Náttúrufræðingurinn - 1964, Blaðsíða 28

122
NATTÚRUFRÆÐI NGURINN
minna áberandi en H;i og H4. Ber mest á því í jarðvegssniðum,
sem liafa náð að þorna (sbr. 10. mynd). f ritgerðinni The Teplira-
fall from Hekla kemst ég svo að orði um aldur þess: „Ég hef áður
gizkað á að aldur þess væri 7000—8000 ár, en það er mjög laus-
leg ágizkun og líklega einhverju of há“ (Sig. Þórarinsson 1954b,
bls. 44).
Sumarið 1952 tók ég mósýnishorn rétt undan öskulaginu H5 í
skurðgröfuskurði skammt norður af bænum Moldhaugum í Glæsi-
bæjarhreppi, Eyf. Sýnishornið var sent til Kaupmannahafnar og
aldursákvarðað þar 1954. Þessi aldursákvörðun hefur einnig verið
leiðrétt vegna „Suess effect“. Hefur hún birzt í sömu ritgerðum
og sú næsta hér á undan.
Öskulagið H5 er ofan á elsta Þjórsárhrauni sunnan við Vatna-
garða. í Ófærugili, norðvestur af Heklu, er það næstum 1 metri
á þykkt.
Þar eð aldursákvörðun þessa víðáttumikla öskulags er næsta þýð-
ingarmikil fyrir frjógreinendur og fyrir þá, sem rannsaka vilja jarð-
vegsmyndun á íslandi, væri æskilegt að fá öskulagið aldursákvarð-
að að nýju.
Mór rétt undir ljósa Hekluöskulaginu Hx (Hr-'1104) í bakka
skammt suðvestur af Vaðbrekku, Hrafnkelsdal (9)
770 ± 90 ár (T-394)
Hinn 18. júní 1962 skrapp ég austur í Hrafnkelsdal, að tilhlut-
an Kristjáns Eldjárns þjóðminjavarðar og fyrir beiðni Aðalsteins
Aðalsteinssonar bónda á Vaðbrekku. Tilefnið var það, að þeir Vað-
brekkumenn höfðu grafið fyrir nýrri fjárhúsbyggingu hjá beitar-
húsum, þar sem heita Þórisstaðir austan Hrafnkelu, um 2 km
sunnan við Vaðbrekku. Komu þeir þá niður á hrúgu kindabeina,
sem voru meira eða minna brennd. Það sem var athyglisvert við
joennan beinafund var, að yfir beinahrúgunni lá óhreyft, ljóst ösku-
lag, sem er að finna um allan Hrafnkelsdal og Jökiddal og víðar
þar eystra. Þetta lag er allmiklu eldra en ljósa lagið frá Öræfa-
jökulsgosinu 1362, sem er mjög greinilegt alls staðar þarna um
slóðir. Ég hafði áður athugað þetta lag, en verið í hálfgerðum
vandræðum með það. Hugsast gat, og það var mín upphaflega