Bókasafnið - 01.05.2012, Page 42

Bókasafnið - 01.05.2012, Page 42
42 bókasafnið 36. árg. 2012 þeirra finnst starfið hafa upp á annað og meira að bjóða en hún gerði sér grein fyrir, hinni finnst fagkunnátta sín ekki fá að njóta sín nægilega í starfi. Allar hafa þær áhuga fyrir starfinu og vilja hæfilega krefjandi verkefni til að spreyta sig á. Í öðru lagi markast viðmót þeirra allra og líðan af tilfinningu þeirra fyrir þeim starfsanda sem ríkir meðal vinnufélaga, þar á meðal yfirmanns. Og í þriðja lagi kemur fram hversu heppnar þær segjast vera að hafa og halda vinnu miðað við atvinnuástandið í dag og vera þar að auki í starfi sem þær hafa sóst eftir sjálfar og eru ánægðar í. Samskipti vinnufélaga, virðing og öryggi virðast vera þeir þættir sem þær meta mest og segja að einkenni góðan vinnustað. 2. Líðan með vinnufélögum og væntingar til þeirra Stærð safna, fjöldi starfsmanna og samsetning hefur mikið að segja hvað varðar líðan og sitt sýnist hverjum. En einstaklingur, framkoma hans og viðhorf, virðist geta haft afgerandi áhrif á líðan annarra starfsmanna. Þeir eru ekki eingöngu vinnufélagar heldur bera þeir starfsemina uppi og starfsandi meðal þeirra, líðan og áhugi hefur ekki bara áhrif á innri starfsemi safnsins heldur getur einnig haft áhrif á viðmót starfsmanna gagnvart viðskiptavinum. Viðmælendur voru beðnir um að segja frá hvernig þeim liði á vinnustað innan um vinnufélaga sína og hvaða eiginleikum góður vinnufélagi á að vera gæddur. Hér er fjallað um mikilvægi vinnufélagans út frá samskiptum, nálægð á vinnustað, stuðningi við upphaf starfs, samstöðu við innleiðingu breytinga og við áföll í lífi og meðal starfsmanna. Allar eiga konurnar, sem rætt var við, vinnufélaga en misjafnt er hversu náin samskiptin þeirra í milli eru. Aldursblöndun og kynjablöndun álíta þær sem eru á stærri söfnum góða starfsmannablöndu. En nokkrar á minni söfnunum tala um kvennavinnustaðinn sinn og vinkonuandann. Flestar vilja geta treyst samstarfkonum sínum og rætt um fjölskyldumálin eins og vinkonur, inn á milli faglegrar umræðu. En ein gefur í skyn að hún eigi litla samleið með samstarfskonum sínum og önnur vill halda ákveðinni fjarlægð í samskiptum við vinnufélaga. Samvera, hvatning, stuðningur, áhugi og öryggi eru þættir sem þær segja að skipti máli í fari vinnufélaga og yfirmanns. Þær meta góðan starfsanda mikils og tvær sögðust hiklaust gefa eftir ef upp kæmi þras eða pirringur til að tryggja áframhaldandi góð samskipti. Allar hafa þær einhvern tíma verið nýliðar og sú upplifun virðist geymd en ekki gleymd. Þær segjast vel geta sett sig í spor nýliðans, upplifunina af óöryggi og stressi í starfsbyrjun. Og þær eru sammála um hversu mikilvægt það sé að taka vel og markvisst á móti nýjum starfsmanni. Hann þarf að finna félagslegan stuðning, að starfið hafi tilgang og að starfskraftar hans nýtist starfsemi safnsins. Mismikil nýliðun hefur átt sér stað á söfnunum. Það er áhugavert hvaða merkingu þær leggja í mikla og litla nýliðun. Hvort tveggja telja þær gott, segja það lýsa ánægju ef starfsmannaveltan sé lítil og þar sem hefur verið einhver starfsmannavelta að ráði þá kemur fram að nýliðun sé góð vegna ferskleika og nýrrar þekkingar. Breytingar eru að jafnaði gerðar til að bæta og