Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.05.1980, Blaðsíða 124

Tímarit Máls og menningar - 01.05.1980, Blaðsíða 124
Tímarit A1 als og menningar Þetta er hin síðasta af miklum nærmyndum í Ofviðrinu. Míranda stendur frammi fyrir flokki glæpamanna. Einn þeirra rændi krúnunni frá föður hennar fyrir tólf árum. Annar rauf heit sitt sem bandamaður. Sá þriðji brá sverði gegn bróður sínum fyrir einungis stundarkorni. Prosperó verður aðeins örstutt svar á vörum. En beiskur vísdómur felst í því svari. Hér kemst Shakespeare af með fá orð: Þér er nýtt um petta. (V,l) V Joseph Conrad nefnir Shakespeare aðeins tvisvar í öllum verkum sínum. Annað skiptið þegar hann er að draga dár að Makbeð -— hann kallar ónefnt Shake- speares-leikrit ævintýri, eins og lífið, fullt af hávaða og vindi, sem ekkert merki. Makbeð segir í einni af loka-sýnum leiksins: Sljór farandskuggi er lífið, leikari sem fremur kæki á fjölunum um stund °g þegir uppfrá því, stutt lygasaga þulin af vitfirringi, haldlaust geip, óráð, sem merkir ekkert. (Makbeð, V,5) I LordJim finnur sögumaður meðal eigna Jims í Patúsan ódýra Shakespeares- útgáfu i einu bindi og spyr hann hvort hann hafi lesið hana. „Já,“ svarar Jim, „það bezta sem hugann fær glatt.“ Marlow bætir við: „Þetta mat kom mér á óvart, en ekki var tími til að ræða um Shakespeare.“ En meðal þess persónulegasta, sem Conrad ritaði, er kafli, sem i mínum augum er náskyldur hinni „bitru“ túlkun á Ofviðrinu og djúpri vizku Prosperós. Þar segir Conrad: Ef lagt er á tilveruna siöferðilegt mat, lendum vér aö minnsta kosti í svo mörgum grimmilegum og fjarstæðukenndum mótsögnum, þar sem hinztu leifar af trú, von og kærleika, og jafnvel af skynseminni sjálfri, virðast á þrotum, að sett hefur að mér þann grun, að takmark sköpunarinnar geti alls ekki verið af siðrænum toga. Eg gæti fremur trúað, að markmið hennar væri hreinlega að setja á svið til sýningar; til sýningar, sem horft skal á með lotningu, kærleika, tilbeiðslu, eða hatri, ef svo skal þykja, en frá þessu sjónar- miði — og frá því sjónarmiði einu — aldrei með örvæntingu! Það sem fyrir augu ber, hvort heldur blítt eða stritt, hefur siðgæðis-tilgang í sjálfu sér. Það sem síðan tekur við, er í vorri hendi. — (J. Conrad, A Personal Record, V. kap.) 114
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.