Ægir - 01.10.1995, Page 34

Tafla 3
Raunvextir af lánum fjárfestingarlánasjóða, bankakerfis og
lánasjóða ríkis til sjávarútvegs í milljónum
1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994
Gengistryggöir 1.080 1.160 1.658 2.312 2.066 1.788 2.363 2.784 3.243
Verötryggðir 320 375 510 581 1.118 1.341 1.347 1.211 1.061
Aörir innlendir 87 91 295 245 257 414 568 555 562
Alls 1.487 1.627 2.462 3.138 3.441 3.543 4.278 4.550 4.866
Hlutfallsskipting
Gengistryggöir 72,6% 71,3% 67,3% 73,7% 60,0% 50,5% 55,2% 61,2% 66,6%
Verötryggöir 21,5% 23,1% 20,7% 18,5% 32,5% 37,8% 31,5% 26,6% 21,8%
Aörir innlendir 5,8% 5,6% 12,0% 7,8% 7,5% 11,7% 13,3% 12,2% 11,5%
Alls 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0%
Raunvextir %
Gengistryggöir 6,1% 5,4% 5,1% 5,2% 4,1% 3,7% 4,5% 4,6% 5,1%
Verötryggöir 7,1% 7,9% 9,1% 8,1% 7,7% 8,1% 8,1% 8,0% 7,2%
Aörir innlendir 4,3% 4,2% 11,2% 7,8% 7,2% 10,5% 12,6% 11,5% 12,0%
Alls 6,2% 5,8% 6,1% 5,7% 5,2% 5,2% 5,9% 5,8% 5,9%
Tafla 4 Áætlaðar skuldir sjávarútvegs í júlí árið 1995 í milljónum króna
Innlánsstofnanir: Innlent Erlent Alls
Eigin útlán 13.295 9.941 23.236
Endurlánab erl. lánsfé 0 15.065 15.065
Innlánsstofnanir alls 13.295 25.006 38.301
Beinar erlendar lántökur 0 2.434 2.434
Fjárfestingarlánasjóöir:
Fiskveiðasjóður 324 24.665 24.989
Byggðastofnun 950 3.913 4.863
Framkvæmdasjóður 36 47 83
Verslunarlánasjóður 0 982 982
Fjárfestingarlánasjóðir alls 1.310 29.607 30.917
Lánasjóöir ríkis:
Atvinnutryggingarsjóður 4.637 2.538 7.175
Orkusjóður 4 0 4
Ríkisábyrgðasjóður 507 148 655
Endurlán ríkissjóðs 777 972 1.749
Lánasjóðir ríkis alis 5.925 3.658 9.583
Eignarleigur 969 704 1.673
Skuldir við lánkerfið alls 21.499 61.409 82.908
Skuldir utan lánakerfisins 23.622 0 23.622
Skuldir alls 45.121 61.409 106.530
Mynd 3. Raunvextir af lánum bankakerfis, fjárfestingarlánasjóða
og lánsjóða rfkis til sjávarútvegs.
1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994
E3 Árlegir vextir □ Þriggja ára meðaltal
verðhækkun og innlendir miðast við
lánskjaravísitölu eins og hún er hverju
sinni. Nokkur bjögun átti sér stað þegar
skipt var um grunn lánskjaravísitölu í
byrjun árs 1989 þegar samsetningu láns-
kjaravísitölu var breytt þannig að í stað
þess að taka mið af vísitölu framfærslu-
kostnaðar að tveimur þriðju hlutum og
vísitölu byggingarkostnaðar að einum
þriðja fékk launavísitala vægið einn
þriðja í lánskjaravísitölu á móti einum
þriðja vísitölu framfærslukostnaðar og
einum þriðja vísitölu byggingarkostnað-
ar. Breytingin varð til þess að lánskjara-
vísitala hætti að mæla verðbreytingar í
átt að verðvísitölu þjóðarframleiðslu. Á
rétt liðlega ári var gamla vísitalan orðin
um 4% hærri en sú nýja og hefir sá
munur að mestu haldist síðan.
Reiknivextir eru hér breytilegir, þ.e.
reiknað er með vöxtum af nýjum lánum
eins og að framan greinir þar sem ekki
reyndust tök á öðru. Ástæða þessarar
reglu var sú að hvorki hefði verið gern-
ingur að skipta greiddum vöxtum sam-
kvæmt reikningum fyrirtækja niður á
lánastofnanir samkvæmt flokkun lána-
kerfisins né að aðgreina útlán lánakerfis
frá skuldum við aðila utan þess. í út-
reikningum á meðalvöxtum yfir láns-
tíma eru framtíðarvextir reiknaðir út frá
vöxtum ársins 1994. Vaxtalækkun ársins
1994 virðist því hafa vemlegt vægi þegar
fram líða stundir þannig að í öllum til-
vikum reynast vextir þannig reiknaðir
vera nokkru lægri en vextir annarra ára
frá árinu 1990 að þvi meðtöldu.
Reiknað var með óbreyttu raungengi,
þ.e. búist var við að erlendir raunvextir
miðaðir við breytingar á lánskjaravísi-
tölu myndu fylgja erlendum raunvöxt-
um miðuöum við breytingar á erlendu
verðlagi.
Við mat á lánstíma og vöxtum hefir
orðið að beita nokkurri nálgun eða
ágiskunum samkvæmt upplýsingum frá
talsmönnum peningastofnana. Útlána-
flokkar eru margvislegir hvað varðar
lánstíma og álag á kjörvexti. Það var því
mat hvers og eins hvaða flokkur útlána
og með hvaða álagi var talinn vera besti
mælikvarði á kjör viðkomandi lána-
stofnunar. Þegar um gengistryggð lán
var að ræða þótti eðlilegast að miða við
34 ÆGIR