auka þjónustu safnsins. Tillögum er oftast vel tekið en innleiðing þeirra er svo í höndum starfsfólksins. Hér á vel við orðatiltækið „glöggt er gests auga“. Því svo virðist sem nýtt fólk sé opið fyrir breytingum, lumi á þekkingu og reynslu sem það vilji hrinda í framkvæmd. Margar minni háttar breytingar hafa áhrif og kannski ekki erfitt að hrinda þeim í framkvæmd svo fremi þær hafi ekki óþægindi í för með sér að mati annarra starfsmanna. En stærri breytingar þurfa innleiðingu og samstöðu. Viðmælendur rannsóknarinnar voru fylgjandi breytingum og áttu jafnvel frumkvæðið en þær þekkja líka efasemdarviðbrögð og jafnvel að samstarfsfólk sé vísvitandi ekki samstíga og hindri breytingar. Fagleg samskipti, léttleiki og hvatning hafa jákvæð áhrif á líðan, en stirð samskipti og ágreiningur hafa tvímælalaust neikvæð áhrif. Veikindi aftur á móti þjappa oft fólki saman. Svo virðist sem stærð safnanna skipti ekki miklu máli þegar áföll verða meðal vinnufélaga. En hvort tveggja, veikindi og ágreiningur, hefur mikil áhrif á líðan þeirra. Þó safnið sé stórt eru alltaf einhverjir nálægir sem taka áfallið nærri sér. Fólk sem veikist þarf að bregðast við sínu vinnuumhverfi og jafnvel yfirgefa vinnustaðinn. Sumir fara skyndilega frá vegna veikinda og eru þar með utan við vinnustaðinn og vinnufélaga og eru líklegir til að mæta skilningi og stuðningi vinnufélaga. En þeir sem lenda í samskiptaerfiðleikum á vinnustað geta átt í stríði við vinnufélaga og virðast geta komið sjálfum sér og öðrum í klemmu. Ef ágreiningur vex, þrátt fyrir viðbrögð og aðgerðir á vinnustað, kemur stundum til þess að leita þurfi utanaðkomandi aðstoðar. Viðkomandi kemur ójafnvægi á vinnubraginn og ef það er eitthvað sem skiptir máli þegar viðmælendur mæta til vinnu þá er það að hafa hlutina í lagi og finna góða strauma mæta sér. 3. Hlutverk yfirmanns almenningsbókasafns með tilliti til líðanar og starfsánægju Þegar konurnar sem rætt var við voru spurðar út í hvað einkenni góðan yfirmann þá nefna þær allar nálægð og gott aðgengi að honum. Flestar voru þær ánægðar með sinn yfirmann og gátu talið upp kosti hans og galla. Þær eru einnig allar á því að yfirmaður „leggi línurnar“ og gegni því miklu hlutverki í líðan starfsmanna og starfsanda á vinnustað. Nálægð við hann virðist vera meiri á minni söfnunum en að þeirra mati er hún ekki síður mikilvæg á stærri söfnunum. En starfsumfang yfirmanna við rekstur stærri safna geri það að verkum að þeir eiga erfiðara um vik að starfa á gólfinu með sínu fólki. Það getur verið vandmeðfarið hjá yfirmanni að standa sig í starfi gagnvart starfsfólki sínu og þræða þá fínlegu línu að vera „mannlegur“ og halda vissri fjarlægð. En samantekið segja þær að góður yfirmaður eigi að þekkja starfsfólk sitt, vera skilningsríkur og vera í reglubundnu sambandi við það og áríðandi sé að hann sé þeim aðgengilegur. Hann á einnig að vera framtaksamur, opinn fyrir nýjungum, halda starfsfólki upplýstu, dreifa ábyrgð og hafa heildaryfirsýn yfir starfsemina og líðan starfsmanna og búa yfir aga og festu en ekki stífni. Hér er fjallað aðeins um

x

Bókasafnið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Bókasafnið
https://timarit.is/publication/245

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.