Fréttablaðið - 03.12.2011, Blaðsíða 100

3. desember 2011 LAUGARDAGUR72
Þökkum frábærar viðtökur
við fyrstu óperuuppfærslu okkar í Hörpu

Hlökkum til að sjá ykkur á næstu óperusýningu okkar
La Bohème eftir Puccini
Frumsýning í mars 2012
Minnum á gjafakortin okkar – tilvalin jólagjöf!
F
A
B
R
I K
A
N
Bækur ★★★★
Götumálarinn Skál-
dævisaga
Þórarinn Leifsson
Mál og menning
Nítján ára drengur er
tekinn af lögreglunni í
Ronda á Spáni. Hann er
einn á ferð, hefur ráfað
stefnulaust um og veit
ekki hvert förinni er
heitið. Veit aðeins að hana verður
að fara. Eftir barning við lögregl-
una þar sem myndlistarhæfileikar
hans verða honum til bjargað er
hann sendur með lest til Sevilla,
þar sem hann sofnar bak við lest-
arstöð. „Það er ágætt að vakna
undir runna.“
Þórarinn Leifsson gerði það
sem marga unga menn dreymir
um, að gefa skít í hið hefðbundna,
smáborgaralega líf og flakka
frjáls um heiminn. Láta hverjum
degi nægja sína þjáningu og lifa
í núinu. Flestir heykjast á gjörn-
ingnum, en Þórarinn var aðeins
19 ára þegar hann lagði í hann
árið 1985. Nú, 26 árum síðar, deil-
ir hann þessari reynslu sinni með
lesendum.
Og reynsla er það. Þórarinn
dregur lesandann með sér í flakk-
ið, við leggjumst við hlið hans
undir runna, reykjum hass með
hústökufólki, sitjum
í steikjandi sólarhita
og málum Maríu mey
á götusteinana eða
bregðum okkur yfir
til Marokkó.
Þórarinn dregur
ekkert undan í sög-
unni og hann er frá-
leitt að rómantísera
líf flökkumannsins.
Stundum líða dagar
án þess að hann fái
að borða, hreinlæti er
er lítið sem ekkert og
félagsskapurinn mis-
félegur. Verst er að meira að
segja í flakkinu verður ekki kom-
ist undan tilbreytingarleysi hvers-
dagsins. Í raun liggur vegferðin
um blindgötu, götumálarinn ráfar
fram og aftur um hana og er jafn
fastur í viðjum vanans og skrif-
stofumaður sem stendur grátandi
yfir hjólinu sínu við runnann sem
er svefnstaður Tóta.
Þórarinn sýnir og sannar með
Götumálaranum að hann er lista-
góður rithöfundur. Textinn líður
vel, hann er laus við alla tilgerð,
gengur beint til verks og vinnur
þannig með framvindu sögunn-
ar. Stíllinn er blátt áfram, manni
er steypt beint í söguna og fylgir
söguhetjunni eftir í hans Bjarma-
landsför. Inn í frásögnina er skotið
sögu móður og systur hans sem
eðlilega hafa áhyggjur af drengn-
um. Í þeim köflum skiptir höfund-
ur persónufornafninu ég út fyrir
nafn sitt og fjarlægir sjálfan sig
og lesandann þannig úr framvind-
unni, um leið og hann undirstrik-
ar fjarlægð mæðgnanna við hann.
Þetta gerir Þórarinn vel.
Einstaka minningabrot úr æsku
sem hefur verið allt annað en auð-
veld stinga líka upp kollinum. Á
blátt áfram hátt tekst Þórarni að
veita innsýn í oft og tíðum hörmu-
legar aðstæður, án þess að gerast
væminn eða tilfinningasamur.
Allt í stíl við söguna sjálfa. Þá
skipa frábærar myndir í upphafi
hvers kafla stóran sess og kallast
á við efni sögunnar.
Götumálarinn er stórgóð bók
og vel skrifuð. Listilega spunninn
þráður um heim sem flestum er
hulinn, margir sjá í hillingum en
höfundur sýnir eins og er.
Kolbeinn Óttarsson Proppé
Niðurstaða: Mögnuð saga af flakki
unglings um Spán og Marokkó
og hvernig hann þokast áfram á
þroskaferlinum.
Hafsteinn Austmann (f. 1934)
verður með desembersýningu
Studio Stafns í Ingólfsstræti í
ár. Hafsteinn hefur lagt ötula
rækt við vatnslitamálun á
undanförnum áratugum. Á þess-
ari sýningu sýnir hann nýjar
myndir sem voru einnig til sýnis
á sýningunni „Islandske modern-
ister og Kai Nielsen“ í SAK Kunst-
bygning í Danmörku í sumarlok.
