Eimreiðin - 01.10.1927, Blaðsíða 17

EIMREIÐIN
KÓRVILLAN
321
Nú, Apollo er sama orðið sem Apoleon. Þau eru bæði
dregin af apollyo (áno)lvio) eða apoleo (áno/.éoj), tveim grísk-
um sagnorðum, sem í rauninni er sama orðið og þýðir að
»eyða«, »drepa«, »tortíma«.
Ef þjóðsagnahetja vorrar aldar væri nefnd Apoleon, mundi
hann þannig hafa sama nafn sem sólin, og hann mundi þar
að auki bera nafn með rentu, því honum er lýst sem hinum
mesta tortími manna, er uppi hefur verið. En þessi persóna
er kölluð Napoleon, og þannig er í nafni hans upphafsstafur,
sem vér finnum ekki í nafni sólarinnar. ]á, það er stafur að
auki eða jafnvel samstafa að auki, því að eftir áletrununum
alstaðar í höfuðborginni (París) hefur nafn þessarar ímynduðu
hetju í rauninni verið Néapoleon eða Néapolion. Þetta má
einkum sjá á súlunni á Vendóme-torgi.
Þessi aukasamstafa gerir nú samt sem áður ekki neina
breytingu. Samstafan er efalaust grísk eins og aðalhluti nafns-
ins, en í grísku er ne (vij) eða nai (raí) eitthvert hið sterk-
asta játningarorð, tilsvarandi og sannarlega eða vissulega hjá
oss. Þar af leiðir, að Napoleon þýðir Sannarlegur Tortímir,
— Sannarlegur Apollo, það er að segja, í sannleika sólin.
En hvað er að segja um hitt nafnið? Hvaða samband get-
ur verið milli orðsins Bonzparte og dagstjörnunnar? í fyrstu
liggur það alls ekki í augum uppi, en svo mikið geta menn
þó að minsta kosti skilið, að þar sem bona parte þýðir »góð-
ur hluti«, þá á það óefað við eitthvað, sem hefur tvo hluta,
annan góðan, en hinn vondan, eitthvað, sem auk þess stend-
ur í sambandi við sólina, Napoleon. Nú er ekkert nátengdara
sólinni heldur en afleiðingarnar af hinum daglega sólargangi,
°g þessar afleiðingar eru dagur og nótt, ljós og myrkur, ljós-
ið, sem birtist í návist sólarinnar og myrkrið, sem ríkir í fjar-
veru hennar. Þetta er líking, sem er lánuð frá Persum. Þeir
trúðu á ríki Ormuzds og Ahrimans, ríki ljóss og myrkurs,
góðra og illra anda. Og það var til þessara hinna illu anda
^yrkursins, að menn fyrrum óskuðu óvinum sínum, er þeir
viðhöfðu þessa bölbæn: Abi in malam partem. Ef nú mala
Parte átti að tákna myrkrið, táknaði bona parte óefað ljósið,
~~ daginn sem mótsetning næturinnar. Það getur því enginn
vafi leikið á, að nafn þetta stendur í sambandi við sólina,
21