Samtíðin - 01.06.1943, Blaðsíða 10

Samtíðin - 01.06.1943, Blaðsíða 10
SAMTÍÐIN hafa haft hann fyrir tákn, m. a. hefir hinn stígandi logi verið látinn tákna mátt mannsandans til þess að hefja sig ofar og hærra, upp frá dufti jarð- arinnar, frá sínum eigin ófullkom- leika. Trúin á þennan mátt mannsand- ans, á vaxtarmátt hans og þroska- hæfi, á tign hans og göfgi, er hinn heilagi eldur. Þar sem sá eldur brenn- ur eru óskalönd, full af vonum og fyrirheitum. Þar er sólarsýn þótt svartnættismyrkur sé annarsstaðar. Það eru þessi lönd, sem þér eigið að herjast til, þvi það kostar baráttu að vinna þau og halda þeim. Trölhn eru mörg og sterk, og þau eru víða á ferðum og leitast sífellt við að slökkva eldinn, og það er ekki alltaf auðvellt að verja hann fyrir þeim. Þegar oss virðist bera mest á misk- unnarleysi og tilgangsleysiítilverunni þegar við oss blasa heimsstyrjaldir og hvers kyns hörmungar, þegar vér þykjumst sjá svo mikið af var- mennsku og vesalmennsku, af ill- girni og heimsku hjá öðrum mönn- um, og þegar samvizkan jafnvel bendir oss á eitthvað af þessu hjá oss sjálfum, og vér stöndum orðlaus andspænis henni, þá eru tröllin ekki langt í burtu og þá er eldinum hætta búin. Vera má, að trúin á mátt og göfgi mannsandans hafi ekki mikið gengi nú um stundir. Injuria temporum er mikil, og ofurmagn hennar kann að hafa svipt margan manninn þess- ari trú. En sá sem henni hefir tapað, hefir tapað heimsstyrjöld sinni. Hann er kominn í tröllahendur. Vér academici ætfeim öðrura frera- ur að vera árvakrir verðir hins heil- aga elds, trúarinnar á mannsandann. Þér bætist í vorn hóp á tímum, sem mörgum þykja kvíðvænlegir. Samt höfum vér, sem eldri erum, ástæðu til að öfunda yður, því þrátt fyrir alla injuriam temporum eru nú merkileg tímamót og tákn á lofti stórfenglegri en fyr og eg vil segja heillavænlegri. Aldrei síðan mennirn- ir fyrst tóku að hugsa, hefir þekkingu þeirra á heiminum fleygt eins mikið fram og nú, alha síðustu áratugina; aldrei fyr hefir viðborf þeirra til til- verunnar tekið slikum breytingum. Þessi bylting, stórkostlegasla bylting- in, sem nokkurntima hefir orðið i sögu mannsandans, liggur að visu enn í nokkurskonar þagnargildi, ef svo mætti segja, og er ekki enn farin að hafa nein teljandi áhrif á lífsskoð- un alls almennings cða á samlif manna. En þau áhrif koma á sínum tíma, og allt bendir til þess, að þau verði á þann veg, að hinn heilagi eld- ur logi skærar ineð mönnunuiri en fyr. Sú breyting verður í yðar tið, sem nú eruð ung. Lífið vekur yður að hörðiun bildar- Ieiki. Eg óska yður þess, að þér megið ganga vopndjörf og vigreif til hverr- ar orustu í því stríði. Eg óska yður þess, að þér missið aldrei sjónir af þvi, að markmið baráttunnar er að sigra, og að sigurinn er sá að vinna yður gull manngildisins og vernda og glæða hinn beilaga eld í sálum yðar. Þess sigurs óska eg yður með hinni fornu heillaósk: Heil hildar til, heil hildi frá.

x

Samtíðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samtíðin
https://timarit.is/publication/647

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.