Fréttablaðið - 15.05.2013, Blaðsíða 37

5MIÐVIKUDAGUR 15. MAÍ 2013
VARNAÐARORÐ SEÐLABANKANS Bent er á það í nýlegri umfjöllun Grein-
ingar Íslandsbanka að í nýrri skýrslu Seðlabankans um fjármálastöðugleika
komi fram að vegna gjaldeyrishaftanna og takmarkaðra fjárfestingakosta hér
innanlands safnist sparnaður heimila og fyrirtækja upp hjá bönkunum, fjár-
festingasjóðum og lífeyrissjóðum. „Þvinguðum sparnaði lífeyrissjóðakerfisins
þarf að finna farveg þótt spurn eftir fjármagni sé takmörkuð. Við þessar
aðstæður skapast veruleg hætta á eignaverðhækkunum umfram það sem
skýrist af væntri arðsemi. Slíkar innistæðulausar hækkanir ganga til baka fyrr
eða síðar,“ segir í umfjöllun Greiningar.
Hvað skuldabréfamarkað varðar er bent á að fjármagn virðist farið að leita
annað. „Í skýrslunni segir að á skuldabréfamarkaði hafi mikil eftirspurn allt
frá árinu 2009 leitt til talsverðrar verðhækkunar skráðra bréfa. Verðhækkunin
virðist þó hafa stöðvast á fyrri hluta síðasta árs og samhliða dró úr veltu.
Minnkandi velta með skráð skuldabréf bendir til þess að sparifé leiti nú í
ríkari mæli í aðra fjárfestingakosti.“
Þá fylgist Seðlabankinn með áhættuþáttum á hlutabréfamarkaði þar
sem veltan hafi aukist verulega undanfarið. „Nýskráningum hefur jafnframt
fjölgað eftir því sem lengra hefur liðið frá fjármálaáfallinu. Spurn eftir hlutafé
í almennum hlutafjárútboðum í undanfara skráningar á markað hefur aukist
verulega enda tilhneiging á markaðnum til að bréfin hækki enn frekar eftir
að þau hafa verið tekin til viðskipta.“ Bent er á að nýskráð félög hafi fyrsta
mánuðinn eftir skráningu hækkað um tíu prósent frá hlutafjárútboðum og
um 23 prósent fyrstu þrjá mánuðina.
Þegar skýrsla Seðlabankans kom út hafði OMXI6-hlutabréfavísitalan
hækkað um 14,4 prósent frá áramótum og í fjármálastöðugleikaskýrslunni er
sagt erfitt að leggja mat á hversu varanleg sú hækkun væri. „Bankinn bendir
samt á að þessu fylgi oft aukin skuldsetning. Vegna takmarkaðrar eftirspurn-
ar fyrirtækja eftir lánsfjármagni til fjárfestingar er hætta á að lánastofnanir
auki útlán til skuldsettra kaupa og geti það aukið kerfisáhættu. Segir bankinn
mikilvægt að fylgjast með þeim áhættuþáttum sem gætu valdið eignaverðs-
bólu,“ segir í umfjöllun Greiningar.
Hvað íbúðamarkað varðar er á það bent í fjármálastöðugleikaskýrslu
Seðlabankans að velta hafi aukist jafnt og þétt frá árinu 2009 og fasteigna-
verð hækkað frá árinu 2011. „Bankinn bendir þó á að raunverð íbúðarhús-
næðis hafi haldist nokkuð stöðugt undanfarin þrjú ár eftir mikla lækkun á
árunum 2008 og 2009. Verðþróunin hefur hins vegar verið afskaplega ólík
eftir svæðum og hækkaði fermetraverð á íbúðum á höfuðborgarsvæðinu
töluvert í fyrra. Er fermetraverðið þannig hæst á höfuðborgarsvæðinu en
sveiflur eru þar einnig meiri.“
KJÖRLENDI FYRIR EIGNA-
VERÐSBÓLU INNAN HAFTA
Framkvæmdastjóri Kortaþjónust-
unnar, Jóhannes Ingi Kolbeinsson,
hefur sent áskorun til Samkeppn-
iseftirlitsins um að kæra meint
samkeppnislagabrot stjórnenda
Valitors til lögreglu.
