Náttúrufræðingurinn - 1964, Blaðsíða 19

N Á T T Ú R U F R Æ ÐIN G U RIN N
113
Eins og um vai' getið í kaflanum um Þjórsárhraun, teygði ís-
aldarjökull enn hrammana niður í sveitir í Rangárvallasýslu og í
austanverðri Árnessýslu á Búðaskeiðinu, sem lauk fyrir h. u. b. 10
þús. árum. Samkvæmt framangreindri aldursákvörðun rann Þing-
vallahraun aðeins þúsund árum síðar.
Þar sem Þingvallahraun og Skjaldbreiðarhraun ná saman, virðist
jaðar Þingvallahrauns eindregið liggja ofan á og Skjaldbreiðar-
hraunin því vera eldri. Samt bera Skjaldbreiðarhraunin það með
sér, að þau hafa runnið á jökullausu landi og aldrei hulizt jökli.
Ekki einu sinni uppi á sjálfum Skjaldbreið, 10(30 m y .s., hef ég
getað fundið neinar jökulminjar (þær kynnu þó að vera í ofan-
verðri norðurhlíðinni, þar sem ég lief ekki leitað). En heldur er
ósennilegt, að Skjaldbreiður hefði sloppið við að fá yfir sig síða
jökulhettu í hinu óblíða veðurfari Búðaskeiðsins, ef hann hefði
þá verið til. Allt bendir til, að Skjaldbreiður hafi hlaðizt upp og
Skjaldbreiðarhraunin runnið fyrir meira en 9 þús. og minna en
10 þús. árum.
Sigurður Þórarinsson:
Aldur öskulaga
Viðarkol undir Laxárhrauni yngra rétt norðan Laxárgljúfurs (8)
1940 ± 270 ár (Y-87)
2110 ± 140 ár (K-139)
1990 ± 50 ár (Winnipeg)
Laxárhraun yngra hefur myndazt við gos í gígaröðinni Þrengsla-
borgum, austan Mývatns. Það hefur flætt yfir Mývatnskvosina og
myndað mikinn hluta botns núverandi Mývatns. Síðan hefur það
flætt norður Laxárdal og eftir Laxárgljúfri niður í Aðaldal og
langt norður eftir honum, livað langt er ekki fullrannsakað.
Þegar sprengd var rás gegnum hraun þetta fyrir aðrennslispípu
vatnsþrýstingsmiðlunarturnsins í nyrðri Laxárvirkjuninni, kom í
ljós 0.5—1.0 cm þykkt viðarkolalag undir hrauninu, sem þarna
hafði runnið yfir gróðurlendi. I þessu kolalagi er mikið af grönn-
um koluðum kvistum, líklega lyngkvistum. Jarðvegur undir hraun-