Tímarit lögfræðinga og hagfræðinga - 01.12.1923, Blaðsíða 7

Tímarit lögfræðinga og hagfræðinga.
181
lega fá eiðinn, er konan væri ekki eiðgeng, og svo eptir-
atvikum er líkur stæðu gegn líkum.
Um eiðstafinn mælir 16. gr. svo fyrir, að „einskorða“
skuli í honum „tímabil það, er eiðurinn tekur til“. Ein
af aðalskýrslum þeim, sem dómari á að afia í barnsfað-
ernismálum, er skýrsla læknis eða ljósmóður um það, livort
barnið hafi veiáð fullburða, eða hve mikið hafi vantað á
að svo væri. Falli málið út til eiðs, verður að ákveða
getnaðartíma barnsins með ákveðnum upphafs- og loka-
degi, eptir þeirri skýrslu. En nú eru menn ekki á eitt
sáttir um það, hve langur eða skaminur meðgöngutími
konu er að barni, sem f;:eðist lifandi. Nokkrir telja hann
300—200 daga, aðrir jafnvel 316—180 daga. Hér á landi
mun meðgöngutími að fullburða barni oftast hafa verið
talinn um 280 dagar. Verður dómarinn því, með hliðsjón
af ástandi barnsins, að ákveða getnaðartíma þess heldur
vei en vart. Sé fuilburða barn t. d. fætt 31. Des. 1922
mundi mega ákveða getnaðartíma þess frá 15. Febr.—5.
Apríl sama árs. Væri konunni þá stýlaður eiðurinn þannig,
að hún særi, að hún hefði haft samfarir við karlinanninn
á þeim tíma, en karlmanninum svo, að iiann liefði þá ekki
haft samfarir við hana. Með þessu er öllu mati létt af eið-
vinnanda. Hann ber og sver aðeins um staðreynd. Og
það gerir eiðinn auðvitað ábyggilegri.
Framfærlsa óskilgetins harns livíldi liér á landi
upprunalega á barnsföður og ætt hans, en hvorki á barns-
móður né ætt hennar, Grágás I. b. 23 og II. 107,135, enda
var legorð — og þá ekki síður barneign með óskilfenginni
móður — þá talið afbrot gegn ætt barnsmóður, er bæta
varð fyrir. Og samkvæmt Jónsbók virðist lík regla liafa
gilt, sbr. Mannhelgi 30 og Kvennagiptingar 23 og 28. A
þeim tímum gætti réttinda einstaklinga miklu meira en
réttinda almennings, og óbrotin endurgjaldskenning réöi
þá mestu um bætur og önnur viðurlög fyrir brot manna.
En eptir því sem tímar liðu fram, fóru menn smátt og
smátt að sjá, að ýms atvik i lífinu komu við fleiri en þá,