Forstjóri Valitors, Viðar Þor-
kelsson, sendi í kjölfarið frá sér
yfirlýsingu þar sem hann segir
Jóhannes Inga fara fram úr sér.
Hann segir Valitor ekki í beinni
samkeppni við Kortaþjónustuna.
Viðar bendir á að að Valitor hafi
verið í samkeppni við móðurfyr-
irtæki Korta-
þjónustunn-
ar, Teller, sem
sé 15 sinnum
stærra fyrir-
tæki en Valitor
og eitt stærsta
fyrirtæki sinn-
ar tegundar í
Evrópu.
Viðar segir
jafnframt að
um sé að ræða
gamalt mál sem
snúi að sam-
keppni í færslu-
hirðingu á Ís-
landi frá árinu
2 0 07 fra m á
mitt ár 2009.
Þannig segir
Viðar að Korta-
þjónustan hafi ekki verið færslu-
hirðir á umræddu tímabili heldur
einungis söluskrifstofa fyrir er-
lenda fyrirtækið Teller og að allar
færslur við hérlenda söluaðila hafi
verið sendar úr landi til heima-
lands Teller, Danmerkur, til frek-
ari úrvinnslu.
Í áskorun sinni hvetur Korta-
þjónustan stjórnvöld til að tryggja
Samkeppniseftirlitinu auknar
heimildir þannig að eftirlitið geti
ekki aðeins vísað málum til lög-
reglu eins og nú er heimilt heldur
einnig til annarra opinberra eft-
irlitsaðila, til dæmis til Fjármála-
eftirlitsins og skattayfirvalda, svo
lög um fjármálafyrirtæki virki
sem skyldi.
Í yfirlýsingu Valitors segir
hinsvegar að ágreiningur sé um
hvernig eigi að túlka samkeppnis-
lög á þessum tíma og að málið hafi
verið kært til áfrýjunarnefndar
samkeppnismála. Valitor segist
þó fagna þeim hugmyndum um
aðkomu ríkisvalds að skilgrein-
ingu á markaði, skilvirkni hans og
hagkvæmni til þess að gæta hags-
muna íslenskrar greiðslumiðlunar
og íslensks almennings.
Í áskorun Kortaþjónustunn-
ar segir meðal annars: „Í ljósi
ákvörðunar Samkeppniseftirlits-
ins nr. 08/2013 þar sem eftirlitið
lagði 500 milljóna króna sekt á
Valitor vegna alvarlegra, lang-
varandi og síendurtekinna brota
Valitors gegn samkeppnislögum
skorar Kortaþjónustan á Sam-
keppniseftirlitið að nýta heimild-
ir samkeppnislaga og kæra málið
til lögreglu til rannsóknar.“
Jafnframt er vísað til laga um
fjármálafyrirtæki og krafna um
hæfi stjórnarmanna og fram-
kvæmdastjóra. Þannig vill Korta-
þjónustan fá úr því skorið hvort
stjórnarmenn og framkvæmda-
stjóri Valitors fullnægi hæfis-
skilyrðum laga um fjármálafyr-
irtæki. olof@frettabladid.is
Munnhöggvast um brot
á Samkeppnislögum
Stjórnendur Kortaþjónustunnar og Valitors takast hart á um samkeppnisbrot og
viðskiptahætti. Kortaþjónustan segir að kæra eigi samkeppnislagabrot Valitors til
lögreglu. Valitor segist ekki í beinni keppni við Kortaþjónustuna.
KORTIÐ NOTAÐ Milljarðar velta um kortakerfi verslana og eftir nokkru að slægjast í þeim
viðskiptum. Hér hafa fyrirtæki játað á sig hliðarspor frá lögum um samkeppni.
NORDICPHOTOS/GETTY IMAGES
VIÐAR ÞORKELSSON
JÓHANNES INGI
KOLBEINSSON
NÝSKÖPUN EYKUR
VERÐMÆTI
Fjölmörg fyrirtæki í viðskiptum við Arion banka
hafa nýsköpun að leiðarljósi í sinni viðskiptaþróun
og eru að ná eftirtektarverðum árangri.
Arion banki styður nýsköpun í atvinnulífinu.

LANDHELGISGÆSLAN
BETRI NÝTING TÆKJA
MEÐ VERKEFNUM
ERLENDIS