Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1964, Blaðsíða 41

Náttúrufræðingurinn - 1964, Blaðsíða 41
NÁTTÚ RUFRÆÐINGURINN 135 draga ályktanir um loftlagssögu. Einnig koma áhrif 1100 ára búsetu í landinu á gróðurfar greinilega í ljós í frjólínuritunum. Frjólínuritum, sem ná yfir allan tímann frá síðjökultíma eða upphafi nútíma og fram á okkar daga, má skipta í 4 skeið. Fyrsta eða elzta skeið frjólínuritanna sunnanlands einkennist a£ algerri vöntun birkis. Birkið kemur á þessu svæði fyrst til sögunnar um líkt leyti og mór fór að myndast í Seltjörn fyrir um 9000 árum (sbr. grein um Seltjörn hér að framan). Á svæðinu frá Eyjafirði til Austfjarðafjalla virðist birkið komið til sögunnar á þessu skeiði. Er því líklegt, að fyrsta sveifla birkilínunnar í frjólínuritunum norðanlands samsvari birkilausa tímabilinu sunnanlands. Elzta skeið- inu er talið ljúka, þegar birkið breiddist út um land allt fyrir 9000 árum, og þar með hefjist birkiskeiðið fyrra (Þorleifur Einarsson 1961, 1962). C14-aldursákvarðaða sýnishornið, sem getið er í upphafi greinar- innar var tekið úr bakka mýrarskurðs rétt neðan þjóðvegar hjá Moldhaugum í Glæsibæjarhreppi í Eyjafirði í 75 m hæð yfir sjó, þ. e. a. s. um 35 m fyrir ofan hæstu fjörumörk á svæðinu. Sýnis- hornið var valið þannig, að það lægi í mó, sem samkvæmt frjó- rannsóknunum væri myndaður snemma á fyrra birkiskeiðinu. Mýr- arþversniðið var 270 cm að hæð. í mýrarsniðinu frá Moldhaugum voru m. a. 4 aldursákvörðuð öskulög frá Heklu, en við frjórannsóknir í yngri hluta mýrasniða hefur verið stuðzt mjög við aldursákvörðuð öskulög. I sniðinu voru m. a. öskulögin: Hj =r (öskulag frá Heklugosinu 1104) 21 cm frá yfirborði H3 = (Hekluaska 2700 ára gömul) 34 cm frá yfirborði H4 = (Hekluaska 4000 ára gömul) 57 cm frá yfirborði Hr, = (Hekluaska 6600 ára gömul) 165 cm frá yfirborði (Um aldursákvarðanir á öskulögum sjá grein Sigurðar Þórarins- sonar hér að framan). Sýnishornið var tekið 225 cm frá yfirborði og um 60 cm neðan öskulagsins H5. Ég hafði gert ráð fyrir, að sýnishornið væri a. m. k. 9000 ára gamalt. C14-ákvörðun, sem gerð var á sýnishorn- inu í eðlisfræðistofnun háskólans í Heidelberg, gaf aldurinn 7920 ± 170 ár (H 404/370). Þessi aldursákvörðun virðist sýna heldur lágan aldur. Mun enn
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.