Fréttablaðið - 03.12.2011, Blaðsíða 22

22 3. desember 2011 LAUGARDAGUR
AF NETINU
Fréttablaðið og Vísir hvetja lesendur til að leggja orð í belg um málefni líð-
andi stundar. Greinar og bréf skulu vera stutt og gagnorð, að hámarki um
4.500 tölvuslög með bilum. Aðeins er tekið við yfirlesnum og villulausum
texta. Greinahöfundar eru beðnir að hafa í huga að því styttri sem greinin
er, þeim mun líklegra er að hún fái skjóta birtingu.
Eingöngu er tekið við raunverulegum umræðugreinum, en ekki greinum
sem eru fyrst og fremst kynning á til dæmis fyrirtæki eða félagasamtök-
um, ráðstefnu eða átaki. Tekið er á móti efni á netfanginu greinar@fretta-
bladid.is eða á vefsíðu Vísis, þar sem finna má nánari leiðbeiningar. Ritstjórn
ákveður hvort efni birtist í Fréttablaðinu eða á Vísi eða í báðum miðlum
að hluta eða í heild. Áskilinn er réttur til leiðréttinga og til að stytta efni.
Sendið okkur línu
Undanfarin ár hefur athygli margra frumkvöðla á sviði heil-
brigðisvísinda og velferðar beinst að
alþjóðavæðingu heilbrigðisþjónust-
unnar. Fólk hefur ekki aðeins sjálft
leitað sér í vaxandi mæli lækninga
og heilsubótar utan síns heimalands,
heldur hafa borgarar í mörgum ríkj-
um heims nú þegar lögbundinn rétt
til að sækja sér heilbrigðisþjónustu
til annarra landa, hafi þeir beðið í
tiltekinn tíma eða ef ekki er unnt
að veita þeim þjónustu heima fyrir.
Margir hafa séð í hillingum alþjóð-
legan heilbrigðismarkað þar sem
þúsundir leiti sér lækninga á þeim
stöðum sem það væri faglega sem
fjárhagslega hagstæðast.
Stærð markaðar
Það vekur athygli að í greinum og
úttektum um stærð þessa alþjóða-
markaðar er engin samstaða um
lykiltölur. Hinir bjartsýnustu telja
að fjöldi þeirra sem leiti sér lækn-
inga erlendis í heiminum í dag
sé árlega á bilinu 30-50 milljón-
ir manna. Aðrir telja að hér sé um
ofmat að ræða og hinn raunveru-
legi fjöldi sé um þessar mund-
ir á bilinu 60-85 þúsund sjúkling-
ar. Ræður þar vafalaust miklu við
hvaða skilgreiningar er stuðst. Í
nýrri skýrslu OECD – „Medical
Tourism: Treatments, Markets and
Health System Implication: A scop-
ing review.“ – segir að ekki verði
skorið úr þessu fyrr en öll útgjöld
vegna þjónustu við erlenda borgara
verða tekin upp í reiknisskilakerfi
þeirra SHA – „System of Health
Accounts.“ (OECD, 2011). Þó eru
menn sammála um að þessi mark-
aður muni fara stækkandi á næstu
árum og áratugum.
Inn á sviðið
Heilbrigðisstofnanir á Íslandi hafa
þegar byrjað að feta sig inn á alþjóð-
legan heilbrigðismarkað. Enn eru
þó fleiri íslenskir sjúklingar sem
leita sér lækninga erlendis en þeir
erlendu sjúklingar sem gangast
undir meðferð á sjúkrahúsum hér á
landi. Utan sjúkrahúsanna hafa það
einkum verið augnlæknastöðvar og
tæknifrjóvgunarstöðin ART Medica
sem hafa haslað sér völl í þjónustu
við erlenda viðskiptavini.
Jafnframt hafa ýmsir aðilar
erlendir sem innlendir unnið að því
að koma á laggirnar einkasjúkra-
húsum og tannlæknastofum fyrir
erlenda borgara á Íslandi. Þar er
helst að nefna Lava Clinic í gamla
hersjúkrahúsinu á Keflavíkurflug-
velli, PrimaCare í Mosfellsbæ og
tannlæknastofuna Nordic Smile í
Reykjavík. Forsvarsmenn þessara
aðila hafa einkum nefnt að þau muni
sérhæfa sig í liðskipta aðgerðum
í hné og mjöðm ásamt aðgerðum
vegna offitu og sérhæfðri endur-
hæfingu. Þau áform hafa senni-
lega í tilviki Lava Clinic verið lögð
á hilluna, óvissa ríkir um framtíð
PrimaCare, og Nordic Smile, sem
hóf starfsemi sína í byrjun ársins
2011, hefur verið lokað.
