Morgunblaðið - 04.03.2016, Qupperneq 4

4 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 4. MARS 2016
BAKSVIÐ
Guðmundur Magnússon
gudmundur@mbl.is
Stóraukinni umferð á götum í þétt-
býli og þjóðvegum hefur ekki verið
mætt með auknu viðhaldi. Metn-
aðarleysi einkennir viðbrögð stjórn-
valda við kvörtunum yfir ástandi
vegakerfisins á höfuðborgarsvæð-
inu. Það versnar ár frá ári. Ef vel
ætti að vera þyrfti að þrefalda þá
upphæð sem í fyrra var sett í lag-
færingar á holum og öðrum
skemmdum á vegum landsins.
Eignatjón og hætta
Holurnar í götum Reykjavíkur og
nágrannasveitarfélaganna hafa
valdið mörgum ökumönnum eigna-
tjóni. Fékk Sjóvá, sem annast
tryggingar Reykjavíkurborgar, yfir
eitt hundrað tjónatilkynningar frá
reykvískum ökumönnum í fyrra.
Holurnar skapa að auki hættu-
ástand í umferðinni. Holurnar birt-
ast æ betur þessa dagana þegar
vegakerfið kemur undan snjó og
klaka.
Þetta er meðal þess sem fram
kom í samtölum blaðamanns Morg-
unblaðsins við nokkra sérfróða aðila
um ástand gatna á höfuðborg-
arsvæðinu og víða á þjóðvegum
landsins.
Bagalegt ástand
„Ástandið er mjög bagalegt. Við
höfum miklar áhyggjur af þessu,“
sagði Auður Daníelsdóttir, fram-
kvæmdastjóri tjónasviðs Sjóvár.
Stóraukinni umferð samkvæmt
talningu Vegagerðarinnar hefði
ekki verið mætt með nauðsynlegu
viðhaldi.
Auður sagði að í hverri viku frá
áramótum hefðu borist um tvær til-
kynningar um tjón sem rekja mætti
til ástands vega sem tilheyra
Reykjavíkurborg. Að auki hefði bor-
ist fjöldi fyrirspurna. Borgin væri
með frjálsa ábyrgðartryggingu hjá
félaginu. Þetta er svipaður fjöldi og
á síðasta ári þegar yfir hundrað
slíkar tilkynningar bárust vegna
Reykjavíkur einnar. „Afstaða til
bótaskyldu grundvallast alfarið á
þeim upplýsingum sem okkur ber-
ast frá Reykjavíkurborg,“ sagði
Auður. Á þess ári hefði ekkert tjón
fallið undir þá vátryggingu sem
borgin væri með hjá félaginu.
Yfirleitt skemmdir á dekkjum
Auður sagði að lögum samkvæmt
bæri veghaldari ábyrgð á tjóni sem
hlýst á vegum ef rekja má það til
gáleysis við veghaldið og sannað er
að vegfarandi hafi sýnt af sér eðli-
lega varkárni. Hafi veghaldari ekki
vitneskju um hættuástand á þeim
stað sem tjón verður og þar með
ekki náð að bregðast við beri hann
almennt ekki ábyrgð á tjóninu.
„Flest þessara tjóna eru minni-
háttar sem betur fer og eru nánast
undantekningarlaust skemmdir á
dekkjabúnaði,“ sagði Auður. Hún
sagði að hafa yrði í huga að veð-
urfar og færð að undanförnu hefði
ekki gefið mikið tækifæri til að hefj-
ast handa um viðgerðir á gatnakerf-
inu.
Vátryggingarfélag Íslands fékk í
fyrra 27 tilkynningar um skemmdir
á ökutækjum vegna hola í ná-
grannasveitarfélögum Reykjavíkur.
Aðeins rúmlega helmingur þeirra,
15 tjón, reyndist bótaskyldur sam-
kvæmt upplýsingum Agnars Ósk-
arssonar, framkvæmdastjóra tjóna-
sviðs VÍS.
Fleiri holur en áður
Vandamálið er margþætt að sögn
Ólafs Guðmundssonar, varafor-
manns FÍB. Hann segir að það
vanti heildstæða áætlun til lengri
tíma um viðgerðir á vegakerfinu.
Þörf sé á auknu fjármagni og aukn-
um metnaði á þessu sviði. Honum
virðist metnaðarleysi einkenna við-
brögð borgaryfirvalda í Reykjavík
við kvörtunum yfir holum í götum
borgaruinnar. Vegagerðin hafi hins
vegar sýnt meiri framtakssemi þeg-
ar komi að viðgerðum á þjóðvegum.
Mörgum virðist að skemmdir á
götum á höfuðborgarsvæðinu og þá
ekki síst í Reykjavík séu meiri en
fyrr á árum.
Ólafur segir að þetta sé rétt.
