Eimreiðin - 01.10.1927, Síða 65

EIMREIÐIN
BRÉF UM MERKA BÓK
369
kveðskap. þá myndi jeg segja, að það sje enginn kostr á
ljóði, að orðum öllum sje raðað eins og þegar talað er. Tal-
andin hefr sína orðaröð, ritmál aðra og kveðandi þriðju. Eng-
inn maðr bregður Jónasi um tilgerð, þótt hann segi:
Fanna skautar faldi háum.
Þó er þetta ekki eins eðlilegt og hjá Andrjesi, sem orkti
vísuna:
„Það er hægt að hafa yfir heilar bögur
án þess rímið þehkist, þegar
þær eru nógu alþýðlegar".
Þetta myndi jeg kalla kveðskap, en engan skáldskap, að eins
rímað baðstofuhjal.
Islenzkan er sem íslenzk kona, er hefr þrenns konar bún-
ing, hversdags flíkur, peysuföt og skautbúning. Talandi er
hversdags föt, ritmál, er felur í sjer fagra hrynjandi, er eitt-
hvað sópar að, er sem peysubúningur hennar eða upphlutr.
En í ljóðum, þá skautar íslenzkan.
Eigi fæ jeg sjeð, að »tilgerð« sú sje lýti, er gefr orðum
manna meiri þrótt, en þau hlyti að öðrum kosti. Segja má
setningu þannig, að hugsun sú, er í henni felst, verði lin og
lúpuleg. Vil jeg benda á dæmi úr bókinni:
Hann mun brjóta odd af oflæti sínu.
Þetta er allvel sagt og eðlilega, myndi margr segja. En svo
er um hendingar sem hnífa, að brýna má þær, svo að þær
»bíti« betr. Það verðr gert með því, að færa háyrði í há-
kveður, eins og hjer er sýnt:
odd oflæti
Hann mun brjóta af sínu.
Allir finna, að nú er sem drýgindi sje komin í hendingu
þessa, og ekki gott að vita, hvað sá muni gera, er svo hag-
ar orðum!
Mjer er kunnugt um, að sumir menn nefna það tilgerð
eða kæk í einum fjórðungi landsins, sem er daglegt tal í
öðrum og eðlilegt. Eitt slíkt dæmi er fornafn, sem er haft
að frumlagi, en nafnorðið, sem það á við, er haft með greini
sem viðurlag. Dæmi:
24