Mat erlendra sérfræðinga
Á árinu 2010 komu hingað til lands
tveir bandarískir sérfræðingar,
Jerome Mee og Mark Quigley, frá
ráðgjafafyrirtækinu ATLANTIC
GROUP í Houston, Texas. Þeir
kynntu sér m.a. áform um upp-
byggingu heilbrigðisþjónustu fyrir
erlenda sjúklinga og í skýrslu þeirra
um heimsóknina kemur fram að
íslensk heilbrigðisþjónusta eigi
helst möguleika á því að hasla sér
völl á alþjóðavísu á sviðum þar sem
Íslendingar geti sýnt fram á að hafa
náð árangri, t.d. á sviði hjartalækn-
inga og bæklunarlækninga. Ein
meginforsenda þess að starfrækja
árangursríka heilbrigðisþjónustu
fyrir erlenda aðila væri sú að hún
byggði á grunni þeirrar starfsemi
sem fyrir er í landinu og hefði unnið
sér tiltrú og traust innanlands sem
utan. Sú niðurstaða þeirra felur í
sér að Landspítalinn hljóti að verða
þungamiðjan í uppbyggingu og
þróun alþjóðlegrar spítalaþjónustu
á Íslandi. Auk þess má gera ráð
fyrir að aðilar eins og Læknastöð-
in Orkuhúsið muni í krafti reynslu
og faglegs árangurs á sviði bæklun-
araðgerða geta lagt sitt lóð á vogar-
skálarnar.
Raunsærri nálgun
Svo virðist sem þeir frum kvöðlar,
sem hafa ætlað að byggja upp
sjúkrahúsþjónustu fyrir útlendinga
á Íslandi, hafi ekki alveg tekið rétt-
an pól í hæðina. Sjúkrahússtarf-
semi fyrir erlenda borgara verð-
ur að uppfylla ýtrustu gæða- og
öryggiskröfur og jafnframt verður
sú heilbrigðisþjónusta sem veitt er
á hverju sviði fyrir sig að byggja á
sannreyndri hæfni og traustu orð-
spori. Bandarísku læknasamtökin
ráðleggja til dæmis þeim sem leita
sér lækninga erlendis að kanna vel
hvort viðkomandi stofnun uppfylli
kröfur vottunaraðila eins og Joint
Commission International (JCI) og
afla jafnvel upplýsinga um viðkom-
andi lækna og árangur þeirra. Það
virðist því nokkuð viðvaningsleg
nálgun að ætla að reisa eða inn-
rétta sjúkrahús á mettíma og reka
það svo aðallega með verktaka-
læknum erlendis frá.
Í stað þess að ana af stað í óljós
verkefni þarf að hugsa heilbrigðis-
þjónustu fyrir erlenda borgara
sem þátt í framtíðarstefnumótun
og skipulagi íslenska heilbrigðis-
kerfisins. Hér þarf að hugsa í ára-
tugum en ekki aðeins í fáeinum
mánuðum eða misserum. Sömu-
leiðis er mikilvægt að læknar og
aðrir heilbrigðisstarfsmenn fái
tækifæri til þess að taka virk-
an þátt í uppbyggingu alþjóð-
legrar heilbrigðisþjónustu á
Íslandi. Þegar hefur náðst tölu-
verður árangur í markaðssetningu
íslenskrar heilbrigðisþjónustu í
Færeyjum og á Grænlandi og ef
vel gengur að byggja upp gott orð-
spor eru alþjóðleg verkefni örugg-
lega handan við hornið.
Tími óðagotsins er
liðinn
Heilbrigðismál
Ingimar
Einarsson
Ráðgjafi um
stefnumótun í
heilbrigðismálum
Sjúkrahússtarfsemi fyrir erlenda borgara
verður að uppfylla ýtrustu gæða- og
öryggiskröfur.
Kastljós á Bjöggana
Kastljósið er með góða spretti í rannsóknablaða-
mennsku. Nánari upplýsingar um fjárglæfra Bjögganna
reynast vera mesti reyfari jólavertíðarinnar. Veldi þeirra
byggist á stolnu brugghúsi í Sankti Pétursborg. Fór þaðan
um spillta Búlgaríu til Actavis og Landsbankans á Íslandi.
En sagan er lengri en þetta. Ævintýralegt er, hvernig feðg-
arnir sneru forustumönnum Sjálfstæðisflokksins um fing-
ur sér, einkum Geir H. Haarde. Bjöggarnir og Flokkurinn
voru tifandi tímasprengja. Makalaust er að sjá, hvernig
tengsli stjórnmála og viðskipta gátu framkallað blöðru,
sem sprakk framan í þjóðina í októberbyrjun 2008.
jonas.is
Jónas Kristjánsson
Byggðamál í höndum stjórnenda HSu
Það að viðunandi heilsugæsla sé til staðar getur vel verið
ein af forsendum þess að barnafjölskylda ákveði að
flytjast í ákveðið byggðarlag. Ég velti því fyrir mér hvort
lýðræðislega kjörnir fulltrúar á Alþingi telji það ekki vera
sitt hlutverk að taka stefnumarkandi ákvarðanir um vel-
ferð fólks og byggðir í landinu. Stjórnendur heilbrigðis-
stofnana hafa það hlutverk að láta rekstur stofnanna
ganga upp miðað við fjárveitingar. Ég veit að stjórnendur
stofnana gera sitt besta og ég vænti ekki meira af þeim.
Þeir horfa hins vegar aðeins á excel skjalið á meðan
kjörnir fulltrúar eiga að horfa á stærri mynd og sam-
félagsleg áhrif ákvarðana. Þannig kaus ég ekki stjórn-
endur HSU til að taka ákvarðanir í byggðamálum og
velferðamálum til þess kaus ég fulltrúa á Alþingi.
blogg.smugan.is/disuarmur
Arndís Soffía Sigurðardóttir