Ástandið fari versnandi. Það sé til
dæmis verra í ár en í fyrra. Ekki
dugi í því sambandi að benda ein-
göngu á veðurfarið. Reykjavík-
urflugvöllur hafi verið malbikaður
um síðustu aldamót og þar finnist
ekki ein einasta sprunga.
Efni og vinnubrögð gölluð
Ólafur segir skýringuna liggja í
mölinni sem notuð er, bikinu, þykkt-
inni á lögninni og vinnubrögðum
verktaka.
„Ef bikið er of kalt þegar það er
valtað límist það ekki saman og þá
fer vatn ofan í sem svo frýs og
springur upp og þá verður það að
holum – holurnar stafa því af of
köldu malbiki,“ segir Ólafur.
Hann segir að það þurfi að setja
ákvæði í útboðin til að koma í veg
fyrir þetta. Þýskir sérfræðingar hafi
skoðað málið í janúar og staðfest að
þarna liggi vandinn.
Valda tjóni og skapa hættu
 Ástand gatna á höfuðborgarsvæðinu fer versnandi  Holur í malbiki valda ökumönnum eignatjóni
 Skapa hættu í umferðinni  Þörf á auknum fjárveitingum og heildstæðri áætlun um viðgerðir
Morgunblaðið/Golli
Varúð! Á nokkrum stöðum hefur viðvörunarskiltum verið komið fyrir til að vekja athygli ökumanna á holunum.
Lúmskar Erfitt getur verið að varast holurnar í umferðarþunganum í borg-
inni. Lenda ökutæki oft í rásum og holum áður en hægt er að bregðast við.
Mikilvægt er að ökumenn til-
kynni viðeigandi aðilum um
skemmdir sem þeir sjá á vegum,
Vegagerðinni ef um þjóðvegi er
að ræða en annars viðkomandi
sveitarfélagi. Ef ökutæki lendir í
holu, sem ekki hefur verið til-
kynnt um, fær ökumaðurinn yf-
irleitt ekki bætur frá trygging-
arfélögunum þótt ökutækið
verði fyrir tjóni. Hefur fjöldi bíl-
eigenda þurft að borga tjónið úr
eigin vasa vegna þessarar reglu.
Í Reykjavík er hægt að til-
kynna um holur á götum borg-
arinnar á vefnum reykjavik.is ef
smellt er á reitinn „senda
ábendingu“ sem reyndar er ekki
mjög áberandi.
Hjá Vegagerðinni er hægt að
hringja í næstu þjónustu-
miðstöð eða senda tilkynningu
um tjón á þjóðvegi á vefnum
vegagerdin.is.
Tilkynna þarf
um holurnar
TJÓN GETUR ORÐIÐ MIKIÐ
SNÚÐAR
Sigurður Bogi Sævarsson
sbs@mbl.is
„Þessi nýju úrræði leysa heilmikinn
vanda. Pláss á bráðadeildum teppast
ekki jafn lengi og verið hefur og
hægt verður að
útskrifa fólk
fyrr,“ segir Guð-
laug Rakel Guð-
jónsdóttir fram-
kvæmdastjóri
flæðissviðs Land-
spítalans. „Að
undanförnu hafa
að jafnaði 30
manns sem hafa
fengið þjónustu á
bráðadeild beðið frekari úrræða.
Með 18 rúma endurhæfingardeild
þar sem fólk verður svo að jafnaði
ekki lengur en 30 daga léttum við
verulegu álagi af bráðalegudeild-
um.“
Tilkynnt var í gær um ýmsar að-
gerðir í heilbrigðisþjónustu sem eiga
að létta þann vanda sem við er að
glíma á Landspítalanum við útskrift
sjúklinga. Landakotsdeildin, sem
hefur þegar verið opnuð, er ein þess-
ara lausna. Endurhæfingarrýmum á
hjúkrunarheimilinu Eir í Reykjavík
verður fjölgað úr 12 í 24, heima-
hjúkrun á að efla og helgaropnun
verður tekin upp að nýju á Hjarta-
gáttinni. Þá verður öldrunarteymi
sjúkrahússins styrkt. Verulegar von-
ir eru bundnar við þessa efldu þjón-
ustu sem á fjárlögum þessa árs er
eyrnamerktur einn milljarður króna.
Síðustu árin hefur Hjartagátt
Landspítalans aðeins verið opin
virka daga, þó undantekningar hafi
verið á því. Sjö daga þjónusta á að
draga úr álagi á bráðadeildum og
auka öryggi sjúklinga, segir Guðlaug
Rakel.
Létta álagi af Landspítala
 Endurhæfingardeild á Landakoti með 18 rúmum  Einn
milljarður frá Alþingi  Hjartagáttin verður opin alla daga
Morgunblaðið/Eggert
Bráðadeildin Mikið álag og annríki.
Guðlaug Rakel
Guðjónsdóttir