19. júní - 19.06.1963, Blaðsíða 26

um stöðum taka félagasamtök hana að sér. Væru
félagasamtök hérlendis fáanleg til að taka að sér
að annast slíka þjónustu, væri ekki óeðlilegt,
að sveitarfélögin tækju þátt í kostnaðinum við
framkvæmdina, en hann yrði ávallt minni en sá
kostnaður, sem hlyti að verða af dvöl á vistheim-
ili fyrir aldrað fólk. Ekki er ótrúlegt, að til starfa
af þessu tagi mætti fá starfskrafta, sem ekki anna
því að taka að sér heildags störf, en gætu sinnt
því að aðstoða aldrað fólk nokkra tíma á dag eða
nokkra tíma á viku. Erlendis tíðkast það, að sér-
stakir félagsmálafulltrúar hafi eftirlit með því,
að sú hjálp, sem látin er í té í þessu skyni sé full-
nægjandi. Benda má líka á þann möguleika, að
matarverzlanir eða veitingastaðir kynnu að ann-
ast heimsendingu á tilbúnum mat til aldraðs fólks,
sem þess kynni að óska. Ef horfið yrði að því á
einum eða fleiri stöðum að byggja heilar íbúða-
samstæður handa öldruðu fólki, mætti hugsa
sér, að þar yrðu eldhús, þar sem fram færi mat-
reiðsla handa þeim af íbúunum, er þess kynnu
að óska.
Eg hef nú rakið nokkur atriði úr niðurstöðum
milliþinganefndarinnar, og í samræmi við þessar
ábendingar hefur ríkisstjórnin lagt fram frum-
vörp á Alþingi, sem þessa dagana eru til athug-
unar þar. Þótt ekki sé fullséð um úrslit þeirra, er
vonandi, að þau sjónarmið, sem í þeim koma fram,
leiði til framkvæmda, sem verði til heilla þeim
hluta þjóðarinnar, sem við skuldum mest, elzta
fólkinu. (*
Við þessi mál verður ekki svo skilist, að óget-
ið sé hins mikla gagns, að vistheimilum, sem ann-
azt hafa margan lúinn og lasburða borgara þessa
lands. Allt frá því er fyrsta elliheimilið tók til
starfa á landi hér hinn 1. janúar 1922 og þar til
í dag, að þau eru orðin þrettán, og vistmannatal-
an hátt á sjöunda hundrað, hafa margar hjálpfús-
ar hendur verið að verki á þessum stofnunum.
Sjálfsagt er þó, að áhugamenn, sveitarfélög og ríki
vinni sameiginlega að því verkefni, sem fer vax-
andi, að bæta aðbúð hins aldraða fólks, hvort held-
ur er með vistheimilum eða aðstoð og fyrirgreiðslu
utan þeirra.
Þjóðfélag okkar hefur vaxið að þroska og vill
sýna elztu borgurum sínum þakklæti og virðingu
með því að veita þeim hina beztu aðbúð, sem
völ er á.
*) Frumvörp þessi voru lögfest í apríl s.l. og eru lög nr.
49, nr. 52 og nr. 58/1963.
M E R K L □ G
Hér á eftir skal farið nokkrum orðum um
nokkur mál, sem síðasta alþing, það er þingið
1962—1963, hafði til meðferðar og afgreidd voru
sem lög. Mun ég þá fyrst nefna lög um almanna-
tryggingar. Frumvarp til þeirra laga var vandlega
undirbúið af nefnd, sem Emil Jónsson, félagsmála-
ráðherra, skipaði haustið 1960 til að endurskoða
í heild lögin um almannatryggingar. I nefndinni
voru: Hjálmar Vilhjálmsson, ráðuneytisstjóri, sem
var formaður nefndarinnar, Gunnar J. Möller,
hæstaréttarlögmaður, Sverrir Þorbjörnsson, for-
stjóri Tryggingarstofnunar ríkisins, Jóhanna Egils-
dóttir, sem þá var formaður Verkakvennafélagsins
Framsóknar, og Sigríður J. Magnússon, formaður
Kvenréttindafélags Islands. Nefndin hafði að fullu
lokið störfum nokkru eftir að alþingi kom aftur
saman eftir jólafrí þingmanna s.l. vetur. Var frum-
varpið l'agt fyrir þing sem stjórnarfrumvarp. Það
hlaut góðar undirtektir þingmanna yfirleitt og var
afgreitt sem lög með litlum breytingum. Hin nýju
lög munu öðlast gildi 1. janúar 1964. Með þessum
nýju lögum hafa enn verið gerðar mjög miklar
endurbætur á almannatryggingalögunum, enda
munu þau vera orðin fullkomlega sambærileg við
hliðstæð lög annarra þjóða þar, sem þau eru full-
komnust. Það má segja, að flest veigamestu atrið-
in, sem Kvenréttindafélag Islands, og raunar ýms
önnur félagssamtök, hafa mjög beitt sér fyrir
undanfarin ár, hafi nú verið tekin til greina að
öllu eða nokkru leyti. Hér er eigi rúm til að fara
út í einstök atriði, þó vil ég aðeins nefna að fjöl-
skyldubætur skulu greiddar með öllum börnum,
viðurkenndur réttur húsmóður til sjúkrabóta og
al'lt landið eitt verðlagssvæði.
Ég vil vekja sérstaka athygli á því ákvæði þess-
ara nýju laga, að allir skulu greiða sömu iðgjöld
til almannatrygginga, og hafa þar að sjálfsögðu
sömu réttindi, hvort sem þeir eru tryggðir hjá
sérsjóðum eða ekki. Mun þetta sennilega leiða til
þess, að allir sérlífeyrissjóðir verði gerðir að við-
bótarsjóðum við almannatryggingar,, enda með
greinargerð með frumvarpinu talin æskilegasta
þróun þeirra mála. Þetta hefur verið gert með
Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins.
Ný lög um þann sjóð voru sem sé afgreidd á síð-
asta alþingi. Frumvarp til þeirra laga var samið
af stjórn sjóðsins, þeim Hákoni Guðmundssyni,
Frh. á bls. 44
24
19. JÚNÍ