Á sýningunni verða að auki mynd-
ir frá ýmsum tímabilum allt aftur
til upphafs sjötta áratugarins.
Hafsteinn Austmann fellur í
hóp svokallaðrar annarrar kyn-
slóðar módernískra málara, sem
sótt hefur efnivið til fyrirrennara
sinna en ávallt verið með tilraun-
ir og nýsköpun í verkum sínum.
Sýningin stendur yfir dagana
3. til 10. desember og er opin
milli 14 og 17 alla daga.
Hafsteinn
Austmann í
Studio Safni
HAFSTEINN AUSTMANN
Dans ★★★
Á
Höfundur: Valgerður Rúnarsdóttir. Dansarar: Snædís Lilja Ingadóttir,
Unnur Elísabet Gunnarsdóttir og Valgerður Rúnarsdóttir. Tónlist: Þor-
grímur Andri Einarsson.
Norðurpóllinn
Á sviðinu í Norður-
pólnum er lítill rauður
bíll. Inni í honum situr
þreytuleg kona í far-
þegasætinu. Önnur stíg-
ur út úr bílnum, kveikir
sér í sígarettu og gengur
óþolinmóð umhverfis bíl-
inn. Það smellur í háum
hælum þegar hún geng-
ur. Seinna kemur í ljós að
í aftursæti bílsins sefur
sú þriðja.
Þannig byrjar nýtt
dansverk eftir Valgerði
Rúnarsdóttir sem ber
það einfalda nafn „Á“.
Dansverkið sýnir kon-
urnar þrjár þar sem þær
hafa fundið sér góðan
áningarstað á annars óskilgreindu ferðalagi. Í leikskrá er talað um
að „ferðalög [séu] tími umbreytinga – innri og ytri, … þau geta tekið
á og þá þarf að … taka pásu. Frá ferðalaginu. Frá lífinu.“ Það er þessi
litla pása sem áhorfendum er boðið að fylgjast með.
Efni verksins er frumlegt. Það býður upp á sterka persónusköpun
og spennuþrungna frásögn. Hvaðan eru þær að koma, hvert eru þær
að fara hver eru tengslin á milli þeirra? Textinn í leikskránni, þar
sem segir að ferðalög geti tekið á, vekur upp vonir um átök og upp-
gjör persónanna.
Persónusköpun verksins tókst mjög vel. Gleðipinninn, sú tékkaða
og óþolinmóða og sú til baka, sem reynir í sífellu að fá viðurkenn-
ingu samferðakvenna sinna en þarf sífellt að vera í bakgrunni, allar
eru þær mjög sannfærandi á sviðinu. Áhorfendur fengu að kynnast
hverri þeirra fyrir sig en einnig samskiptum þeirra á milli. Dansinn
og tjáning hverra persónu var mjög skýr og bar færni dansaranna
vitni. Það vantaði aftur á móti upp á dýpri vinnu efnislega þannig að
sagan sem verið var að segja væri sterkari. Verkið varð þannig dans
með sögu sem þó komst ekki alveg til skila vegna þess að verkið var
líka dans án sögu.
Öll umgjörð verksins er vel gerð, tónlist, lýsing, búningar og svið
allt passar ágætlega við dansinn og söguna og ljá verkinu skýra
heildar mynd. Verkið var þannig vel unnið og skemmtilegt og það var
unun að horfa á dansarana hreyfa sig.
Það er ákveðin tilhneiging hjá danshöfundum að skrifa háfleygan og
flókinn texta í leikskrá um efni verksins. Þetta getur verið varasamt
því stór orð í leikskrá vekja upp væntingar um stóra hluti á sviðinu svo
ekki sé talað um að þau geta hreinlega virkað eins og danshöfundur
sé að vinna út frá óljósu og ómarkvissu orðagjálfri.
Í dansverkinu „Á“ bauð textinn í leikskránni upp á meiri spennu
og átök en verkið stóð undir. „Á“ er samt mjög skemmtilegt verk með
góðum dönsurum, fagmannlega unnið og í alla staði ánægjulegt til
áhorfs.
Sesselja G. Magnúsdóttir
Niðurstaða: Snoturt dansverk sem færir okkur heim sanninn um það
hversu sterka danslistamenn við eigum.
Fram og aftur blindgötuna
Konur á ferð