Sjómannablaðið Víkingur - 01.09.2002, Blaðsíða 42

ÚA seldi Sléttbak EA 4 í sumar og hafði þá gert skípið út í nær 30 ár. Fyrst til ísfiskveiða en
síðan var það lengt og breytt í frystitogara. Nýr Sléttbakur hcfur verið fenginn til ÚA sem ber
einnkennisstafina 304
bandinu og nauðsynlegt að fara að öllu
með gát.
í umræðu um Evrópumál hafa sjávar-
útvegsmál verið í brennidepli en náist
samkomulag um yfirráð okkar yfir auð-
lindunum þá getur vel verið að aðild sé
skynsamleg en á það þarf að reyna.
Pað hvernig skipan sumra af þessum
málum verður nákvæmlega á árinu 2020
er auðvitað ekki aðalatriðið, heldur það
að íslenskur sjávarútvegur verði áfram í
fremstu röð í heiminum og standi helst
hlutfallslega betur miðað við sjávarútveg
annarra þjóða en hann gerir í dag. Það
er grundvallarmál fyrir íslendinga og
skiptir miklu máli fyrir framtíðarlífskjör.
Hvar viljum við vera árið 2020 ?
En hvað þarf lil ef við ætlum okkur að
vera áfram í forystu Það er ekki nægjan-
legt að láta reka á reiðanum heldur þarf
að vinna markvisst að því að tryggja
hagstæða þróun mála samanber þá sýn
sem ég hef dregið upp hér að framan.
Hart hefur verið tekist á um skipan
mála í sjávarútvegi undanfarin ár og í-
mynd atvinnugreinarinnar hefur skaðast
við það. Greinin býr við stöðugar ógnan-
ir umhverfissinna, en málífutningur
þeirra byggist oft á lítt ígrunduðum rök-
um eins og díoxfn umræðan hefur sann-
að. Einnig þarf að halda vel á spöðun-
um til að tryggja að sjónarmið um jafn-
vægi í lífríki hafsins Viki ekki fyrii- frið-
unarsjónarmiðum. Greinin bíður einnig
uppá ýmis tækifæri innanlands og er-
lendis sem hægt er að nýta ef vel er að
staðið. Allt þetta segir okkur að þörf er
á samstöðu í stað sundrungar og það er í
raun gríðarlegt hagsmunamál að menn
leggi niður deilur og myndi samstöðu
um þessa mikilvægustu atvinnugrein
okkar sem vegur um sjötta part af þjóð-
arframleiðslu og er svo mikilvæg öllu
samfélaginu.
ímynd sjávarútvegs og staða.
Ég fór yfir það í ræðu minni á síðasta
aðalfundi ÚA að það er algjörlega óvið-
unandi fyrir hagsmunaaðila í sjávarút-
vegi að búa við þá eilífu togstreitu sem
hefur ríkt um stjórnkerfi fiskveiða. Vert
er að minna á að svonefndir hagsmuna-
aðilar eru ekki bara útvegsmenn, heldur
einnig starfsmenn til sjós og lands, þjón-
ustuaðilar greinarinnar, erlendir kaup-
endur afurða, hluthafar og reyndar öll
þjóðin. Það er staðreynd að hvað sem
líður vexti á öðrum sviðum atvinnulífs-
ins, þá er sjávarútvegurinn ennþá undir-
staða þeirrar velmegunar sem við íslend-
ingar búum við og flest bendir til þess
að svo verði einnig í náinni framtíð. Það
má einnig nefna það að fjölmörg önnur
fyrirtæki byggja afkomu sína og árangur
á sjávarútvegi og þeirri þróan sem þar
hefur orðið svo sem Marel, Hampiðjan,
Maritech svo og ýmis þjónustufyrirtæki
við sjávarútveg svo sem flutningafyrir-
tæki, viðgerðaraðilar, hafnir og svo
mætti áfram lelja.
Veikri ímynd sjávarútvegs má víða sjá
stað og hún birtist í mörgurn myndum.
Nýlega sagði þingmaður að tiltekin
sjávarútvegsfyrirtæki leigðu frá sér kvóta
í stórum stíl. Hann gleymdi að nefna
það að sömu fyrirtæki leigja líka til sín
þannig að nettóniðurstaða getur verið
mjög breytileg, allt eftir fyrirtækjum.
Kvótaleiga í báðar áttir er jú einn af
hornsteinum núverandi kerfis og tryggir
að fyrirtæki hafa möguleika til að sér-
hæfa sig og haga seglum eftir vindi.
Þeir sem eru kvótalausir, oft þeir hinir
sömu og hafa selt allan sinn kvóta, halda
uppi hörðum andmælum við núverandi
kerfi og segja að það ýti undir brottkast.
Ríkisfjölmiðlar og ákveðnir þingmenn
taka þátt í áróðursstríðinu og sýndar eru
myndir af brottkasti í sjónvarpi. í ljós
kom að sá fiskur sem verið var að henda
fyrir borð á umræddum myndum var
dæmigerður fyrir þann fisk sem á sama
tíma var verið að vinna um borð í frysti-
togara Útgerðarfélags Akureyringa og í
frystihúsum félagsins. Líklega var þó
fiskurinn sem kastað var heldur stærri.
Það er því mikil blekking að telja þjóð-
inni trú um að þetta brottkast sé til
hagsbóta fyrir greinina og það sé al-
mennt stundað eins og gefið hefur verið
'i í sþyn.
í öðru lagi er andstaða við stærri fyrir-
tæki enn mjög rík á íslandi. Stöðugt er
verið að agnúast út í stærð fyrirtækja og
það er ekki undantekning í sjávarúlvegi.
Stundum er engu líkara en að menn telji
að hagsmunum smærri byggðalaga sé
ógnað ef stærri fyrirtæki gerast þátttak-
endur í atvinnulífinu á staðnum. Gott
dæmi unr þetta er þegar Eimskip keypti
aukinn hlut í ÚA, þá var talað um flutn-
ing fyrirtækisins suður. Staðreyndin er
aftur önnur. Flestir hluthafar sem seldu
Eimskip sín bréf eru með aðstöðu í
Reykjavík, olíufélög, tryggingafélög og
lífeyrissjóðir. í raun var með þessu ver-
ið að flytja hluta af starfsemi Eimskip
norður, með auknu mikilvægi þessarar
starfsemi Eimskip á Akureyri og reyndar
á fleiri stöðu á norðurlandi og jafnvel
víðar á landsbyggðinni. Það er því ein-
göngu neikvætt hugarfar og neikvæð
pólitík sem vill ala á einhverjum flutn-
ingi ÚA til Reykavíkur. Eimskip er með
þessu að koma út á land og nýta þá
möguleika sem þar eru til atvinnurekstr-
ar.
íslensk sjávarútvegsfyrirtæki eiga að
vera í fremstu röð í heiminum og með
aukinni hagræðingu og stækkun eininga
verður hægt að byggja upp öflug fyrir-
tæki sem hafa slagkrafl til útrásar og
þátttöku í nýsköpun sem ekki hvað síst
kemur landsbyggðinni til góða. Öflug-
ustu sjávarútvegsfyrirtækin eru einmitt
stöðugt á höttunum eftir nýjurn tækifær-
um sem m.a. felast í fiskþurrkun af
42 - Sjómannablaðið Víkingur