Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.05.1980, Blaðsíða 111

Tímarit Máls og menningar - 01.05.1980, Blaðsíða 111
Stafur Prosperós að sinni eigin reynslu. í vorri vitund er það atóm-eintal, og í því felst meira af ugg en hrifningu. Vér túlkum það miklu síður sem táknmál og skáldskap, en fremur á hluthverfa og bókstaflega vísu. Sex kynslóðir Shakespeares-könnuða — frá Hazlitt til J. Dovers Wilsons — voru ekki í minnsta vafa um eilífðar-varan- leik heimsins. Það var kannski þess vegna, að þeim þótti Ofviðrió vera arkadískur sjónleikur. I eintali þessu heyrist ómur af opinberun. Samt er það ekki hin skáldlega opinberun rómantíkursinna, heldur opinberun kjarna-sprengingar og atóm-sveppa. Slíkur lestur á eintali Prosperós, og leikritinu, stendur vissulega nær reynslu manna á nýjunartíð og þeim ofsalegu mótsögnum, sem þeir reyndu að sætta. „Óslökkvandi þekkingar-þrá Leónardós.“ Þá fyrirsögn setti Leónardó á kafla þann í Minningabók sinni, sem hér fer á eftir: Svo áköf cr hvorki brim-duna sjávarins, þegar noröanrokið kastar honum í freyðandi öldum á milli Skillu og Karíbdisar, né heldur gnýrinn frá Strombólí eða Htnufjalli, þegar innibyrgð brennisteins-eisan brýzt út og ristir sundur fjalldyngjuna miklu með krafti sínum, og þeytir um loftið gjallgrýti og glóandi björgum í iðulausum eldflaumi. Né þegar brýzt úr bruna-hellum Etnu höfuðskepnan ólma sem enginn fær hamið og hrekur undan sér hvern þann tálma sem spornar gegn ofsa hennar og heift . .. Og áfjáð löngun min hratt mér áfram; svo bráður var ég að lira þá mikilfelldu furðusmíð, sem náttúran hefur af hagleik skapað; og er ég hafði drjúgan veg gengið undir slútandi björgum, varð fyrir mér ferlegur hellis- munni; ég stóð um stund sem þrumu lostinn, því ekki hafði ég orðið hans var — beygði mig í baki, greip vinstri hendi um hné, en bar þá hægri upp að hnykluðum brúnum, laut hvað eftir annað á ýmsar hliðar, ef ég kynni að geta greint eitthvað þar inni, þó að fráleitt væri sökum niðamyrkurs. Og sem ég hafði staðiö þar um hrið, þá setti snögglega að mér kennd af tvennum toga — ótta og löngun — ótta við hellinn, myrkan og ógnandi, og löngun til að sjá hvort nokkuð furðulegt kynni að vera þar inni.1 Veröldin varð mikil Qg smá í senn; í fyrsta sinn tók jörðin að bifast undir fótum manna: Álfar úr fellum, lundum, lækjum, vötnum, og þið, sem eltið Neptúns fjöru-fall sporlausum iljum framum flæðisanda 1 Aiinningabðk Leónardós da Vinci, þýdd og út gefin af E. McCurdy, Empirc State Book Co., New York, 1935, bls. 135. 101
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.