkavæðing ís-
lenskra fjármálafyrirtækja hefði
stuðlað að lækkun vaxtamunar eða
að minnsta kosti ekki hamlað henni.
Hann benti á að vaxtarófið á Íslandi
væri óvenjuflókið enda skiptist það í
tvö svið, verðtryggt og óverðtryggt.
„Á verðtryggða sviðinu hefur sam-
keppnin verið mjög hörð í mjög lang-
an tíma [og vaxtamunur því lítill]. Á
óverðtryggða sviðinu er vaxtarófið
hins vegar dreifðara og þar gætir
væntanlega áhrifa af minni sam-
keppni,“ sagði Yngvi.
Erlend samkeppni svarið
Gagnrýni Þorvaldar beinist, að
hans sögn, ekki að bönkunum því
þeim beri skylda gagnvart hluthöf-
um sínum til að hafa vaxtamuninn
sem mestan. „Gagnrýnin beinist að
stjórnvöldum fyrir að hafa staðið
með ófullnægjandi hætti að einka-
væðingu bankanna og fyrir að hafa
ekki tryggt næga samkeppni á
bankamarkaði að lokinni einkavæð-
ingu,“ sagði hann og hvatti nýjan
viðskiptaráðherra til að sjá til þess,
til hagsbóta fyrir fólkið í landinu, að
rauðum dreglum yrði rennt í allar
áttir, þannig að erlendir bankar
gætu haslað sér völl á Íslandi.
Björgvin G. Sigurðsson viðskipta-
ráðherra hafði áður sagt í ávarpi
sínu að stærsti vandinn á íslenskum
bankamarkaði væri hugsanlega of
lítil erlend samkeppni og velti upp
hvort að íslenska krónan væri ein
ástæðan sem hindraði að erlendir
bankar hæfu innrás til Íslands.
Munur á innláns- og út-
lánsvöxtum 2 eða 10%?
Sambærilegur vaxtamunur og erlendis, segja bankar
Morgunblaðið/Ómar
Krafðist svara Valgerður Sverrisdóttir, fyrrverandi viðskiptaráðherra,
lýsti óánægju sinni með að engin niðurstaða skyldi fást á fundinum.
EIMSKIP hefur
opnað fyrstu
skrifstofu sína í
Víetnam, sem er
jafnframt sjötta
skrifstofa Eim-
skips í Asíu. Hin-
ar eru í Kína og
Japan. Skrif-
stofan er í Ho Chi
Minh, (áður
Saigon), stærstu
borg Víetnam, með yfir níu millj-
ónir íbúa. Í tilkynningu frá Eimskip
segir að Víetnam sé eitt helsta fisk-
útflutningsland heims og vöxturinn
verði 25-35% á hverju ári. Upp-
bygging félagsins í Asíu er sögð í
fullum gangi og hugað sé að frekari
landvinningum í álfunni. Starfs-
menn í Víetnam verða sex talsins.
Eimskip
í Víetnam
Eimskip Mörg
tækifæri í Víetnam.
!
" # $
$%
#
&%
'()
%
*
+,
-
.
%&'(
)
&
. / * 1
/ 2
3 4 / 6 1
!%
##! !
""!##$$%
##"
##$#
$"# %#!
!$ #
$""#"
!$$$
! ## $ #
$%"
"#"%
$$"
$#! $
%%!"#
$"!$"%
"
#! $ !%
0
""$##
0
0
0
##%
0
0
)%
# )
)%
)
#)#
")#
")
)
" )
%)
#)#
)
)#
#)!
!#)
#")
)%
%)
)$
!!)
)!
")
0
0
)
0
0
)%
# )
)!
)
#)$
")!
")
)
" )
%)
#)#!
)
)!
#)"
!$)
##)
)
)
)$!
!!)"
)$
")#$
"$)
0
)
)
#)$
78 /
* 1
!
!
#"
"
!
#
!
%$
#%
!
"#
0
#
0
!
0
0
$
0
0
9 22
* *
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
# $
$
$
$
# $
% $
$
% $
$
*+,-
)),+
1:
; *1:
<= :
7 1:
:
.<+1 > 2? /
@A / 1:
6 1-2 :
/ ? /:
+0; 78:
3B+:
C:
.
/
*0&
#:
A :
AD +DE7
<; 7 2 1:
7FB ;
@A /A1:
G :
HI:8:
DJKH
3B222 + :
L :
1
203
MB
++M .; /:
. +1 8 :
KGN4
KGN
'
'
KGN
5;N
'
'
9OP
H
'
'
73<
9
N
'
'
KGN6
KGN1"
'
'
EIGENDUR BM Vallár; eignar-
haldsfélag Víglundar Þorsteinssonar
og fjölskyldu, hafa keypt Smellinn
hf. á Akranesi, sem undanfarin ár
hefur sérhæft sig í hönnun og fram-
leiðslu á forsteyptum húseiningum.
VBS fjárfestingabanki annaðist ráð-
gjöf við söluna en kaupverð er sagt
trúnaðarmál. Eru kaupin háð sam-
þykki samkeppnisyfirvalda og niður-
stöðu áreiðanleikakönnunar.
Frá árinu 2005 hefur Smellinn
verið í dreifðri eigu en fyrirtækið á
rætur sínar að rekja allt aftur til árs-
ins 1931 innan sömu fjölskyldunnar.
Höfuðstöðvar Smellins eru á Akra-
nesi en útibú er starfrækt í Reykja-
vík. Hjá fyrirtækinu starfa rúmlega
80 manns en hjá BM Vallá eru 380.
Að sögn Þorsteins Víglundssonar,
forstjóra BM Vallár, hefur fyrirtæk-
ið átt farsælt samstarf við stjórnend-
ur og eigendur Smellins undanfarin
ár. Smellinn hafi náð eftirtektar-
verðum árangri í framleiðslu og sölu
húseininga og hafi á að skipa úrvals
starfsfólki og stjórnendum. Mikil
tækifæri felist í þessum kaupum, en
eins og fram kom nýlega í Viðskipta-
blaði Morgunblaðsins hafa verið
áform um að fara með framleiðslu-
hugmynd Smellins í útrás og kanna
möguleika á svipaðri verksmiðju er-
lendis og þeirri sem er á Akranesi.
Halldór Geir Þorgeirsson, barna-
barn stofnandans Haraldar Krist-
mannssonar, var meðal eigenda
Smellins og mun starfa áfram sem
framkvæmdastjóri sem og aðrir
stjórnendur og starfsmenn.
Smellinn á Akranesi
til eigenda BM Vallár
FØROYA banki hagnaðist um 22,3
milljónir danskra króna á þriðja
ársfjórðungi þessa árs, jafnvirði um
256 milljóna króna. Fyrstu níu mán-
uðina nemur hagnaðurinn rúmum
106 milljónum króna dönskum, eða
um 1,2 milljörðum króna.
Í Morgunkorni Glitnis segir að í
ljósi góðrar afkomu hafi bankinn
uppfært hagnaðaráætlun sína úr
125 til 140 milljónum DKK í 135 til
150 milljónir DKK. V/H hlutfall
bankans miðað við afkomu þessa
árs sé því um 14,6 og V/I hlutfallið
1,6 miðað við stöðu eigin fjár í lok
þriðja fjórðungs. Bréf bankans
héldust óbreytt á markaði í gær en
þau eru m.a. skráð hér á landi.
Hagnaður
Føroya banka