Jökull


Jökull - 01.12.1999, Blaðsíða 98

Jökull - 01.12.1999, Blaðsíða 98
physical Research, 102, 7691-7704. Gudmundsson, M.T., F. Sigmundsson, and H. Bjömsson. 1997. Ice-volcano interaction of the 1996 Gjálp subglacial emp- tion, Vatnajökull, Iceland. Nature, 389, 954-957. Jakobsson. S.P., 1978.. Environmental factors controlling the palagonitization of Surtsey tephra, Iceland. Bulletin Geo- logical Society ofDenmark, 27, 91-105. Jakobsson, S.P., and J. G. Moore. 1980. Through Surtsey. Unique hole shows how volcano grew. Geotimes, 25,14-16. Jakobsson, S.P., and J. G. Moore. 1982. The Surtsey research drilling project of 1979. Surtsey Research Progress Report, IX, 76-93. Jones, J.G. 1969. Intraglacial volcanoes of the Laugarvatn re- gion, south-west Iceland. Q. J. Geol. Soc. London, 124, 197-211. Kjartansson, G. 1943. Árnesingasaga [The geology of Ár- nessýsla]. Ámesingafélagið, Reykjavik. 268 pp. Kjartansson, G. 1966. Stapakenningin og Surtsey [Surtsey and the table mountain hypothesis]. Náttúrufrœðingur- inn, 36, 1-34. Mathews, W.H. 1947. Tuyas, flat-topped volcanoes in north- ern British Columbia. American Journal ofScience, 245, 260-270. Moore, J.G. 1975. Mechanism of formation of pillow lava. American Scientist, 63, 269-277. Moore, J.G., S. Jakobsson, and J. Hólmjám. 1992. Subsidence of Surtsey volcano, 1967-1991. Bulletin ofVolcanology, 55, 17-24. Norrman, J.O., and U. Erlingsson. 1992. The submarine mor- phology of Surtsey volcanic group. Surtsey Research Progress Report, X, 45-57. Oddsson, B. 1982. Rock quality designation and drilling rate correlated with lithology and degree of alteration in vol- canic rocks ffom the 1979 Surtsey drill hole. Surtsey Re- search Progress Report, IX, 94-97. Pálsson, S., G. I. Haraldsson, and G. H. Vigfússon. 1984. Eðlis- massi og poruhluti bergs [Density and porosity of rocks]. Orkustofnun OS-840480WOD-18B. 35 pp. Pedley, R.C., J. B. Busby, andZ. K. Dabek. 1991. Gravmag user manual. British Geological Survey. 85 pp. Sjómælingar Islands. 1977. Sjókort nr. 321. Thorarinsson, S., Þ. Einarsson, G. E. Sigvaldason, and G. Elís- son. 1964. The submarine eruption of Vestman Islands 1963-64. Bull. Volc., 27,435-446. Tómasson, J. 1967. On the origin of sedimentary water beneath Vestmann Islands. Jökull, 17, 300-311. Þórarinsson, S. 1968. Síðustu þættir Eyjaelda [The last phases of the Surtsey emptíon]. Náttúrufrœðingurinn, 38,113-135. Ágrip Sumarið 1989 gerðu Cameron og fl. (1992) þyngdarmælingar í Surtsey (1. - 4. mynd) og settu fram líkan af byggingu eyjarinnar (3. mynd). Sá galli er á því líkani að ekki var stuðst nægilega við tiltæk gögn um jarðfræði eyjunnar. Hér eru sett fram nokkur líkön af byggingu Surtseyjar og þau borin saman við hið mælda þyngdarsvið (5. mynd) og sérstakt tillit tekið til þess sem vitað er um jarðfræði eyjunnar. Stuðst er við nákvæmar lýsingar á gosinu sem mynd- aði Surtsey 1963-67, jarðlagasnið úr holu sem boruð var sumarið 1979 auk mælinga á eðlismassa sams- konar jarðlaga og þeirra sem finnast í eyjunni. I líkan- gerðinni voru notaðir 2 1/2 -víðir reikningar en þá er jarðmyndunum sem skoða á skipt í margflötunga sem liggja hornrétt á mælilínu og hefur hver margflöt- ungur ákveðna lengd sem ákvarðast af umfangi jarðlagaeiningarinnar. Tölvuforrit reiknar síðan út þyngdaráhrif líkansins og ber þau saman við mæling- arnar. I Surtsey eru helstu einingamar: (i) gjóska ofan sjávarmáls, (ii) gjóska neðan sjávarmáls, (iii) bólstra- brotaberg, (iv) hraunlög, og (v) set sem myndar norðurtanga eyjunnar. Það líkan sem nær að líkja best eftir eiginleikum þyngdarsviðsins auk þess að vera í samræmi við það sem vitað er um jarðlagaskipanina gerir ekki ráð fyrir neinu bólstrabergi í rótum Surts- eyjar. Hins vegar er reiknað með að setið í norður- tanganum hafi nokkuð háan eðlismassa. Hraun og bólstrabrotaberg er við suðurströndina en stærsta jarðlagaeiningin í Surtsey er gjóska sem upp kom áður en hraungos hófst í aprfl 1964. 96 JÖKULL, No. 47, 1999
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125

x

Jökull

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Jökull
https://timarit.is/publication/1155

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.