Sjómannablaðið Víkingur - 01.09.2002, Blaðsíða 23

Eitt af veiðiskipunum á Persaflóa.
það var eitthvað að því það var nælon-
höfuðlina og nælongrandar, efri grandar.
Eg sagði að það væri allt í lagi, ég skyldi
fara út með þetta, en ég myndi aldrei fá
neitt í þetta. Svo fór ég út og fékk nátt-
úrlega engan helvítis fisk. Ég sagðst vilja
fá vír í höfuðlínuna og efri grandann.
Það er enginn vír til, var svarið. En ég
vissi af einum fyrrverandi starfsmanni
Hampiðjunnar sem var þarna í næsta
fíki og hafði upp á honum símleiðis. Bað
hann að koma til aðstoðar. Hann sagði
að ekki væri gott að fá svona grannan
vír, en eina rúllu gæti hann lálið mig
hafa. Þá vantaði mig í höfuðlínuna svo
ég stytti bara grandarann til að ná í höf-
úðlínuna. Ég fór út morguninn eftir og
hoin að landi síðdegis nreð sjö tonn. Þeir
urðu svolítið langleilir þegar þeir séu
allan aflann.
En það var orðið erfitt að eiga við
þetta og sheikinn orðinn leiður á þessu
þar sem það gekk ekki nógu vel. Ég
kenni það alfarið veiðarfærunum. Allir
yfirmenn á bátunum voru íslenskir en
afgangurinn Pakistanar og nokkrir Ind-
verjar. Þeir voru nokkuð fljótir að læra.
hó var eitt sem þeir voru í miklum
vandræðum með þar sem voru jullurnar
sem voru nolaðar þegar verið var að
snurpa. Þeir áttu erfitt með að koma
þeim í gang því vélarnar voru svo kaldar
þótt það væri 40 stiga hila. En það er
svo merkilegt að ég fann ekki fyrir hit-
anum og var þó 120 kíló á þessum tíma.
-Svo hefur þú komið heima úr
Persaflóanum, hætt sjómennsku og farið
að taka það rólega.
Nei, ekki var það nú svo. Fyrst fór ég
frá Persaflóanum til Kamerún og svo
þaðan til Angóla. Kem svo heim árið
1985. Þá var að ljúka verkfalli og fór á
vertíð upp á Skaga. Var á netum á Skírni
AK og þar varð ég sjóveikur í fyrsta
skiptið eftir Stýrimannaskólann þegar
við lentum í suðvestan helvítis skíta-
veðri. Þaðan fór ég svo austur á Vopna-
fjörð sem stýrimaður á Eyvind Vopna.
Svo var ég að leysa af á rækju og og var
eina loðnuvertíð á Bjarna Ólafssyni. Síð-
an var ég með Færeyingum á úthafskarfa
og líka í Snrugunni og einnig með Rúss-
um á úthafskarfa á systurskipi Heineste.
En núna er ég kominn í land.
Kerfið er bara flopp
-Við höfum farið víða, Jói, en höfurn
ekki einu sinni rninnst á fiskveiðistjórn-
unarkerfið sent alltaf er verið að rífast
um. Hvað segir þú um það mál?
Þetta kerfi er bara flopp, því miður.
Það er síður en svo að fiskistofnarnir hafi
stækkað. Ég hef ekki meiri trú á þessu
kerfi en svo, að ég hef ekki endurnýjað
skipstjóraskírteinið mitt og hef neilað af-
leysingum sem skipstjóri. Ef það á að nást
einhver sátt um þetta kerfi þarf að skera
það upp. Þá virðist Hafrannsóknarstofn-
unin ekki vera með á nótunum hvað er
að gerast á miðununt hjá fiskiflotanum.
Togaraskipstjórar taka upp hjá sjálf-
um sér að hætta að nota flottroll á Sel-
vogsbanka á á hrygningartímanum. Ég
er sannfærður unt að það að meðan gert
var að fiskinum þar úti frjóvgaðist hell-
ingur af hrognum þar sem hrogn og svil
fóru sarnan í aðgerðinni. Svo skeður
annað þegar þeir hætta þar. Þá skjótast
upp á himininn þessar rosalegu stjörnur
sem jusu upp þetta áttatíu til hundrað
tonnum á dag í þorskanótina. Ég er ansi
hræddur um að nýtingin á þeim afla
hafi oft verið vægast sagt léleg. Þegar ég
byrja mína skipstjórn hafði það verið
þannig í nokkur ár að þurfti ekki að
kasta fyrir vestan Bjarg. Meirihlutann af
minni skipstjórnartíð var ég á Græn-
landsmiðum. Fyrsta sumarið sem ég
leysi af fór ég sjö fullfermistúra á Græn-
land sem þólli nokkuð sæmilegt meðan
verið var að landa 130 til 150 tonnum
af heimamiðum. Ég held að ég fari ör-
ugglega með það rétt að vorið 1970 þeg-
ar ég var á Mánanum var það um vorið
að við vorum búnir að fara fjóra túra á
34 dögum og vorum með rúnr 1300
tonn. Svo tel ég mig hafa fundið Græn-
landsgöngu og mig minnir að ég hafi
skilað 29 merkjum úr þeirri löndum og
þar af 27 frá Vestur-Grænlandi. Ég fann
þessa göngu út í Skerjadýpi fyrir algera
tilviljun. Það eru til ævintýralegar
myndir, bæði kvikmyndir og ljósmyndir
af því þegar við vorum að fá upp í 75
tonn í holi á Mána gamla. Og það í
þessa snepla sem við vorum með aftan í,
miðað við þessi ósköp sem nú eru í
gangi.
En varðandi kvótakerfið þá verð ég að
segja að það var undarlegur sofandahátt-
ur hjá sjómönnum að gera ekki tilkall til
að kvóla eins og útgerðarmenn fengu.
Þetta vil ég skrifa nokkuð á stéttaríélög-
in. Ég veit að þetta kom til umræðu á
fundi hjá Skipstjórafélagi Norðlendinga
út af skipstjórakvótanum. Samherji kom
undir sig fótunum út á skipstjórakvót-
ann sem Steini Villa fékk, sem ég tel að
hann hafi hreinlega átt. Einhverjir fleiri
fengu slíkan kvóta þótt hann hafi ekki
nýst þeirn eins vel. En ég held að stóra
villan hafi verið sú að menn gerðu sér
ekki grein fyrir því hvað þetta gat dregist
ofboðslega saman því þetta var ekki svo
afleitt í upphafi. Menn höfðu nokkurn
vegin vissu fyrir því geta haldið út árið,
en nú eru ekki nerna örfá skip sem hafa
kvóta til þess, sagði Jói og sló úr pípu
sinni.
Viðtal: Sœmundur Guðvinsson.
Sjómannablaðið Víkingur - 23