Ægir - 01.10.1995, Qupperneq 23

Dráttarkraftur (toggeta) skips (FT): Dráttarkraftinn eða toggetu
skips (Ft) má því næst fá samkvæmt líkingunni:
Ft=Ti^Rs (tonn) (LíkinglX)
Víraátak (Fv): Víraátak um borð er samtala víraátaksmæla
skipsins, sem eru í megindráttum í tveimur útfærslum. Annars
vegar eru mælar sem mæla vökvaþrýsting, og þar með fæst
útreiknað snúningsvægi mótors, og með víralengdarmælum og
upplýsingum um tromlufyllingu fæst útreiknað átaksþvermál,
sem gefur útreiknað átak. Hins vegar eru togblakkir, sem hanga
í átakssellum, og togvirarnir liggja um meb brotinni átakslínu.
Til viðbótar togvíraátaki getur verið um smáviðauka vegna
kapalvindu.
Einfölduð líking fyrir toghorni, þ, er eftirfarandi:
Sinp = U/Lv, eba þ = arc sin U/Lv (Líking X)
þar sem:
- U = veiðidýpi (dýpi niður á hlera)
Lv = togvíralengd
(3 = toghorn (án víraslaka)
Samband víraátaks og dráttarkrafts fæst síðan samkvæmt
eftirfarandi líkingu:
Fv = Ft /cosþ (Líking XI)
Ef reiknað er meb hlutfalli víralengd/veibidýpi nálægt 2.0 á
flotvörpuveiðum, þá verður hlutfall veiðidýpi/víralengd 0.50.
Horn (sbr. líking X) er þar af leiðandi:
P = arc sin 0.50 = 30°
Með þessu horni væri samband milli víraátaksins Fv og
dráttarkraftsins FT eftirfarandi:
Fv = Ft/cos 30 = Ft /0.866 = 1.15 FT
í þessu tilviki er horni í víraplani sleppt, þ.e. hornið sem vír-
ar mynda við lóðrétt langskipsplan skips, enda mun minna en
toghornið.
Lokaorð
Forsendur í dæmi hér til hliðar gera ráð fyrir 80% álagi, en
þær hefðu allt eins getab verið 60% álag, eba einhvers staðar
þar á milli. Vart þarf að taka það fram að með reiknilíkaninu er
verið að nálgast líklega toggetu skips. Þannig geta sum skip
Dæmi um útreikninga á toggetu skips
Hér verbur tekið dæmi um útreikninga á toggetu skips, og
er miðað við 3ja hnúta togferð, 80% álag á vél og meðalað-
stæður (3-4 vindstig).
Skip: Ottó N. Þorláksson RE 203
* Bremsuafl vélar 2400 hö
* Þvermál skrúfu 2900 mm (2.9 m)
* Skrúfuhringur já (stuðull S = 1.0)
* Rafmagnsframleiðsla á togi 160 KW
* Brúttótonnatala 879 BT
1) Bremsuafl til ráöstöfunar
Pbn = 0.8 x Pb + 1.55 x Qt
Pbn = 0.8 x 2400 + 1.55 x 160 = 1672 hö
2) Útreikmið bryggjuspyma
T = (0.0116 x D2 + 0.076) x (1.15 + 0.1 x D) x Pb0-69 x S
T = (0.0116 x 2.92 + 0.076) x (1.15 + 0.1 x 2.9) x 16720-69 x 1.0
T = 25.00 tonn
3) Nýtanleg spyma á togi
T, = 0.84 x T
Tj = 0.84 x 25.00 = 21.00 tonn
4) Mótstaða skips
Rs = 2.4xBT/1000
Rs = 2.4x879/1000 = 2.11 tonn
5) Toggeta (dráttarkraftur) skips
FT = T]+RS
Fx = 21.00+ 2.11 = 18.89 tonn
Þ.e. mögulegur dráttarþungi trolls er 18.89 tonn.
verib ofmetin og önnur vanmetin, þar sem verið er að nálgast
toggetuna með lágmarks fjölda stærðarþátta fyrir einstök skip.
Þá er mótstöbuþáttur skips aöeins byggður á einni stærð, sem
hlýtur ab vera veruleg nálgun. Engu að síbur á reiknilíkaniö að
gefa stærðargráðu líklegrar toggetu skips. Líkanið er gert fyrir
skip í íslenska flotanum, upp í þau stærstu, og er ekki hægt að
ganga út frá því að líkanið gildi fyrir mun stærri skip. □
LEIÐRÉTTINGAR VIÐ NÝ OG BREYTT FISKISKIP
Akurevrin EA 110: í lýsingu á
skipi í 7.-8. tbl. undir „Almenn
lýsing" og mæling (bls. 33) var
rúmtala sögð 3582.1 m3 en hið
rétta er 3570.8 m3.
Beitir NK 123: í lýsingu á skipi í 7.-8.
tbl. undir "Vindubúnaður, losunarbúnað-
ur” og kraftblakkar- og fiskidælubúnaður
(bls. 42) var önnur MMC vakúmdælan
sögð HT 3500, en hið rétta er HT 2500.
Orri ÍS 20: í lýsingu á skipi í 9. tbl. undir
„Almenn lýsing" og töflu fyrir mál og stærðir
átti tilgreind djúprista að vera 5.50 m í stað
5.27 m. Særýmið er því 1742 t við 5.50 m
mótaða djúpristu miðskips, eða við 0-fríborð.
ÆGIR 23