Eimreiðin - 01.10.1927, Síða 91

EIMREIÐIN
RITSJÁ
395
Kristín Sigfúsdóttir: QÖMUL SAGA. Ak. 1927.
Höfundurinn er þegar kominn í fremstu röð kvenrithöfunda vorra.
Þetta er aðeins fyrri hluti lengri sögu og heitir I meinum. Sagan er ofin
úr örlögum þriggja, eins og flestar sögur. Þrenningin er óhjákvæmilegt
skilyrði þess, að veruleg saga geti orðið til. Það gerðist ekki margt sögu-
legt hjá Adam og Evu í Paradís fyr en höggormurinn kom til skjalanna.
Hér kemur höggormurinn í gervi yndislegrar og saklausrar stúlku og
spillir sálarfriði og hamingju heillar fjölskyldu, sem áður hafði lifað í
ást og eindrægni. Tveir bræður, tvíburarnir Jón og Helgi, einkasynir
Rannveigar ekkju á Hnjúki, verða báðir ástfangnir í sömu stúlkunni,
Áslaugu. Hún er heitin Jóni, en ann Helga. Þeir bræður unnast og mega
hvorugur af öðrum sjá. Svo kemur vorkvöldið þegar Jón kemur með
Áslaugu inn á heimilið sem heitmey sína. Helgi er ekki heima, en þegar
hann kemur heim, er Áslaug fyrsta manneskjan sem mætir honum. „Og
þarna stóð hún og studdist upp við dyrastafinn, há og tíguleg, björt og
brosmild, eins og vorgyðjan sjálf". Rétt á eftir frétti Helgi, að hún sé
heitmey Jóns. Nú hefst áköf barátta í sálu Helga milli ástarinnar og
skyldunnar við bróðurinn. Áslaug á einnig í stríði við sjálfa sig. Ung
stúlka á bænum, uppeldissystir þeirra bræðra, ber í brjósti leynda ást til
Jóns, sjálfur er hann sárhryggur yfir fálæti Áslaugar, sem hann skilur
ekkert í. En yfir öllum þessum leyndu þjáningum unga fólksins vakir hið
athugula auga móðurinnar, Rannveigar gömlu. Hún sér og skilur. Loks
kemst Jón að því hvernig í öllu liggur. Áslaug og Helgi flytja burfu af
heimilinu til þess að byrja búskap á annari jörð, en eflir er æskuheimilið
í rústum vonleysis og böls. Þannig lýkur þættinum.
Kristínu Sigfúsdóttur er létt um að segja þannig frá, að lesandinn
verði hugfanginn. Frásagnarlist hennar er einföld og látlaus, ekkert orð-
skrúð, eða Iangar, þreytandi lýsingar, heldur dregur hún upp í fáum,
skýrum dráttum, myndir af því, sem hún vill sýna. Þessar myndir eru
jafnskýrar, hvort sem hún lýsir ytri viðburðum, náttúrunni, eða hún dreg-
ur þær fram úr djúpum sálarlífsins. Lýsingin á móðurtilfinningum Rann-
veigar gömlu í tólfla kapítula þessa þátfar er áhrifarík og sönn. — En
auk frásagnarlistarinnar á höf. einnig „dramatiska" gáfu í all-ríkum mæli.
Höf. getur fléttað saman viðburði þannig, að Ieiði til mikilla tíðinda, án
þess að óeðlilegt verði eða filgerðarlegt. —
Qildi hverrar skáldsögu fer í fyrsta Iagi mikið eftir því, hvort höf.
stefnir að ákveðnu marki með sögu sinni, hvort hann vill með henni
draga fram einhver sígild sannindi og sýna þau í nýju ljósi, og í öðru