Melkorka - 01.12.1949, Blaðsíða 24

Eftir 10 ára dvöl erlendis
Frh. af bls. 92
sumarið. Þegar sumarið kernur, getum við
hlaupið urn allsber eins og heima sögðu
þau, því eru þau nefnilega vön. Já, víst
saknar maður hitans og gróðursins, — erum
við íslendingar ekki alltaf vanir að þrá það
— en hitt hefur maður líka þráð í hitamoll-
unni erlendis — hreina, tæra, svala loftið og
iieiðríkjuna yfir fagurgrænum túnum. Og
kannski þessir glitrandi fögru sólskinsdagar,
sem lýsa upp á milli gráviðrisdaganna, geri
okkur íslendinga svo sérstakiega næma fyrir
náttúrufegurð.
Ólgandi haf, víðáttan, blá fjöll í fjarska,
smaragð-grænir teigar, ilmandi lyngmóar,
— það er óskaland íslenzkt, senr maður
saknar annars staðar.
Finnst þér miklar breytingar hafa orðið
hér heima?
Jú, ótrúlega mikiar framfarir, í stórum
stíl. Byggingar, stórmerkileg hitaveitan,
meiri hraði. Austurbærinn í Reykjavík er
nýr fyrir mér, myndarlegur, nokkuð þung-
lamalegur í mínum augum og grár, grár.
Hvað gulir og rauðir litir á húsunum færu
vel við grænu túnin og garðana. Maður
tekur einnig eftir hvað „villur“ eða ein-
býlishús eru algeng og sambýlishús tiltölu-
lega sjaldgæf. Þau hljóta þó að verða á
margan hátt ódýrari, götur og leiðslur ekki
eins langar og léttar að koma við sameigin-
legum þægindum, t. d. fullkomnum þvotta-
húsum, sameiginlegri miðstöð, leikskólum
o. s. frv. En eigi að síður er margur kostur-
inn við einbýlishúsin, beztur kostur finnst
mér eiginn grasblettur.
Byggja Svíar mikið af hentugum íbúðum,
séð frá sfónarmiði konunnar?
Það hefur nú verið upp og ofan hingað
til. En hin svoköllnðu ,,Radhús“, sem eru
samliggjandi einbýlishús með garðbletti við
hvert hús þykja þægileg og sameina marga
kosti leiguhúsa og einbýlishúsa, og gæti ég
trúað að slík hús mundu gefast vel í Reykja-
vík. En í Svíþjóð lrefur mikið verið unnið
að rannsóknum á því hvenrig bezt megi
haga íbúðunum eftir þörfum fólksins og
efnahag. „Bostadssociale Utredningen” lét
m. a. gera tilraunir og athuganir á því
hvernig eldhússtörfin yrðu hagkvæmlegast
af liendi leyst og gerði svo eldhúsuppdrætt-
ina eftir því.
Rannsóknarstofnun heimilanna hefur
einnig með höndum margs konar íannsókn-
ir heimilunum viðvíkjandi, t. d. hvaða
vinnuáhöld séu hentugust, livaða gólf séu
sterkust og léttast að hirða o. s. frv.
Sömuleiðis er nýútkomin skýrsla um
vinnu húsmæðra og mæðra á heimilum,
eins konar stundaskrá, þar sem allt er tek-
ið með — fyrir utan hreingerningar og mat-
argerð — svara í sírna, snýta krökkunum o.
s. frv. Þessi rannsóknarstofa heimilanna hef-
ur reiknað út, að á einum degi fari húsmóð-
irin 140 sinnum úr einu verkefninu í
annað.
Þvottamál heimilanna hefur önnur stofn-
un haft með höndum, og lrefur hún helzt
viljað mæla með stórum fullkomnum
þvottahúsum frekar en mörgum smáum.
Allar þessar rannsóknir gera það að verk-
um, að þótt íbúðir í Stokkhólmi þyki yfir-
leitt smáar — byggingarkostnaður er þar
sem hér mjög hár — þá er þeim haganlega
fyrir komið, eldhúsinnrétting þaulhugsuð
og tiltölulega fullkomin með kæliskáp í öll-
um nýjum leiguíbúðum.
Sömuleiðis er þvottahús sameiginlegt fyr-
ir stór leiguhús, með sjálfvirkum þvottavél-
um, rafmagnsvindu, þurrkhúsi og rafmagns-
rullu. í slíku þvottahúsi er gaman að vinna
og stórþvotti lokið og gengið að fullu frá
þvottinum af einni manneskju á einum
degi. Aftur á móti er ekki algengt að hvert
heimili hafi þvottavél. Þær þykja of dýrar
fyrir einstaklinga og ekki eins fljót- og vand-
virkar.
Er mikill munur á aðstœðum sænsku hús-
móðurinnar og þeirrar íslenzku?
Ég veit ekki almennilega hvað ég á að
96
MELKORKA