Vera - 01.09.1990, Blaðsíða 5

Vera - 01.09.1990, Blaðsíða 5
L, i SPENNANDIAÐ ATHUGA KVENÍMYNDIR Á SVIDINU Konan í meöfórum íslenskra leikskálda, viötal viö Lilju Gunn- arsdóttur leikhús- frœöing. Ein þeirra sem hlaut kvennarann- sóknastyrk í ár er Lilja Gunnars- dóttir til að rannsaka konuna í meðförum íslenskra leikskálda. Lilja lærði við nýja Sorbonne há- skólann í París og lauk Matrise (MA) í leikhúsfræðum 1986. Það voru tvær aðrar íslenskar konur við deildina um leið og Lilja. Önnur þeirra, Ragnheiður Ás-. geirsdóttir, hefur nú lokið fyrsta hluta doktorsins og auk þess sett upp Galdra Loft við mjög góðar undirtektir. Að námi loknu kom Lilja fljótlega heim, eins og flestir aðrir íslenskir námsmenn. Hún hefur aðallega unnið sem blaða- maður en getur nú loksins farið að vinna við sitt fag, a.m.k. í tvo mánuði. Lilja hefur setið við í heilan mán- uð og lesið leikrit en hún ætlar sér að fara í gegnum öll íslensk leikrit frá því um 1860 til dagsins í dag. Hún gaf sér þó tíma til að hitta blaðakonu Veru á kaffihúsi skammt frá bókasafninu til að fræða lesendur um verkefnið. , ,Það er staðreynd að konur eru mun duglegri að sækja leikhús en karlar,'' segir blaðakonan (sem er fyrrverandi sætavísa í Iðnó) er það af því að það sem er á sviðinu endurspeglar raunveruleika okk- ar, eða er það enn einn flóttinn frá hversdagsleikanum?" ,,Það er spurning hvort hægt er að fá ein- hverja mynd af stöðu kvenna út frá leikritum" segir Lilja, ,,því við höfum mun fleiri karlhöfunda en kvenhöfunda og fleiri karlhlut- verk en kvenhlutverk. Það er mjög spennandi að athuga þær kvenímyndir sem konur sjá á sviði. Sjáum við okkur sjálfar á sviðinu? Konur eru yfirleitt svo fullar af sjálfsgagnrýni, við höf- um lítið sjálfsálit og gleypum því kannski við því sem sagt er á sviði? Hvaða hlutverki gegna konur í leikritum? Hve margar eru þær og hvernig er þeim lýst?" Lilja ætlar sér að fara í saumana á kvenhlutverkum leikritanna, fjöida aðal- og aukahlutverka, skiptingu hlutverka á milli kynja, mikilvægi kvenhlutverka og ímynd kvenna í verkunum. Eru konur kannski gamaldags í leikritum karla? spyr blaðakonan, taka þeir nægilegt tillit til þess að þjóðfélagsstaða okkar hefur breyst? „Það er spennandi að sjá hvort íslensk leikritun gefi til kynna breytingar á stöðu, ímynd og viðhorfi til kvenna í íslensku þjóðfélagi á 20. öld. Við erum kannski týpur frekar en mann- eskjur í leikritum karla. Áður voru konur oft málpípur guðsrík- is á jörðu, við erum englar, djöfl- ar eða fífl. í leikritum nítjándu aldar voru konur síprjónandi með guðsorð á vör, en í nútíma leikritum taka þær sauma heim og raula þjóðvísur!" Lilja einblínir á textann eins og hann er frá höfundar hendi, þ.e. hvernig höfundur lýsir persónum sínum. ,,Ég tek stykki sem eru upphaflega skrifuð fyrir leiksvið. Ég tek bæði leikrit eftir konur og karla. Ég fann eitt og eitt verk eftir konur frá því um aldamót, í raun fleiri en ég bjóst við. Það er spennandi að sjá hvort kvenhöf- undar eru með fleiri konur og í öðruvísi hlutverkum en karlar. Hvaða hlutverk eru konum ætluð og hvert er mikilvægi þeirra? Einnig er fróðlegt að sjá hvaða tegund af leikritum þrífst en víða eru leikhús það fyrsta sem er bannað. Ætli leikhúsið sé „sak- laust" hér? Eftir að hafa komið víða við, í Útilegumönnunum og Haust- brúði, bárust umræðurnar að námsárunum í París, þessi áhyggjulausi tími á sögufrægum bókasöfnum þegar allt virtist vera mögulegt heima. Þegar heim kemur horfa málin oft öðru vísi við og fæstar virðast geta látið draumana rætast heldur lenda í hinu venjulega brauðstriti. Þær sem streðast við í fræðimennsk- unni kvarta aðallega undan ein- angruninni. Kannski lausnin sé fólgin í því að fræðikonur komi sér upp sameiginlegri vinnuað- stöðu, þar sem hægt er að fara með öðrum í kaffi, ræða verkefn- ið og fá örvun? Svo er það nátt- úrulega „peningaspursmálið", en Lilja er hólpin í bili. „Það er mik- ilvægt að fá þetta tækifæri til að vinna, þetta þýðir það að ég kemst af stað með verkefnið. Það er ekki bara mikilvægt að rann- saka konur f íslenskum leikritum, heldur í leiklistarsögunni yfir- leitt." Hér er enn einn óplægði akurinn og við óskum Lilju góðs gengis og fjölda styrkja og bíðum spenntar eftir niðurstöðunum. RV

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.