Eimreiðin - 01.10.1927, Síða 67

EIMREIÐIN
BRÉF UM MERKA BÓK
371
okkur eða innti okkur frá hversdags-viðburðum. ]eg get ekki
sjeð, að breytt orðaröð, er kom fram í frásögn hennar, hafi
verið tilgerð, heldr að eins merki íþróttar. Hrynjandin naut
sín betr, er hún breytti til, það sópaði meira að sögunni.
Sundrleit hrynjandi. — Sama er að segja um hrynjandi,
sem segja má um kveðandi, að hún getr orðið ærið sundrleit.
En eigi má þó brjóta bág við lögmál hennar, ef það sem
ritað er, á að heita vel ritað. Einn notar meira þessa hend-
ingaætt, annar aðra, Og þetta setr sjerstakan blæ á málfarið.
Við getum lesið vísur eftir: Braga hinn gamla, Snorra Sturlu-
son, ]ón biskup Arason, Hallgrím Pjetursson, Jónas Hall-
grímsson, Guðmund Guðmundsson o. s. frv. og við sjáum,
að allir lúta lögmáli því, sem við köllum kveðandi. Braglínur
og gerð kvæða geta verið mismunandi til dæmis í Völuspá,
Lilju, Andrarímum, Passíusálmum, Strengleikum o. s. frv., en
kveðandin segir til sín og lætr ekki að sjer hæða. Sje brotið
mjög bág við lögmál hennar, þá hefnir þjóðin hennar með
því, að gleyma ljóðunum. Þau ganga fyrir Ætternisstapa
gleymskunnar, enda eru sum þar bezt komin. Hví skyldi
þjóðin leggja rækt við það, sem höfundarnir leggja Iitla rækt
við sjálfir?
Þegar við virðum fyrir oss vísu, þá er sem við sjáum lif-
andi jurt. Sfuðlar eru sem stönglar, stiklur sem blóm og önnr
orð sem blöð. Hver bragliðr þarf að vera vel og vandlega
ger, ef vísan á ekki að heita vansköpuð. Hver sá maðr, er
yrkir vel, þótt ekki sje nema ferskeytlu, er í raun og veru
listamaðr.
Hending hver í lausu máli er sem strá eða blómlaus jurt.
En sá er ritar svo vel, að hendingar allar eru, eins og þær
eiga að vera, er hagr á mál, þótt hinn sje meiri, er yrkir
snjallt og smellið. Hann vinnur og þjóðinni gagn, af því að
ritmálið bætir talmálið og tungan í heild sinni getr göfgað
þjóðina, eða spillt henni, ef henni er spillt. Von mín er sú,
að hrynjandin sje sú fræðigrein, er að gagni muni verða, er
stundir líða fram. Sú kemur tíðin, að höfundi, sem er vandr
að virðinguJsinni, þykir viðlíka minnkun að skrifa hendingu,
sem er háttlaus,? sem forsöngvara þykir það, að »fara út af
laginu«.